Παρίσι: Η πρόταση Κόστα για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 απορρίπτεται

Η Γαλλία εξέφρασε σήμερα την έντονη αντίθεσή της στη νέα συμβιβαστική πρόταση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, σχετικά με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034. Το Ελιζέ τόνισε ότι η πρόταση, όπως έχει διαμορφωθεί, «δεν συνιστά βάση για μια συμφωνία».
Η γαλλική προεδρία χαρακτήρισε το προτεινόμενο διαπραγματευτικό πλαίσιο «απογοητευτικό», επισημαίνοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες, ιδίως όσον αφορά την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την εξασφάλιση των εισοδηματικών ενισχύσεων για τους αγρότες.
Ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες στις 26 και 27 Νοεμβρίου, ο Κόστα παρουσίασε μια πρόταση για περικοπές ύψους 204 δισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές), που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της αρχικής εισήγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η πρόταση αυτή προέκυψε μετά από εκτενείς διμερείς διαβουλεύσεις με όλα τα κράτη-μέλη. Ο ίδιος την περιέγραψε ως «καλή βάση για την επίτευξη συμφωνίας», με στόχο την ολοκλήρωση του θέματος πριν από το τέλος του 2026, συνδυάζοντας νέες στρατηγικές προτεραιότητες με παραδοσιακές πολιτικές και συγκρατημένες εθνικές συνεισφορές.
Ωστόσο, οι ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες. Η Γερμανία και η Ολλανδία, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των χωρών που τάσσονται υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας, συνεχίζουν να ζητούν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να αποφευχθεί η αύξηση των εθνικών συνεισφορών.
Αντίθετα, χώρες της νότιας και ανατολικής Ευρώπης ασκούν πιέσεις για ισχυρή στήριξη της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και της Πολιτικής Συνοχής. Ο Κόστα, πάντως, τόνισε ότι η ΚΑΠ και η πολιτική συνοχής παραμένουν κορυφαίες προτεραιότητες, καθώς το νέο ταμείο που τις υποστηρίζει εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο πόρο του κοινοτικού προϋπολογισμού.
Κατανομή κονδυλίων και νέοι στόχοι δαπανών
Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο 2021-2027, το κείμενο του Κόστα εισάγει σημαντικές ανακατατάξεις στην κατανομή των κονδυλίων:
-
Άμυνα: αναμένεται αύξηση 232%
-
Ανταγωνιστικότητα: αναμένεται αύξηση 120%
-
Μετανάστευση και προστασία συνόρων: προβλέπεται διπλασιασμός της χρηματοδότησης προς τα κράτη-μέλη
-
Διεθνής παρουσία της ΕΕ: αναμένεται αύξηση 23%
-
«Ορίζων Ευρώπη» (Horizon Europe): αναμένεται αύξηση 57%
-
Erasmus: αναμένεται αύξηση 25%
Παράλληλα, τέθηκε ως στόχος το 35% των δαπανών των ευρωπαϊκών προγραμμάτων να κατευθύνεται σε δράσεις για το κλίμα και το περιβάλλον, ενώ το 14% των εθνικών και περιφερειακών κονδυλίων θα διατεθεί για την υποστήριξη κοινωνικών στόχων της ΕΕ.
Για πρώτη φορά, προβλέπεται ρητή χρηματοδότηση για την προσιτή στέγαση, με έμφαση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική πίεση.
Εισφορές, φόρος ψηφιακού τομέα και πέντε νέες πηγές εσόδων
Όσον αφορά τις εθνικές συνεισφορές, ο Κόστα ανέφερε ότι ο στόχος είναι αυτές να παραμείνουν κοντά στα τρέχοντα επίπεδα, με μια μέση αύξηση από το 0,80% στο 0,82% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος κάθε χώρας.
Για τη μείωση της πίεσης στους εθνικούς προϋπολογισμούς, προτείνεται –σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP)– ένας φόρος 3% επί του ετήσιου κύκλου εργασιών των μεγάλων επιχειρήσεων του ψηφιακού τομέα. Ο Κόστα διευκρίνισε ότι ο φόρος αυτός «δεν στρέφεται εναντίον καμίας συγκεκριμένης επιχείρησης ή χώρας».
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκονται πέντε νέοι ίδιοι πόροι:
-
Έσοδα από ψηφιακές υπηρεσίες μεγάλων εταιρειών
-
Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM)
-
Έσοδα από μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα
-
Έσοδα από προϊόντα καπνού
-
Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS)
Σε συνδυασμό με τους ήδη υπάρχοντες πόρους, εκτιμάται ότι οι νέες πηγές θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Για το ETS και τα προϊόντα καπνού, προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή, ώστε να αποφευχθούν δυσανάλογες επιπτώσεις στα κράτη-μέλη που επηρεάζονται περισσότερο.
Ο Κόστα σημείωσε ότι θα συνεχιστεί η επεξεργασία της πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για έσοδα από κρυπτοστοιχεία, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κληθεί να εξετάσει πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές δημοπρατήσεις ραδιοφάσματος.


