Κακοκαιρία «Byron»: Επικίνδυνες Καταστάσεις και Επιπτώσεις

Η καταιγίδα «Byron» αποκάλυψε την αυξημένη ευαλωτότητα πολλών περιοχών της χώρας σε φαινόμενα πλημμυρών και κατολισθήσεων,όπως αναφέρει το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σύμφωνα με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος που παρακολουθούσε τις εξελίξεις της κακοκαιρίας,οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εντοπίζονται σε πεδινές ζώνες με πυκνή ανθρώπινη δραστηριότητα,αστικοποίηση καθώς και κάλυψη περιοχών που είναι επιρρεπείς σε πλημμύρες. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι οικισμοί κοντά σε ποτάμια ή περιοχές με προηγούμενα επεισόδια πλημμυρών.

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων του ΕΚΠΑ τονίζεται ότι πολλά από τα παραδοσιακά αντιπλημμυρικά έργα –όπως οι κλειστοί αγωγοί– δεν έχουν τη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν σε έντονα φαινόμενα, ενώ παρουσιάζουν σημαντική καταπόνηση υπό ακραίες συνθήκες. Αν και η αναλυτική καταγραφή συνεχίζεται, ήδη υπάρχει εκτενής γεωγραφική διασπορά των συνεπειών.

Οι ζημιές αφορούν κρίσιμες υποδομές όπως δρόμους, σιδηρόδρομους, σχολεία καθώς και υδραυλικά έργα. Τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά σε περιοχές με πρόσφατο ιστορικό καταστροφών επιβεβαιώνουν την ανάγκη για συστηματική αξιολόγηση κινδύνου καθώς επίσης για αναθεώρηση των προδιαγραφών αντιπλημμυρικής προστασίας αλλά και ενίσχυση μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης. Συνολικά 73 οικιστικά σύνολα επηρεάστηκαν από την κακοκαιρία με τουλάχιστον 20 περιοχές να παρουσιάζουν προβλήματα στο οδικό δίκτυο καθώς επίσης 9 περιστατικά μικρής κλίμακας κατολισθήσεων όπως εδαφικές ολισθήσεις ή βραχοπτώσεις.

Η επίπτωση της κακοκαιρίας «Byron» συνέβη μεταξύ 4-7 Δεκεμβρίου,προκαλώντας σοβαρά επεισόδια έντονης βροχόπτωσης που οδηγούσαν σε υπερχειλίσεις ποταμών αλλά επίσης σε ζημιές στα τεχνικά έργα καθώς εγκλωβισμό πολιτών κι διακοπή λειτουργίας των συγκοινωνιών. Σε διάφορες περιοχές της νότιας Πελοποννήσου, Δυτικής Αττικής, Θεσσαλίας αλλά κι άλλων σημείων όπως η Χαλκιδική γράφτηκαν βροχοπτώσεις άνω των 100 mm ενώ κάποιες ξεπερνούσαν τα 250 mm μέσα στις εικοσιτέσσερις ώρες.

Όπως δηλώνει το ΕΚΠΑ, επιπτώσεις εντοπίστηκαν στις περιφέρειες Αττικής, Πελοποννήσου αλλά επίσης Ιονίων Νήσων κι Στερεάς Ελλάδας ενώ ιδιαίτερα πλήγηκε η περιοχή του Νότιου Αιγαίου – κυρίως στα Δωδεκάνησα όπου χρειάστηκαν εκατοντάδες επιχειρήσεις άντλησης υδάτων λόγω πολλαπλών περιστατικών.

Σε αρκετές θέσεις αποφασίστηκε να κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τρεις μήνες ώστε να διευκολυνθεί η διαχείριση των επιπτώσεων από την κατάσταση αυτή.Όπου ίσχυαν ήδη προηγούμενες αποφάσεις σχετικά με έκτακτη ανάγκη αυτές παραμένουν ακόμα ενεργές.

Η Επιτροπή συγκρίνει αυτά τα ευρήματα με άλλες πρόσφατες ακραίες καταιγίδες στη Μεσογείο – όπως ο «Ιανός» το 2020 ή η «Daniel» το 2023 – υπογραμμίζοντας τη σημασία εφαρμογής μιας πολυσύνθετης προσέγγισης στην αντιμετώπισή τους ως διαρκώς αλληλένδετων φαινομένων που μπορούν να οδηγήσουν συνολικά σε σύνθετες κρίσεις.

Χάρτες Υπηρεσιών

• Χάρτης 1: Αντικείμενο: κύριοι χώροι επιπτώσεων της καταιγίδας Byron κατά τη διάρκεια του χρονικού πλαισίου από τις 4 έως τις 7 Δεκεμβρίου καθορίζοντας θέσεις αστοχιών πρανών (κατολισθήσεων).
• Χάρτης 2: Αντικείμενο: κύρια σημεία επιδημικών γεγονότων κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου δείχνοντας ζώνες υψηλής έντασης στην Ανατολική Μάνη καθώς επίσης μέτρια ένταση στην Λακωνία κι Θεσσαλία.