Δυσκολίες Στην Αποταμίευση και Κατανάλωση στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα που παρέχει η Ελληνική Στατιστική Αρχή, οι Έλληνες φαίνεται να καταφεύγουν ολοένα και περισσότερο σε έτοιμες λύσεις για την καθημερινότητά τους.Η ακαθάριστη αποταμίευση κατέγραψε αρνητική τάση κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025, όπως είχε παρατηρηθεί και τα προηγούμενα χρόνια, εκτός από τις πρώτες περιόδους της πανδημίας όταν επιβλήθηκαν περιορισμοί.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών μαζί με τα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) έφτασε στο -3% κατά το 2ο τρίμηνο του 2025. Αυτό συνιστά βελτίωση σε σχέση με το -6,1% του αντίστοιχου τριμήνου του προηγούμενου έτους.

Η ΕΛΣΤΑΤ ενισχύει τις πρόσφατες παρατηρήσεις του ΙΟΒΕ σχετικά με την πρόθεση αποταμίευσης: ο δείκτης πρόθεσης υποχώρησε στις -70,8 μονάδες τον Νοέμβριο από -67,5 τον Οκτώβριο. Μάλιστα, το 85% των ελληνικών νοικοκυριών θεωρεί τη δυνατότητα αποταμίευσης ως ελάχιστη ή ανύπαρκτη για τους επόμενους 12 μήνες. Αντίθετα μόνο το 14% πιστεύει ότι είναι πιθανή ή πολύ πιθανή η αποθήκευση χρημάτων.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι πρόσφατο αλλά αποτελούσε μια μόνιμη «παθογένεια» της ελληνικής οικονομίας και χαρακτηριστικά αναδεικνύει ότι η Ελλάδα έχει τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με διάφορες έρευνες:

• Τα εισοδήματα των πολιτών έχουν υποστεί σημαντική πτώση κατά τη διάρκεια των μνημονίων και εμφανίζουν ακόμη διαφορά άνω του 15% συγκριτικά με εκείνα πριν από το 2009.
• Η ανεξέλεγκτη αύξηση τιμών έχει οδηγήσει σε πάνω από 35% ανάπτυξη στις τιμές προϊόντων διατροφής τα τελευταία πέντε χρόνια δυσχεραίνοντας τη στήριξη του οικογενειακού προϋπολογισμού.
• Μελέτες δείχνουν ότι οι μηνιαίες αμοιβές εργαζομένων και συνταξιούχων δεν επαρκούν για να καλύψουν βασικές ανάγκες μέχρι τέλος μήνα.
• Η Eurostat καθώς επίσης η ΕΚΤ και ο ΟΟΣΑ κατατάσσουν την Ελλάδα στη χαμηλότερη θέση όσον αφορά την αγοραστική δύναμη εντός της ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία.
• Οι υψηλές φορολογικές υποχρεώσεις αφαιρούν ένα μεγάλο ποσοστό από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Κατανάλωση

Aξιοσημείωτο είναι πως κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025 αυξήθηκε κατά 8,1 % το διαθέσιμο εισόδημα στο πεδίο των νοικοκυριών καθώς επίσης στα ΜΚΙΕΝ φτάνοντας από τα 38,77 δισεκατομμύρια ευρώ στα 41,93 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο αυτή η αύξηση δεν αντικατοπτρίζει πάντα πραγματικές βελτιώσεις αφού συναντήσαμε παράλληλη ανάπτυξη εργασίας στον ίδιο χρονικό διάστημα.

Aκολουθώντας αυτή την τάση τον ίδιο χρόνο σημειώθηκε αύξηση της τελικής καταναλωτικής δαπάνης στα νοικοκυριά αλλά και στα ΜΚΙΕΝ κοντά στο +5%. Συγκεκριμένα ανέβηκε από τα 41 δισεκατομμύρια ευρώ στα περίπου 43 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι αυξανόμενες ανάγκες για κατανάλωση ανταγωνίζονται σοβαρά τους προϋπολογισμούς λόγω ακρίβειας που αναγκάζει πολλά νοικοκυριά σε μεγαλύτερες σπατάλες για καθημερινές ανάγκες ζωής.