Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν στα πρόθυρα: Λεπτομέρειες εκεχειρίας και αγκάθια για τη μόνιμη ειρήνη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φέρονται να βρίσκονται πολύ κοντά στην υπογραφή μιας συμφωνίας για εκεχειρία, η οποία θα σηματοδοτήσει την προσωρινή παύση των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο. Παρά τα κατά καιρούς «θερμά επεισόδια» και τις αμοιβαίες απειλές που εκτοξεύτηκαν κατά τη διάρκεια παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, οι δύο πλευρές εμφανίζονται πιο κοντά από ποτέ στην επίτευξη συμφωνίας.

Οι εμπλεκόμενοι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της Ουάσινγκτον, της Τεχεράνης και του Πακιστάν, το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο ως μεσολαβητής, επιβεβαιώνουν την πορεία προς το κλείσιμο της συμφωνίας. Η μόνη αναφερόμενη διαφωνία αφορά την ακριβή ημερομηνία υπογραφής, με το Πακιστάν να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να τελεσιδικήσει «αύριο», ενώ το Ιράν τοποθετεί την υπογραφή «τις επόμενες ημέρες».

Η πληροφορία που διέρρευσε από το Ισλαμαμπάντ, ότι δηλαδή ΗΠΑ και Ιράν έχουν καταλήξει σε ένα πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας και το σχετικό κείμενο έχει ήδη ετοιμαστεί, έχει επιβεβαιωθεί από πολλαπλές πηγές.

Οι όροι της συμφωνίας

Το προτεινόμενο πλαίσιο συμφωνίας περιλαμβάνει μια εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών, καθώς και την παύση των εχθροπραξιών στο μέτωπο του Λιβάνου. Το τελευταίο αποτελούσε σημείο τριβής, καθώς το Ισραήλ ακολουθούσε δική του στρατηγική, η οποία φερόταν να υπονομεύει την προσπάθεια προσέγγισης ΗΠΑ-Ιράν.

Επιπλέον, η συμφωνία αναμένεται να προβλέπει την απελευθέρωση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Αυτό συνεπάγεται πρακτικά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από την πλευρά του Ιράν και την εγγύηση της ελεύθερης διέλευσης, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Βάσει διεθνών δημοσιευμάτων, ΗΠΑ και Ιράν θα εκκινήσουν επίσης συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ένα εξαιρετικά περίπλοκο ζήτημα, με χρονικό ορίζοντα την ίδια 60ήμερη περίοδο.

Αυτοί αποτελούν τους βασικούς όρους για την επίτευξη της 60ήμερης εκεχειρίας. Η επίτευξη μόνιμης ειρήνης, ωστόσο, αποτελεί μια ξεχωριστή γεωπολιτική και διπλωματική πρόκληση, γεμάτη προκλήσεις και απαιτώντας λεπτές ισορροπίες.

Τα «αγκάθια» για τη μόνιμη ειρήνη

Σημαντικά ζητήματα που παραμένουν σε πρώτη γραμμή περιλαμβάνουν τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, το «καθεστώς» στα Στενά του Ορμούζ (δηλαδή ποιος θα έχει τον έλεγχο και πώς θα ασκείται) και τις σχέσεις του ιρανικού καθεστώτος με οργανώσεις όπως η Χεζμπολά, οι Χούθι και η Χαμάς.

Επιπροσθέτως, ο αστάθμητος παράγοντας της στάσης που θα υιοθετήσει το Ισραήλ αναδεικνύεται σε βασικό καταλύτη για τις μελλοντικές εξελίξεις.

Δήλωση του ιρανικού ΥΠΕΞ

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγκέϊ, δήλωσε ότι η ακριβής ημερομηνία υπογραφής του μνημονίου στο Ισλαμαμπάντ δεν θα είναι η Κυριακή. Ωστόσο, ο Μπαγκέϊ σημείωσε ότι η πιθανότητα υπογραφής τις επόμενες ημέρες δεν μπορεί να αποκλειστεί, αλλά τόνισε την ανάγκη προσοχής σε οποιοδήποτε σχόλιο σχετικά με την ημερομηνία, λόγω της καθυστέρησης από την άλλη πλευρά.