Αναμόρφωση Πειθαρχικού Συστήματος στο Δημόσιο

Η νέα χρονιά καλωσορίζει ένα ανανεωμένο και πιο αυστηρό πειθαρχικό σύστημα στον δημόσιο τομέα. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, τίθεται σε εφαρμογή ένα νέο πειθαρχικό πλαίσιο που επηρεάζει άμεσα τις ευθύνες και τις κυρώσεις για τους δημοσίους υπαλλήλους. Ο νόμος 5225/25 αναθεωρεί την έννοια της υπηρεσιακής ευθύνης, εισάγοντας σφιχτότερες ποινές και διευρύνοντας τη λίστα των πειθαρχικών παραπτωμάτων καθώς και των αιτίων απόλυσης.

Στη νέα αυτή ενότητα προστίθενται πρόσφατα παραπτώματα, ενώ κωδικοποιούνται άλλες συμπεριφορές που προβλέπονταν από προηγούμενους ειδικούς νόμους. Για παράδειγμα, μεταξύ των νέων παραπτωμάτων περιλαμβάνονται η μη δήλωση κωλύματος συμφέροντος, η εκδήλωση βίας ή παρενόχλησης στο χώρο εργασίας, η καθυστέρηση ή αποτυχία έκδοσης διαπιστωτικής πράξης απομάκρυνσης από την υπηρεσία καθώς και η συμμετοχή σε δραστηριότητες ασυμβίβαστες με το αξίωμα του δημοσίου υπαλλήλου.

Επιπλέον, θεωρείται πλέον ξεχωριστό πειθαρχικό παράπτωμα η άρνηση συμμετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης, είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος. Η τιμωρία για αυτή την περίπτωση ανέρχεται σε χρηματικό πρόστιμο ίσο με δύο μήνες μισθού. Αν ένας υπάλληλος αρνείται να συμμετάσχει στην αξιολόγηση για δύο συνεχόμενες περιόδους θα υποστεί οριστική παύση από τα καθήκοντά του.

Οι νέες διατάξεις που εισήγαγαν οι υπουργοί Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος και Βιβή Χαραλαμπογιάννη αφορούν τους δημοσίους υπαλλήλους καθώς και τους εργαζομένους στους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού αλλά επίσης στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ). Στους δήμους συγκεκριμένα παραπτώματα προκύπτουν όταν οι υπάλληλοι αρνούνται να χρησιμοποιούν τα απαραίτητα μέσα προστασίας (όπως γάντια ή μάσκες) ή δεν προσέρχονται στον προληπτικό ιατρικό έλεγχο.

Για το ένστολο προσωπικό της δημοτικής αστυνομίας σημαντική είναι η μη συμμόρφωση στον κανονισμό ως προς τη φ wearing of the uniform and badge provided by the service during working hours. Επιπλέον της ήδη θεσπισμένης λίστα ποινών προστίθενται τρεις νέοι τύποι: στέρηση μπόνου μισθολογικού κλιμακίου έως πέντε χρόνια, αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών βαθμίδων και απαγόρευση ανάληψης καθηκόντων προϊσταμένου για διάστημα ενός έως πέντε ετών.

Οι επιβαλλόμενες κύριες ποινές κατά σειρά σοβαρότητας είναι: α) έγγραφη επίπληξη,
β) πρόστιμο μέχρι δώδεκα μηνών μισθού,
γ) στέρηση χορήγησης μισθολογικού κλιμακίου έως περασματικά χρόνια,
δ) αφαίρεση έως τεσσάρων βαθμών,
ε) περιορισμός προαγωγής μέχρι πέμπτη διάρκεια
στ) περιορισμός συμμετοχής στην επιλογή προϊστάμενων,
ζ) στέρηση καθηκόντων προϊσταμένου κατά τη διάρκεια θητείας.

Η προσωρινή παύση μπορεί να ισχύσει από τρεις μήνες μέχρι ένα έτος χωρίς αποδοχές ενώ υπάρχει πάντα κι ο κίνδυνος οριστικής παύσης.

Ο ίδιος νόμος εισάγει αύξηση στο ανώτατο όριο προστίμων που μπορούν να επιβάλλονται από τους αρμόδιους φορείς. Ειδικά το ύψος του προστίμου που μπορεί να αποφασίζει ο υπουργός ανεβαίνει πλέον στους πέντε μήνες μισθού.

“Επιπλέον,” φέρνει στο φως μια νέα διαδικασία «πειθαρχικής συνδιαλλαγής», όπου οι ελεγχόμενοι υπάλληλοι μπορούν να ζητούν κάτω συγκεκριμένες συνθήκες μια πιο ευνοϊκή τιμωρία αν αυτό αφορά παραπτώματα χωρίς τη συνέπειας της οριστικής απομάκρυνσης.

“Το νέο αυτό σύστημα θα ενδυναμώσει τη διαφάνεια” ,εξασφαλίζοντας έτσι αντικειμενικές διαδικασίες σχετικά με τον χρόνο έκδοσής αποφάσεων στις υποθέσεις αυτές.”