Ολοκλήρωση Νέων Ερευνητικών Μελετών από την Επιτροπή Ανταγωνισμού

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοινώνει την ολοκλήρωση δύο καινούργιων ερευνητικών μελετών, που εξετάζουν διεξοδικά τους μηχανισμούς που επηρεάζουν τις τιμές στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και στην εγχώρια λιανική αγορά.

Οι εν λόγω μελέτες έχουν εκπονηθεί από την Ιωάννα Χριστοδουλάκη και τον Αθανάσιο Δήμα του τμήματος Χαρτογράφησης Αγορών και Έρευνας της ΕΑ. Πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με καθηγητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων καθώς και του Εργαστηρίου Εφαρμογών Πληροφορικής και Υπολογιστικών Οικονομικών (ΕΕΠΥΟ), κ.κ. Δημήτριο Παναγιώτου και Αθανάσιο Σταυρακούδη. Χρησιμοποιούνται σύγχρονα οικονομετρικά μοντέλα προκειμένου να αναλυθούν η εξέλιξη των τιμών και ο ανταγωνισμός στην αγορά. Οι συγκεκριμένες έρευνες αποτελούν συνέχεια του HCC datathon που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2025, στοχεύοντας στην ενίσχυση της ανάλυσης δεδομένων στον τομέα του έξτρα παρθένου ελαιολάδου.

Αποτελέσματα της Πρώτης Μελέτης

Η πρώτη έρευνα («Price dependence among the major EU extra virgin olive oil markets») ασχολείται με την αλληλεξάρτηση των τιμών παραγωγού μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Ισπανίας.Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η Ισπανία διαδραματίζει τον κύριο ρόλο στη διαμόρφωση τιμών στη Μεσογειακή περιοχή, ενώ η ελληνική αγορά είναι πιο υποτονική, προσαρμόζοντας τις τάσεις της στις ισπανικές εξελίξεις μακροπρόθεσμα. Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία εμφανίζεται ως ο κύριος μεταδότης της αστάθειας στις τιμές, αντιδρώντας πιο έντονα σε βραχυχρόνια σοκ.

Aποτελέσματα της Δεύτερης Μελέτης

Στη δεύτερη έρευνα («Price Connectedness in the Extra Virgin Olive Oil retail Market in Greece»),επικεντρώνεται στην ελληνική αγορά σουπερμάρκετ. Μέσω ποσοστημορίων ανάλυσης (quantile regressions) στις τελικές πωλήσεις τεσσάρων μεγάλων αλυσίδων καταστημάτων παρατηρήθηκε σημαντική ανομοιογένεια στις στρατηγικές καθορισμού τιμών τους. Αυτή η διαφοροποίηση είναι ορατή τόσο σε επίπεδο σουπερμάρκετ όσο και ανά προϊόν ξεχωριστά.

Τα αποτελέσματα δεν δείχνουν συντονισμένη συμπεριφορά μεταξύ των αλυσίδων καθώς οι αλληλεπιδράσεις των τιμών ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τις χαμηλές ή υψηλές τιμές πώλησης, ενώ παρατηρούνται επίσης ασύμμετρες αντιδράσεις μεταξύ των ανταγωνιστών.

Όλες οι ενέργειες αυτές συμβάλλουν στη γενικότερη στρατηγική της ΕΑ για τη βαθύτερη κατανόηση της δομής στην αγορά τροφίμων ώστε να επιτραπεί η εφαρμογή στοχευμένων παρεμβάσεων υπέρ του ανταγωνισμού αλλά και για τη προστασία των καταναλωτών.