Super Bowl Halftime Show: Από το YouTube στην “Άλλη Αμερική” του Bad Bunny – Η ασταμάτητη εξέλιξη ενός σόου που σπάει τα δεδομένα

Από τη σιωπή του Michael Jackson μέχρι το πολιτικό show του Bad Bunny, το Super Bowl Halftime Show εξελίχθηκε στον καθρέφτη της αμερικανικής κοινωνίας. Δεν είναι πια απλώς διασκέδαση. Είναι το σημείο όπου η ποπ κουλτούρα συναντά την πολιτική, την τεχνολογία και την ιστορία, μέσα σε 13 λεπτά που μπορούν να απογειώσουν καριέρες ή να ενοχλήσουν κυβερνήσεις.  Αν κάποιος χρειαζόταν μια απόδειξη ότι το Halftime Show του Super Bowl δεν είναι πλέον απλώς ένα διάλειμμα για διαφημίσεις και μπίρα, η φετινή εμφάνιση του Bad Bunny στο Levi’s Stadium έδωσε την πιο ηχηρή απάντηση. Σε μια Αμερική βαθιά διχασμένη, ο Πορτορικανός σούπερ σταρ δεν ανέβηκε στη σκηνή απλώς για να τραγουδήσει ανέβηκε για να επαναπροσδιορίσει το τι σημαίνει «Αμερικανός».   Η φετινή εμφάνιση (που σε 24 ώρες έχει ήδη 52.000.000 προβολές στο Youtube) είχε φορτιστεί πολιτικά πολύ πριν ξεκινήσει ο αγώνας. Με τον απόηχο της ομιλίας του στα Grammys και το σύνθημα “ICE out” (κατά της υπηρεσίας μετανάστευσης) να είναι ακόμα νωπό, πολλοί περίμεναν μια ευθεία σύγκρουση. Ο Bad Bunny, όμως, επέλεξε κάτι πιο έξυπνο και υποδόριο, μετατρέποντας το σόου σε μια δήλωση πολιτικής και πολιτισμικής κουλτούρας.   Τραγουδώντας μόνο στα Ισπανικά, εμφανίστηκε και με την ανοιχτόχρωμη γαλάζια σημαία του Πουέρτο Ρίκο, το ιστορικό σύμβολο του κινήματος ανεξαρτησίας του νησιού, και όχι μόνο με την επίσημη σκούρα μπλε, που υιοθετήθηκε υπό την αμερικανική διοίκηση. Τα σκηνικά με τα ζαχαροκάλαμα και τους «jíbaros» (αγρότες) δεν ήταν απλώς αισθητική· ήταν μια αναφορά στην αποικιοκρατική ιστορία του νησιού. Το τραγούδι «El Apagón», που τραγούδησε πάνω σε ένα στυλό ηλεκτροδότησης, αναδείκνυε τα μόνιμα προβλήματα ηλεκτροδότησης στο Πουέρτο Ρίκο, αποτέλεσμα ιδιωτικοποιήσεων και κερδοσκοπίας από Αμερικανούς επιχειρηματίες. Το μήνυμα στην οθόνη, “The only thing more powerful than hate is love”, σε συνδυασμό με την μπάλα που έγραφε “Together, We Are America”, ήταν η απάντηση στην κριτική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την επιλογή του καλλιτέχνη «αντι-αμερικανική». Ο Bad Bunny όχι απλά δεν απολογήθηκε για την καταγωγή του, κατέκλυσε τις οθόνες μας με κάθε σύγχρονη έκφανση αυτής!   Η στιγμή που θα συζητιέται για χρόνια ήρθε στο φινάλε. Ο Benito φώναξε «God Bless America» — μια φράση που παραδοσιακά ανήκει στο συντηρητικό λεξιλόγιο του πατριωτισμού των ΗΠΑ. Αμέσως μετά, όμως, ανέτρεψε το νόημά της, απαριθμώντας όλες τις χώρες της αμερικανικής ηπείρου, από τον νότο ως τον βορρά, υπενθυμίζοντας στο παγκόσμιο κοινό ότι «Αμερική» δεν είναι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες.   1993, η χρονιά που γεννήθηκε το Super Bowl Halftime Show      Πριν το 1993, το ημίχρονο ήταν η ώρα που εμφανίζονταν φιλαρμονικές μπάντες πανεπιστημίων και οι τηλεθεατές πήγαιναν στην τουαλέτα. Ο Michael Jackson το άλλαξε αυτό με τον πιο απρόσμενο τρόπο: μένοντας ακίνητος. Όταν εκτοξεύτηκε στη σκηνή του Rose Bowl, δεν τραγούδησε, δεν χόρεψε. Έμεινε ακίνητος και σιωπηλός για 90 δευτερόλεπτα, αφήνοντας την υστερία του πλήθους να κορυφωθεί. Ήταν η απόλυτη επίδειξη δύναμης. Με το “Heal the World” και 3.500 παιδιά γύρω του, μετέτρεψε το ημίχρονο σε παγκόσμιο ανθρωπιστικό μήνυμα και έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης που σημείωσε υψηλότερη τηλεθέαση από τον ίδιο τον αγώνα.   Από τότε το Halftime Show του Super Bowl δεν είναι απλώς ένα μουσικό διάλειμμα σε έναν αγώνα· για τους Αμερικανούς,  αποτελεί ένα τεράστιο πολιτιστικό γεγονός με βαρύτητα που συχνά ξεπερνά το ίδιο το άθλημα. Είναι μια «εθνική γιορτή» της ποπ κουλτούρας, που μετατρέπει το Super Bowl από αθλητικό γεγονός σε τηλεοπτικό υπερθέαμα. Εκατομμύρια Αμερικανοί που δεν έχουν ιδέα από τους κανόνες του American Football, συντονίζονται εκείνη την ώρα μόνο για να δουν τον καλλιτέχνη, με την τηλεθέαση να είναι συχνά υψηλότερη από ό,τι κατά τη διάρκεια του ίδιου του αγώνα.   Τρεις κορυφαίες στιγμές   U2 (2002): Μετά την 11η Σεπτεμβρίου   Λίγους μήνες μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι U2 κλήθηκαν να διαχειριστούν το συλλογικό τραύμα της Αμερικής. Δεν επέλεξαν φανταχτερά εφέ. Επέλεξαν τη μνήμη. Καθώς έπαιζαν το “Where the Streets Have No Name”, μια τεράστια οθόνη πίσω τους κυλούσε αργά τα ονόματα όλων των θυμάτων των Δίδυμων Πύργων. Το φινάλε, με τον Bono να ανοίγει το μπουφάν του αποκαλύπτοντας την αμερικανική σημαία, δεν ήταν εθνικιστική κίνηση· ήταν μια στιγμή ενότητας και παρηγοριάς. Ήταν η απόδειξη ότι η μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως θρησκευτική εμπειρία.   Prince (2007): Η Θεϊκή Παρέμβαση   Αν ο Michael Jackson έφερε το θέαμα και οι U2 το συναίσθημα, ο Prince έφερε τη μαγεία . Στο Μαϊάμι, υπό καταρρακτώδη βροχή, ο θρύλος της μουσικής παρέδωσε αυτό που οι κριτικοί θεωρούν το κορυφαίο σόου όλων των εποχών. Όταν οι παραγωγοί τον ρώτησαν αν ανησυχεί για τον καιρό, εκείνος απάντησε: «Μπορείτε να την κάνετε να βρέχει πιο δυνατά;». Τραγουδώντας το “Purple Rain” μέσα στην πραγματική καταιγίδα, με τα φώτα να βάφουν τις σταγόνες μωβ και την κιθάρα του να ουρλιάζει ζωντανά (χωρίς playback), ο Prince δημιούργησε μια στιγμή που έμοιαζε σκηνοθετημένη από ανώτερη δύναμη.   Janet Jackson και Justin Timberlake (2004) : Πώς ένα Στήθος Γέννησε το YouTube   Αυτό το Super Bowl Halftime Show άλλαξε όχι μόνο την τηλεόραση, αλλά και το ίντερνετ. Το 2004, η Janet Jackson και ο Justin Timberlake πρωταγωνίστησαν στο διαβόητο “wardrobe malfunction”.   Η αποκάλυψη του στήθους της Jackson για λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο στο φινάλε του σόου (θεωρήθηκε “ατύχημα” αλλά αμφιβάλω, αλλιώς γιατί να κοσμήσει την θηλή της με ένα γυαλιστερό σκουλαρίκι;) προκάλεσε ηθικό πανικό στις ΗΠΑ. Το CBS δέχτηκε πρόστιμο-ρεκόρ 550.000 δολαρίων (αν και χρόνια μετά ακυρώθηκε δικαστικά), καθιερώθηκε η υποχρεωτική χρονοκαθυστέρηση (delay) στις ζωντανές μεταδόσεις. Από τότε, όλες οι “ζωντανές” μεταδόσεις στην Αμερική έχουν μια καθυστέρηση 5-10 δευτερολέπτων, ώστε ο σκηνοθέτης να προλάβει να κόψει την εικόνα αν συμβεί κάτι “ακατάλληλο”. Μετά το περιστατικό αυτό η καριέρα της Janet Jackson μπήκε άδικα στον πάγο, ενώ του Timberlake απογειώθηκε — ένα ζήτημα που αναδεικνύει μέχρι σήμερα τα δύο μέτρα και δύο σταθμά της βιομηχανίας.   Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι η τεχνολογική κληρονομιά του συμβάντος. Η δυσκολία του κόσμου να βρει το βίντεο του ατυχήματος online τις επόμενες ημέρες, έδωσε στον Jawed Karim την ιδέα για μια ιστοσελίδα όπου ο καθένας θα μπορούσε να ανεβάζει και να μοιράζεται εύκολα βίντεο. Το όνομα αυτής; YouTube.  “Halftime” στο Netflix Για όποιον αναρωτιέται πώς ακριβώς στήνεται αυτός ο τηλεοπτικός άθλος, το ντοκιμαντέρ “Halftime” (2022) του Netflix δίνει την απάντηση. Μπορεί να μην αποτελεί μια ιστορική καταγραφή του θεσμού, αλλά εστιάζοντας στην προετοιμασία της Jennifer Lopez και της Shakira, λειτουργεί ως το απόλυτο “backstage pass”. Ο φακός αποκαλύπτει την αδιανόητη ψυχολογική πίεση, τις σκληρές πολιτικές διαπραγματεύσεις με το NFL για το περιεχόμενο και, κυρίως, την τεχνική φρενίτιδα: τον αγώνα δρόμου εκατοντάδων ανθρώπων να στήσουν μια σκηνή παγκόσμιας εμβέλειας κυριολεκτικά μέσα σε λίγα λεπτά. Βάσια Μπακετέα