Πολύτιμα για τη Χίο τα «δάκρυα» του μαστιχόδεντρου

Η μαστίχα της Χίου αποτελεί ένα μοναδικό παγκόσμιο προϊόν, γνωστό για τις ευεργετικές του ιδιότητες στην υγεία, αλλά και έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας. Από την αγροτική παραγωγή μέχρι την εξαγωγική δραστηριότητα και την επιστημονική έρευνα, η μαστίχα λειτουργεί ως μοχλός οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής αναγέννησης του νησιού. Σημαντική «ένεση» ρευστότητας στους παραγωγούς Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου (Ε.Μ.Χ), Γιώργο Τούμπο, η φετινή παραγωγή αναμένεται να ξεπεράσει τους 200 τόνους, με τους παραγωγούς να παραδίδουν ήδη τα στερεοποιημένα «δάκρυα» του μαστιχόδενδρου. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι φέτος οι παραγωγοί θα πληρωθούν στο σύνολό τους μέσα σε έναν μήνα από την τιμολόγηση της παραγωγής, αντί για το προηγούμενο σύστημα μερικής αποπληρωμής. Μέχρι τον Μάιο, η Ένωση εκτιμάται ότι θα διοχετεύσει πάνω από 20 εκατομμύρια ευρώ στην τοπική οικονομία, αποτελώντας μια ισχυρή τονωτική ένεση ρευστότητας για το νησί. Ένας συνεταιρισμός με ιστορία και δυναμική Η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου ιδρύθηκε το 1938 και σήμερα αριθμεί περίπου 4.500 μέλη, εκ των οποίων 1.700 είναι ενεργοί παραγωγοί. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών της ανέρχεται σε περίπου 24,5 εκατ. ευρώ, ενώ έχει συμβάλει καθοριστικά στην αναβίωση των μαστιχοχωρίων της νότιας Χίου. Όπως σημειώνει ο κ. Τούμπος, πριν από 15 χρόνια η μέση ηλικία των παραγωγών ήταν 58-60 έτη, ενώ σήμερα έχει μειωθεί κάτω από τα 40, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη στροφή των νέων στη μαστιχοκαλλιέργεια και τη δημογραφική αναζωογόνηση της περιοχής. Ρεκόρ παραγωγής και φιλόδοξοι στόχοι Η παραγωγή μαστίχας κυμαινόταν πριν από τέσσερις δεκαετίες μεταξύ 90 και 150 τόνων ετησίως, ενώ το 2021 έφτασε σε ιστορικό υψηλό 213 τόνων. Στόχος της Ένωσης είναι τα επόμενα χρόνια η παραγωγή να αυξηθεί στους 250 έως 300 τόνους, ανταποκρινόμενη στη διαρκώς αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση. Εξαγωγικός προσανατολισμός και διεθνής ζήτηση Περίπου το 80% της παραγωγής μαστίχας Χίου εξάγεται σε 55 χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Κορέα, αραβικές χώρες και η Τουρκία. Η ζήτηση υπερβαίνει σταθερά την παραγωγή, γεγονός που επιβεβαιώνει τη διεθνή εμπορική δυναμική του προϊόντος. Τα προϊόντα μαστίχας Χίου έχουν αναγνωριστεί ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π) από το 1997, ενισχύοντας την προστιθέμενη αξία και την προστασία της αυθεντικότητας. Υποδομές, έρευνα και νέα προϊόντα Η Ε.Μ.Χ λειτουργεί σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις άνω των 10.000 τ.μ., με δύο παραγωγικές μονάδες (εργοστάσιο μαστίχας και τσίχλας) και πειραματικό θερμοκήπιο. Παράλληλα, δραστηριοποιείται σε όλο το φάσμα της παραγωγικής αλυσίδας, από τη στήριξη των παραγωγών έως την έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων. Μεταξύ των εμπορικών προϊόντων περιλαμβάνονται οι τσίχλες ΕΛΜΑ, το μαστιχέλαιο, κάψουλες και ταμπλέτες μαστίχας, ενώ το 2002 ιδρύθηκε η Mediterra Α.Ε., ο εμπορικός βραχίονας της Ένωσης, με δίκτυο καταστημάτων mastihashop και κύκλο εργασιών 15 εκατ. ευρώ. Πολιτιστική και επιστημονική αναγνώριση Η καλλιέργεια της μαστίχας Χίου έχει αναγνωριστεί ως στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO από το 2015, ενώ το 2016 η μαστίχα έλαβε μονογραφία από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), ως παραδοσιακό φάρμακο για στομαχικές διαταραχές και δερματική ανάπλαση. Το 2017 ιδρύθηκε το Κέντρο Έρευνας Μαστίχας, με στόχο τον συντονισμό της επιστημονικής έρευνας και την ανάπτυξη νέων εφαρμογών σε συνεργασία με τη βιομηχανία. Στρατηγική προστασίας και επενδύσεις Η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου πραγματοποιεί τακτικούς ελέγχους σε όλα τα στάδια παραγωγής για την προστασία του προϊόντος και των καταναλωτών, ενώ επενδύει σε ερευνητικά προγράμματα, προωθητικές δράσεις και εκσυγχρονισμό εξοπλισμού. Στόχος είναι η εκπαίδευση νέων παραγωγών και η διασφάλιση της βιωσιμότητας του μοναδικού αυτού προϊόντος.