Ευρωπαϊκή Ένωση: Η Δημιουργία μιας “Ευρώπης Δύο Ταχυτήτων” από τις Ισχυρές Οικονομίες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να οδεύει προς τη δημιουργία μιας«Ευρώπης δύο ταχυτήτων», δίνοντας προτεραιότητα στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, υπό το πρίσμα των τρεχουσών γεωπολιτικών και γεωοικονομικών μεταβολών. Η ιδέα αυτή, που προωθείται εδώ και εβδομάδες από το Βερολίνο, έλαβε ουσιαστικά «πράσινο φως» κατά το πρόσφατο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την περασμένη Πέμπτη.

Η κεντρική φιλοσοφία είναι ότι το «μπλοκ» της ΕΕ πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε συγκεκριμένες δράσεις, χωρίς πλέον να αναμένει την απαιτούμενη ομοφωνία, η οποία εδώ και καιρό αποτελεί «εμπόδιο» στην υλοποίηση κρίσιμων πρωτοβουλιών, όπως για παράδειγμα η Ένωση Κεφαλαιαγορών.

«Ήρθε η ώρα για την Ευρώπη δύο ταχυτήτων»

Κατά τη συνεδρίαση των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup) σήμερα, η Γερμανία υπέβαλε την πρότασή της για τη δημιουργία μιας μόνιμης ομάδας εργασίας. Η ομάδα αυτή θα αποτελείται από τις έξι μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ολλανδία. Σύμφωνα με το Βερολίνο, αυτές οι χώρες είναι σε θέση να διαδραματίσουν «ηγετικό» ρόλο σε μια σειρά οικονομικών μεταρρυθμίσεων εντός της Ευρωζώνης και της ΕΕ. Η πρωτοβουλία για τον σχηματισμό αυτής της ομάδας ανήκει στον Υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος πρόσφατα δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ήρθε η ώρα για την Ευρώπη δύο ταχυτήτων».

Ερωτηθείς σχετικά με την πρωτοβουλία αυτή, ένας αξιωματούχος του Eurogroup, ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, σχολίασε ότι τέτοιου είδους πρωτοβουλίες είναι «πάντα θετικές και ευπρόσδεκτες». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη φιλοδοξία ενδεχομένως να υπερβαίνει την πραγματική συνεισφορά που μπορεί να προσφέρει αυτή η ομάδα των «6» στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Ουσιαστικά, υπονοήθηκε ότι η λήψη αποφάσεων απαιτεί τη συμμετοχή περισσότερων από έξι κράτη-μέλη.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν στηρίζει την πρωτοβουλία

Ωστόσο, από την περασμένη Πέμπτη, η λεγόμενη «ενισχυμένη συνεργασία» έχει εισέλθει στην ατζέντα του «μπλοκ» με την υποστήριξη της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η κ. φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την υποστήριξή της στην ιδέα της «Ευρώπης δύο ταχυτήτων», η οποία προωθείται από το Βερολίνο και το Παρίσι. Στόχος είναι η προώθηση μεταρρυθμίσεων, παρακάμπτοντας την απαίτηση για ομοφωνία και υιοθετώντας τη λογική της «ενισχυμένης συνεργασίας», όπως προβλέπεται από τις Ευρωπαϊκές Συνθήκες. Αυτή η διαδικασία απαιτεί τη συμμετοχή τουλάχιστον εννέα κρατών μελών.

Συνεπώς, ο πυρήνας των «6» μπορεί να λειτουργήσει ως η βάση πάνω στην οποία, εάν υπάρξει η επιθυμία, μπορούν να ενταχθούν και άλλες χώρες, ή τουλάχιστον τρεις ακόμη, ώστε να προχωρήσει το εγχείρημα. Το πρώτο «τεστ» για την εφαρμογή της «ενισχυμένης συνεργασίας» θα είναι η δημιουργία μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, είχε προειδοποιήσει την περασμένη Πέμπτη ότι εάν δεν προχωρήσει η πρωτοβουλία μέχρι τον Ιούνιο, θα εξεταστεί η λύση της «ενισχυμένης συνεργασίας». Ο στόχος είναι «κομβικός», καθώς επιδιώκεται να διοχετευθούν οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις σε επενδύσεις εντός της ΕΕ, αντί να κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ.