Καλάθι Σούπερ Μάρκετ στην Ελλάδα: Λιγότερο Δαπανηρό από 8 Ευρωπαϊκές Χώρες, Σύμφωνα με Έρευνα του ΙΕΛΚΑ

Οι τιμές των βασικών προϊόντων στο ελληνικό καλάθι του σούπερ μάρκετ παραμένουν χαμηλότερες σε σύγκριση με αυτές της Γαλλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Γερμανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Αυτό προκύπτει από τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση ΦΠΑ μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν.

Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ, που διεξήχθη τον Ιανουάριο του 2026, σύγκρινε τις τιμές ενός τυπικού καλαθιού προϊόντων νοικοκυριού στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων (σούπερ μάρκετ) σε Ελλάδα και οκτώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε τόσο με όσο και χωρίς την προσθήκη του ΦΠΑ, ο οποίος παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανά χώρα.

Για τη μελέτη, αξιολογήθηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων, αντλώντας δεδομένα από περισσότερες από 6.000 τιμές προϊόντων και 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Η συλλογή των δεδομένων περιλάμβανε δειγματοληψίες από έγκυρες ιστοσελίδες σύγκρισης τιμών, καθώς και απευθείας από αλυσίδες σούπερ μάρκετ, καλύπτοντας τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Σημειώνεται ότι η σύγκριση αφορά αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Αποτελέσματα Σύγκρισης Τιμών (με ΦΠΑ):

Η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών αποκαλύπτει ότι οι υπόλοιπες χώρες είναι σημαντικά ακριβότερες από την Ελλάδα:

• Γερμανία: 35% ακριβότερη
• Γαλλία: 34% ακριβότερη
• Ηνωμένο Βασίλειο: 23% ακριβότερο
• Ιταλία: 14% ακριβότερη
• Ισπανία: 12% ακριβότερη
• Ρουμανία: 17% ακριβότερη
• Πορτογαλία: 5% ακριβότερη
• Βουλγαρία: 7% ακριβότερη

Επίδραση του ΦΠΑ στις Τιμές:

Όταν αφαιρείται ο ΦΠΑ, παρουσιάζεται μια πιο καθαρή εικόνα των πραγματικών τιμών των προϊόντων. Σε αυτή την περίπτωση, όλες οι υπόλοιπες επτά χώρες εμφανίζονται να έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι σε σχέση με την Ελλάδα:

• Γερμανία: 43% ακριβότερη
• Γαλλία: 43% ακριβότερη
• Ηνωμένο Βασίλειο: 31% ακριβότερο
• Ιταλία: 14% ακριβότερη
• Ισπανία: 12% ακριβότερη
• Πορτογαλία: 5% ακριβότερη
• Ρουμανία: 17% ακριβότερη
• Βουλγαρία: 3% ακριβότερη

Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στον χαμηλότερο συντελεστή ΦΠΑ που εφαρμόζεται στα τρόφιμα και τα ποτά σε πολλές από αυτές τις χώρες, σε σύγκριση με τον ισχύοντα 13% στην Ελλάδα (ο οποίος εφαρμόζεται και σε προϊόντα που στην υπόλοιπη Ευρώπη υπάγονται σε χαμηλότερους συντελεστές, όπως 6%, 5,5%, 4% ή και 0%). Η Βουλγαρία αποτελεί εξαίρεση, με καθολικό συντελεστή ΦΠΑ 20%.

Παράδειγμα: Νωπό Μοσχάρι

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της τιμής του νωπού μοσχαριού. Η Ελλάδα έχει μία από τις χαμηλότερες τιμές, ξεπερνώντας μόνο την Πορτογαλία και τη Ρουμανία. Ωστόσο, ο ΦΠΑ για το μοσχάρι στην Ελλάδα (και στη Ρουμανία) είναι στον μεσαίο συντελεστή, ενώ μόνο η Βουλγαρία το έχει στον υψηλό συντελεστή. Η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών (15,6%), με την Ισπανία να έχει τον χαμηλότερο (7,0%).

Γενικό Συμπέρασμα

Το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων προσφέρει στους καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό τους καλάθι σε χαμηλότερες τιμές, ως αποτέλεσμα της συνεχούς προσπάθειας για συγκράτηση του κόστους από προμηθευτές και λιανεμπόρους. Αυτή η τάση, με μικρές διακυμάνσεις, παρατηρείται διαχρονικά την τελευταία 12ετία.

Παράγοντες που Επηρεάζουν τις Τιμές:

Κατά τη σύγκριση τιμών μεταξύ χωρών, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες:

• Ύψος συντελεστών ΦΠΑ και ειδικών φόρων κατανάλωσης.
• Επίπεδο φορολογίας, αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής.
• Καταναλωτικές συνήθειες (π.χ. συσκευασμένα προϊόντα, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας).
• Επιδράσεις κλιματικής αλλαγής, καιρικών συνθηκών και φυσικών καταστροφών.
• Κόστος ενέργειας, καυσίμων και μεταφορών.
• Μισθολογικό-εργασιακό κόστος.
• Γεωγραφική απόσταση από παραγωγικά κέντρα και πολυπλοκότητα γεωγραφίας.
• Μέγεθος αγοράς, αγοραστική δύναμη και οικονομίες κλίμακας.
• Αναλογία οργανωμένου λιανεμπορίου προς μικρά σημεία πώλησης.
• Ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών.
• Κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολόγιο, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία).
• Παραγωγικότητα βιομηχανίας και λιανεμπορίου.
• Εποχικότητα ζήτησης και προσφοράς.