«Γυναίκα»: Μια Συναυλία Αφιερωμένη στην Γυναικεία Δύναμη στη Μουσική από τη Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων στο Θέατρο Ολύμπια
Η γυναικεία παρουσία στη μουσική, ως δημιουργική φωνή αλλά και ως εμβληματική δραματική μορφή, βρίσκεται στο επίκεντρο της συναυλίας «Γυναίκα» που παρουσιάζει η Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων, τη Δευτέρα 10 Μαρτίου, στο Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», σε μουσική διεύθυνση της Μάτας Κατσούλη. Το πρόγραμμα της συναυλίας, αναδεικνύει τη γυναίκα ως δημιουργό που διεκδικεί
Η ουσιαστική παρουσία της γυναίκας στην τέχνη της μουσικής, τόσο ως δημιουργική δύναμη όσο και ως εμβληματική δραματική φιγούρα, βρίσκεται στο επίκεντρο της συναυλίας «Γυναίκα». Τη μοναδική αυτή βραδιά διοργανώνει η Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων, τη Δευτέρα 10 Μαρτίου, στο Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας». Τη μουσική διεύθυνση υπογράφει η Μάτα Κατσούλη.
Το πρόγραμμα της συναυλίας αναδεικνύει τη γυναίκα υπό δύο κύριες οπτικές: Αφενός, ως δημιουργό που διεκδικεί τη θέση της στη σύνθεση, μέσα από την εκτέλεση της Συμφωνίας αρ. 3 σε σολ ελάσσονα της Λουίζ Φαρρένκ. Αφετέρου, ως ηρωίδα που ενσαρκώνει διαχρονικά τα βαθύτερα ανθρώπινα πάθη, μέσα από το μελόδραμα «Μήδεια» του Γίρι Άντονιν Μπέντα, το οποίο εστιάζει σε μία από τις πιο εμβληματικές και σύνθετες μορφές της παγκόσμιας μυθολογίας.
Louise Farrenc: Μια Παραγνωρισμένη Ιδιοφυΐα
Η Λουίζ Φαρρένκ (1804-1875) υπήρξε μια σπουδαία Γαλλίδα συνθέτρια, βιρτουόζος πιανίστα και καταξιωμένη παιδαγωγός. Παρά την εξαιρετική της συνεισφορά στον κόσμο της κλασικής μουσικής, το έργο της παραγνωρίστηκε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό το γεγονός δεν οφειλόταν σε καμία έλλειψη εκφραστικής ποιότητας ή τεχνικής αρτιότητας, αλλά αντανακλούσε την βαθιά ριζωμένη προκατάληψη του 19ου αιώνα απέναντι στις γυναίκες συνθέτριες. Μια προκατάληψη τόσο ισχυρή, που από τη σύγχρονη, 21ου αιώνα, σκοπιά, φαντάζει σχεδόν αδιανόητη. Η αντίληψη ότι μόνο ο ανδρικός νους μπορούσε να συλλάβει και να δημιουργήσει μουσική μεγάλης κλίμακας, παρέμενε σχεδόν αδιαμφισβήτητη, ακόμη και από πολλές γυναίκες της εποχής.
Γίρι Αντονίν Μπέντα: Η Μήδεια Μέσα από το Μουσικό Δράμα
Το έργο «Μήδεια» του Τσέχου συνθέτη Γίρι Αντονίν Μπέντα (1722-1795) είναι ένα μονόπρακτο μελόδραμα, χωρισμένο σε πέντε σκηνές. Το λιμπρέτο υπογράφει ο Γερμανός ποιητής Φρήντριχ Βιλχέλμ Γκόττερ. Η πρεμιέρα του έργου έλαβε χώρα την Πρωτομαγιά του 1775 στη Λειψία. Μέσω της «Μήδειας» και της «Αριάδνης στη Νάξο», ο Μπέντα καθιερώθηκε ως ένας συνθέτης που άσκησε ουσιαστική επιρροή στην εξέλιξη του γερμανικού μουσικού θεάτρου. Στην καρδιά του έργου βρίσκεται η μορφή της Μήδειας, η οποία διχάζεται ανάμεσα στο ανεξέλεγκτο πάθος και την ψυχρή λογική, ανάμεσα στο μητρικό ένστικτο και την αδήριτη επιθυμία για εκδίκηση. Η μουσική του Μπέντα ζωντανεύει αυτές τις εσωτερικές συγκρούσεις, αποδίδοντας με ιδιοφυή τρόπο τις δραματικές ψυχικές μεταπτώσεις της ηρωίδας.
Σημείωμα της Μαέστρου, Μάτας Κατσούλη
«Το πρόγραμμα της αποψινής συναυλίας περιστρέφεται γύρω από γυναικείες μορφές που, με διαφορετικό τρόπο, συμπυκνώνουν την ένταση της εποχής τους: άλλοτε ως δημιουργοί, άλλοτε ως πρόσωπα μύθου, άλλοτε ως φωνές που αντιστέκονται.
Η Τρίτη Συμφωνία της Louise Farrenc είναι ένα έργο που ξεκινά σαν να αφηγείται από μέσα προς τα έξω: μια αργή εισαγωγή έξι μόνο μέτρων με το όμποε, σχεδόν σαν αναστεναγμός, ανοίγει ένα τοπίο σκοτεινής ευαισθησίας πριν η μουσική βυθιστεί στο στροβιλιστικό της Allegro. Η συμφωνική γραφή της Farrenc είναι στιβαρή αλλά διάφανη· αφήνει χώρο στα ξύλινα πνευστά να συνομιλήσουν με τρόπο σχεδόν “δωματίου”, ενώ τα έγχορδα σπρώχνουν μπροστά τη μουσική σαν ασταμάτητος παλμός. Στο Adagio cantabile, το κλαρινέτο τραγουδά μια μελωδία που μοιάζει να αναζητά γαλήνη, ενώ το Scherzo περνά σαν νευρική λάμψη, με μια ορμή που υποφώσκει διαρκώς κάτω από την επιφάνεια. Το αποφασιστικό unisono των εγχόρδων στην αρχή του Finale σηματοδοτεί την επιστροφή σε μια σκοτεινότερη, τολμηρή ενέργεια. Η μουσική προχωρά με αδιάκοπη ορμή, ακολουθώντας τη διαρκή επεξεργασία του θεματικού υλικού, ώσπου κορυφώνεται σε τρεις θριαμβευτικές καταληκτικές συγχορδίες.
Στο δεύτερο μέρος, η Μήδεια του Benda μεταφέρει αυτή την ένταση από τη συμφωνική αρχιτεκτονική στο Melodram: εκεί όπου η μουσική δεν περιγράφει απλώς, αλλά συνοδεύει την ένταση και τις μεταπτώσεις του θεατρικού λόγου. Έτσι, η βραδιά κινείται από τη δομή στη φωνή, από την ισορροπία στην έκρηξη — από το εσωτερικό πάθος προς το αναπόφευκτο.
Και δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ιδανικότερη Μήδεια από την ερμηνεία της Μαρίας Σκουλά.
Για εμένα, αυτή η πορεία συνδέεται απόψε με μια βαθιά προσωπική επιστροφή. Η πρώτη φορά που ανέβηκα στη σκηνή του Θεάτρου Ολύμπια ήταν το 1991, ως νεαρή και ενθουσιώδης τραγουδίστρια. Λίγο πιο μετά επέστρεψα ως διευθύντρια της παιδικής χορωδίας, καθοδηγώντας παιδικές φωνές να αφουγκραστούν τον παλμό της μουσικής και της θεατρικής δημιουργίας. Σήμερα επιστρέφω στη σκηνή του ιστορικού αυτού Θεάτρου, στο σπίτι πλέον της Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων, βαθιά συγκινημένη, ως Αθηναία, που η πόλη μας διαθέτει έναν χώρο που συνεχίζει να ζει, να δημιουργεί και να εξελίσσεται, χάρη σε ανθρώπους που αγαπούν ουσιαστικά την τέχνη, πονούν την καλή μουσική και στηρίζουν έμπρακτα τη δημιουργία — και τους ανθρώπους της.»
Πρόγραμμα
- LOUISE FARRENC
Συμφωνία αρ. 3 σε σολ ελάσσονα, έργο 36
Ι. Adagio – Allegro
II. Adagio cantabile
III. Scherzo – Vivace
IV. Finale – Allegro - JIŘÍ ANTONÍN BENDA
Μήδεια
Λιμπρέτο: Friedrich Wilhelm Gotter
Αφήγηση: Μαρία Σκουλά
Απόδοση κειμένου στα ελληνικά: Γιάννης Καλιφατίδης
Εισιτήρια
- ΓΥΝΑΙΚΑ | Εισιτήρια online! | More.com
- Στο ταμείο του θεάτρου από Τρίτη – Παρασκευή 11:00 -18:00 & 2 ώρες πριν την παράσταση
