Ευρώπη σε αγώνα δρόμου για τα αποθέματα φυσικού αερίου: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο και το κόστος
φωτ.: Andrey Rudakov/Bloomberg Πιο επικίνδυνο και πολύ ακριβότερο έγινε ξαφνικά το ήδη μεγάλο έργο της αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει διαταραχές στην παραγωγή και τη μεταφορά LNG, με αποτέλεσμα τη σύσφιγξη της προμήθειας και την εκτίναξη των τιμών. Χάρη στα αποθέματα φυσικού

φωτ.: Andrey Rudakov/Bloomberg
Το ήδη δύσκολο έργο της αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου για τον επερχόμενο χειμώνα έχει γίνει ξαφνικά πιο επικίνδυνο και σημαντικά ακριβότερο. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει διαταραχές στην παραγωγή και τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οδηγώντας σε σύσφιξη της προσφοράς και εκρηκτική αύξηση των τιμών.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου αποτελούν κρίσιμη πηγή για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης και ηλεκτροδότησης της Ευρώπης, πυλώνες της ενεργειακής ασφάλειας της περιοχής. Με το τέλος της τρέχουσας περιόδου θέρμανσης, τα αποθέματα αναμένεται να υποχωρήσουν πολύ κάτω από τα συνήθη επίπεδα, αναγκάζοντας την Ευρώπη να ενισχύσει τις αγορές φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Από τότε που διακόπηκαν οι περισσότερες εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία, η Ευρώπη βασίζεται ολοένα και περισσότερο στις εισαγωγές LNG για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της. Πριν από αυτήν την αλλαγή, το LNG κάλυπτε περίπου το 19% της ευρωπαϊκής προμήθειας φυσικού αερίου. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να εκτοξευθεί στο 45% φέτος, που αντιστοιχεί σε περίπου 1.800 μεταφορές με δεξαμενόπλοια, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy.
Αναλυτές της Kpler εκτιμούν ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να εξασφαλίσει 700 φορτία LNG, ή 67 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, για την αναπλήρωση των αποθεμάτων το καλοκαίρι. Αυτό σημαίνει 180 επιπλέον φορτία ή 17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα LNG σε σχέση με πέρυσι. Αν και μέρος αυτών θα παραδοθεί μέσω αγωγών από τη Νορβηγία, την Αλγερία και σε πολύ μικρότερο βαθμό από τη Ρωσία, η πλειονότητα θα μεταφερθεί με πλοία LNG.
Μετά την συντονισμένη επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν το περασμένο Σάββατο, οι τιμές του φυσικού αερίου, τόσο μέσω αγωγών όσο και του LNG, εκτινάχθηκαν. Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς άγγιξαν προσωρινά το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023 και παρουσίασαν άνοδο σχεδόν 50% αυτή την εβδομάδα, μετά το κλείσιμο της παραγωγής στο Κατάρ, το οποίο συνεισφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Ο JKM, παγκόσμιος δείκτης αναφοράς για το LNG, επίσης ανέβηκε έως και 68%.
Σύμφωνα με το Reuters, ο «λογαριασμός» της Ευρώπης για τα επιπλέον 180 φορτία αυξήθηκε σε περίπου 10,1 δισεκατομμύρια δολάρια την Τετάρτη, από 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια την προηγούμενη Παρασκευή. Για την πλήρη αναπλήρωση των 67 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων LNG το καλοκαίρι, το κόστος αυξήθηκε κατά περίπου 13,6 δισεκατομμύρια δολάρια, φτάνοντας συνολικά τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στο τέλος Μαρτίου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου αναμένεται να είναι γεμάτες κατά 22-27%, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της πενταετίας που είναι στο 41%. Εάν τον επόμενο μήνα φτάσει λιγότερο LNG στην ήπειρο λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τα αποθέματα θα είναι ακόμη χαμηλότερα.
Σε περίπτωση που η ναυτιλιακή παράλυση στα Στενά του Ορμούζ συνεχιστεί, το πλήγμα θα είναι ιδιαίτερα έντονο, καθώς από εκεί διέρχονται περίπου 120 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ή το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Ο Ole Hvalbye της SEB Research εκτίμησε ότι εάν η κρίση διαρκέσει έναν μήνα, θα αφαιρεθούν από την παγκόσμια αγορά και την Ευρώπη περίπου 7,6 δισεκατομμύρια μετρικοί τόνοι LNG.
Σε αυτό το σενάριο, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα ξεπερνούσαν τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι περίπου 50 ευρώ που τιμολογούνται τώρα και 32 ευρώ στο τέλος της περασμένης εβδομάδας. Εάν παραταθεί η παύση παραγωγής στις εγκαταστάσεις του Κατάρ, η κρίση θα φτάσει αντίστοιχα επίπεδα με το 2022, δήλωσε ο Hvalbye, προειδοποιώντας ότι το σενάριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα δεν μπορεί να αποκλειστεί, και ο βασικός μηχανισμός αντιστάθμισης θα είναι η μείωση της ζήτησης.
Η Νορβηγία, η μεγαλύτερη προμηθεύτρια φυσικού αερίου της Ευρώπης, ήδη παράγει στη μέγιστη δυναμικότητά της, αλλά μέρος της ζήτησης θα καλυφθεί αναγκαστικά από LNG. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG προς την Ευρώπη. Παρότι η Ουάσιγκτον πιέζει την Ε.Ε. να αυξήσει τις αγορές, οι δυνατότητες αύξησης της παραγωγής αρκετά γρήγορα, ώστε να αντισταθμιστούν πιθανές απώλειες από το Κατάρ, είναι περιορισμένες.
Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, το Κατάρ κάλυψε το 3,5% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ε.Ε. το 2025, ενώ το μερίδιο των ΗΠΑ διαμορφώθηκε στο 25,4%.
moneyreview.gr με πληροφορίες από Reuters
Διαβάστε επίσης:
