ΕΔΟΦ: Προειδοποίηση για δυνητική μείωση της παραγωγής φέτας έως 20.000 τόνους το 2026

Ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Τυριού «Φέτας»-ΕΔΟΦ, Μιχάλης Σαράντης, εξέφρασε ενώπιον της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τον Πρωτογενή Τομέα την ανησυχία για πιθανή μείωση της παραγωγής φέτας φέτος, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τους 20.000 τόνους. Κατά την ομιλία του, ο κ. Σαράντης παρουσίασε τις εκτιμήσεις της ΕΔΟΦ σχετικά με το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο της χώρας (πρόβατα και κατσίκια), οι οποίες αποκλίνουν σημαντικά από τα επίσημα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας. Επίσης, απάντησε σε ερωτήσεις βουλευτών αναφορικά με τις επιπτώσεις της συμφωνίας MERCOSUR στο εμβληματικό προϊόν ΠΟΠ, τη φέτα, διαβεβαιώνοντας ότι «η φέτα δεν θα έχει κανένα πρόβλημα», ανεξαρτήτως του αριθμού των συμφωνιών MERCOSUR.

Μειωμένη Παραγωγή

«Έχουμε 500.000 θανατώσεις ζώων. Από τον Οκτώβριο, το πρόβειο γάλα που προορίζεται για την παραγωγή φέτας είναι μειωμένο, με ιδιαίτερα αισθητή τη μείωση τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Οι περισσότερες θανατώσεις συνέβησαν μετά τον Αύγουστο», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν είναι όλα τα 500.000 ζώα που θανατώθηκαν γαλακτοφόρα: το 50% είναι γαλακτοφόρα, το 30% είναι ζώα που πρόκειται να ενταχθούν στην παραγωγή και το 20% είναι νεογέννητα. «Με τα πρόχειρα στοιχεία που διαθέτουμε για τον Ιανουάριο, η ποσότητα γάλακτος είναι επίσης πολύ μειωμένη. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα φέτος η παραγωγή φέτας να είναι μειωμένη κατά 15.000 έως 20.000 τόνους. Αυτό θα διαπιστωθεί τους επόμενους έξι μήνες. Βάσει των θανατώσεων, φαίνεται ότι από την 1η Οκτωβρίου και μετά, η παραγωγή γάλακτος είναι μειωμένη», δήλωσε ο κ. Σαράντης.

Η Ευλογιά

Ερωτηθείς από τα μέλη της διακομματικής κοινοβουλευτικής επιτροπής σχετικά με τον χειρισμό της ευλογιάς από το υπουργείο, ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ επεσήμανε: «Η ευλογιά εμφανίστηκε στη χώρα μας το καλοκαίρι του 2024. Το πρόβλημα μαστίζει τον κλάδο μας για παραπάνω από ενάμιση χρόνο. Η αντιμετώπιση της ευλογιάς είναι αρμοδιότητα των περιφερειών. Δεν μπορώ να πω ποιος ευθύνεται, αλλά το πρόβλημα ξεκίνησε όταν η ευλογιά εισήχθη στην Ελλάδα από την Τουρκία, φτάνοντας αρχικά στην Αλεξανδρούπολη και στη συνέχεια στην Κομοτηνή. Εκείνη τη στιγμή, έπρεπε να ληφθούν άμεσα, αυστηρά και αποφασιστικά μέτρα», τόνισε ο κ. Σαράντης. Πρόσθεσε δε: «Ουσιαστικά, έπρεπε να δημιουργηθεί ένα δεύτερο σύνορο στα σύνορα Κομοτηνής-Ξάνθης. Δυστυχώς, από το καλοκαίρι του 2024 έως και το τέλος του ίδιου έτους, η ευλογιά εξαπλώθηκε πέρα από εκεί, μέσω παράνομων μεταφορών ζώων, ζωοτροφών κ.λπ., οδηγώντας σε όλες αυτές τις εστίες. Επομένως, ο δημόσιος μηχανισμός φέρει σίγουρα ευθύνες, καθώς θεωρούσαμε λανθασμένα την ευλογιά απλή ζωονόσο. Δυστυχώς, πρόκειται για μια ζωονόσο που δεν εξαλείφεται εύκολα, παραμένει στο περιβάλλον έως και έξι μήνες, προκαλώντας μεγάλη δυσκολία στην εξάλειψή της».

Η MERCOSUR

Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ εστίασε στη συμφωνία MERCOSUR, εξετάζοντας το «αν», το «γιατί» και το «πώς» αυτή μπορεί να επηρεάσει τη φέτα, το «εμβληματικό» αυτό προϊόν της Ελλάδας. «Ακόμα κι αν γίνουν 100 συμφωνίες MERCOSUR, η φέτα δεν θα αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα. Έχω στη διάθεσή μου στοιχεία για τις τρέχουσες εξαγωγές της Ελλάδας στη Λατινική Αμερική. Συνολικά, εξάγουμε περίπου 30 τόνους φέτας, ποσότητα αμελητέα. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η Γερμανία εισάγει πάνω από 25.000 τόνους φέτας, ενώ εμείς εξάγουμε 20-30 τόνους στη Λατινική Αμερική», ανέφερε ο Μιχάλης Σαράντης, απευθυνόμενος στα μέλη της διακομματικής επιτροπής. «Εμείς δεν φοβόμαστε κανέναν κίνδυνο για τη φέτα. Η φέτα δεν παρουσιάζει κανένα παγκόσμιο πρόβλημα και δεν έχουμε να ανησυχούμε για τίποτα, εκτός από εσωτερικές αδυναμίες. Ως εσωτερική αδυναμία εννοώ περιπτώσεις νοθείας που είχαμε στο παρελθόν από κάποια τυροκομεία. Δηλώνω, λοιπόν, ότι εφόσον η Διεπαγγελματική μας εκπροσωπεί πάνω από το 65% του κλάδου, όποιος εντοπιστεί με νοθεία, η Διεπαγγελματική θα προβεί στις απαραίτητες ενέργειες ώστε η εν λόγω εγκατάσταση να χάσει την άδεια παραγωγής φέτας, ενώ σε δεύτερη παράβαση νοθείας, ο ένας χρόνος απαγόρευσης θα μετατραπεί σε πέντε χρόνια. Θα είμαστε, ως Διεπαγγελματική, αμείλικτοι απέναντι σε φαινόμενα νοθείας που αφορούν τη φέτα», δήλωσε κατηγορηματικά.

Ο κ. Σαράντης κάλεσε, επίσης, όποιον διαθέτει στοιχεία για πιθανές «ελληνοποιήσεις» να τα προσκομίσει, ώστε η ΕΔΟΦ να αναλάβει τις απαραίτητες δράσεις.

Ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ ενημέρωσε τη διακομματική επιτροπή ότι:

• Πλέον του 50% των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σήμερα δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες άδειες λειτουργίας. Παρόλο που έχουν κωδικό παραγωγής, τους λείπουν οι απαραίτητες άδειες. Όπως είναι αυτονόητο, όταν μια μονάδα δεν έχει άδεια λειτουργίας, προκύπτουν ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας ή την κατασκευή της, ώστε να είναι προστατευμένη από προβλήματα όπως αυτό της ευλογιάς. Επεσήμανε ότι οι περισσότεροι στάβλοι βρίσκονται σε κοινοτικά ή δημοτικά χωράφια, για αυτό και είναι απαραίτητο να εκδοθούν άδειες παραχώρησης των χώρων για τη δημιουργία στάβλων που να πληρούν τις προδιαγραφές και να διαθέτουν άδεια.
• Στην Ελλάδα, πάνω από το 90% του πρόβειου γάλακτος χρησιμοποιείται για την παραγωγή φέτας. Οι έλεγχοι, όταν διενεργούνται, δεν αφορούν μόνο τα εργοστάσια παραγωγής, αλλά και τις εκμεταλλεύσεις. Ως εκ τούτου, πρέπει να επιλυθεί το ζήτημα των προδιαγραφών των σταβλικών εγκαταστάσεων.
• Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη στην παραγωγή πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΓΟ, για το 2025, η παραγωγή γάλακτος εκτιμάται σε 732.000 τόνους πρόβειο γάλα και 158.000 τόνους κατσικίσιο γάλα. «Δεδομένου ότι το γάλα δεν είναι προϊόν που μπορεί να αποθηκευτεί, όλες οι ενισχύσεις στους παραγωγούς θα πρέπει να συνδεθούν με το γάλα, το κρέας και τις ζωοτροφές. Αυτά αποτελούν τα πιο αξιόπιστα στοιχεία βάσει των οποίων μπορεί να καθοριστεί η ενίσχυση για κάθε παραγωγό και να αξιολογηθεί μια μονάδα», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΔΟΦ.
• Σήμερα, δεν είναι γνωστό το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο της Ελλάδας, υπογράμμισε ο κ. Σαράντης. «Η Στατιστική Υπηρεσία αναφέρει περίπου 16 εκατομμύρια πρόβατα και 2,8 εκατομμύρια κατσίκια. Αν υπήρχαν αυτά τα ζώα, η Ελλάδα θα έπρεπε να παράγει τριπλάσια ποσότητα γάλακτος από τη σημερινή. Εμείς, με τις εκτιμήσεις μας, υπολογίζουμε ότι τα ζώα στην Ελλάδα ανέρχονται περίπου σε 7 εκατομμύρια πρόβατα και, το πολύ, 1,5 με 2 εκατομμύρια αίγες. Επομένως, η ακριβής καταμέτρηση του ζωικού κεφαλαίου θα αποτελέσει σημαντική βοήθεια για τον κτηνοτροφικό τομέα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαδικασία ελέγχου. Η διαδικασία ελέγχου είναι στις περιφέρειες, οι οποίες αυτήν τη στιγμή είναι υποστελεχωμένες. Αυτή η εργασία πρέπει να αναλαμβάνεται από κτηνιάτρους. Τα μέλη της ΕΔΟΦ πιστεύουν ότι θα πρέπει να εμπλακούν στη διαδικασία ελέγχου και οι ιδιώτες κτηνίατροι εκτροφής».
• Οι κτηνίατροι εκτροφής μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια σε όλα τα στάδια της εκτροφής και η συμβολή τους σε προγράμματα εμβολιασμού θα είναι καθοριστική για την πρόληψη ζωονόσων.
• Η υπεραξία του πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος συνδέεται άρρηκτα με τη φέτα. Πριν από λίγα χρόνια, η Ελλάδα παρήγαγε περίπου 65.000 με 70.000 τόνους φέτα, ενώ τα στοιχεία για το 2025 κάνουν λόγο για 140.000 τόνους. Η φέτα συμβάλλει στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας με εισροή συναλλάγματος περίπου 1 δισεκατομμυρίου ευρώ. Συνεπώς, η φέτα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον διατροφικό τομέα και τις εξαγωγές. Από τους 140.000 τόνους φέτας που παράγονται φέτος, οι 85.000 τόνοι εξάγονται. Ως εκ τούτου, είναι επιτακτική η ανάγκη η Πολιτεία να στηρίξει τους παραγωγούς της πρώτης ύλης για την παραγωγή φέτας, και η ΕΔΟΦ βρίσκεται σε συνεχή επαφή με το αρμόδιο υπουργείο προς αυτή την κατεύθυνση. Η ΕΔΟΦ δεν συνεισφέρει μόνο στο αποθεματικό του ΕΛΓΟ, αλλά καταβάλλει και προσπάθειες για να καταστήσει το προϊόν της φέτας πιο γνωστό και ελκυστικό στο εξωτερικό.