Ψηφιακά Εργαλεία Ελέγχου από την ΑΑΔΕ: Νέα Εποχή για την Καταπολέμηση της Φοροδιαφυγής Έως το 2027

Από την επόμενη χρονιά, η φορολογική διοίκηση μεταμορφώνεται ριζικά στον τρόπο εντοπισμού αδήλωτων εισοδημάτων και ελέγχου οικονομικών συναλλαγών. Μέχρι το 2027, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα αξιοποιήσει ένα εξελιγμένο σύνολο ψηφιακών εργαλείων, την τεχνητή νοημοσύνη και σημαντικές μεταρρυθμίσεις.

Στην καρδιά του σχεδιασμού της ΑΑΔΕ βρίσκεται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η επέκταση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και η δημιουργία 7 νέων ελεγκτικών κέντρων. Στόχος είναι ο δραστικός περιορισμός της φοροδιαφυγής και η αύξηση των φορολογικών εσόδων. Σημειώνεται ότι το Draft Budgetary Plan (DBP) 2027, το κείμενο που κατατέθηκε στην Κομισιόν από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), περιγράφει τις μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται σε φάση υλοποίησης, μετά την κατάθεση του προσχεδίου του προϋπολογισμού στη Βουλή.

Οι Μεταρρυθμίσεις που Έρχονται

Ανάμεσα στις μεταρρυθμίσεις που αναμένεται να υλοποιηθούν στο επόμενο διάστημα, ξεχωρίζουν:

• Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
• Η πλήρης ενσωμάτωση των ψηφιακών εργαλείων ελέγχου και διασύνδεσης (POS, myDATA).
• Και η αξιοποίηση προηγμένων αναλύσεων δεδομένων (data analytics) για τη μείωση του «κενού» στον ΦΠΑ, με απώτερο σκοπό την ενίσχυση των προβλεπόμενων εσόδων μέσω της πάταξης της φοροδιαφυγής.

Το Όραμα του ΥΠΕΘΟΟ

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναδεικνύει ως βασικό «όπλο» για τη μόνιμη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την εξασφάλιση πρόσθετων εσόδων ύψους 2,15 δισ. ευρώ για το 2027, τη τεχνολογική αναβάθμιση και τον ψηφιακό και δομικό μετασχηματισμό της Φορολογικής Διοίκησης.

Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπονται φορολογικά έσοδα 75,73 δισ. ευρώ για το 2027, αυξημένα κατά περίπου 2,15 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2026. Αυτή η διαφορά αποδίδεται στην ανάπτυξη και την απόδοση των ψηφιακών μέτρων της ΑΑΔΕ (διασύνδεση POS, myDATA, ΜΙΔΑ) στον αγώνα κατά της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με το πλάνο της ΑΑΔΕ, το 2027 αναμένεται η πλήρης ωρίμανση συστημάτων που μέχρι πρότινος βρίσκονταν σε πιλοτικό ή μεταβατικό στάδιο.

Ειδικότερα, ο στόχος της ΑΑΔΕ είναι η μετατροπή των απλών εργαλείων καταγραφής σε εξελιγμένους μηχανισμούς διασταύρωσης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό περιλαμβάνει:

• Την πλατφόρμα myDATA, με στόχο την καθολική εφαρμογή της.
• Τα POS, με άμεση διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές των επιχειρήσεων.
• Το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το ψηφιακό δελτίο αποστολής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δραστικός περιορισμός του «κενού» ΦΠΑ παραμένει ο κεντρικός στόχος αυτής της δέσμης μέτρων.

Ο μέσος όρος του «κενού» ΦΠΑ στην Ε.Ε. ανέρχεται στο 9,5% επί των συνολικών αναμενόμενων εσόδων, ποσοστό που αντιστοιχεί σε απώλειες περίπου 128 δισ. ευρώ ετησίως για τα δημόσια ταμεία των κρατών-μελών, λόγω φοροδιαφυγής, πτωχεύσεων και γραφειοκρατικών σφαλμάτων.

Η Ελλάδα, από το 11,4% που υπολογιζόταν το «κενό» το 2023, αναμένεται να έχει πλέον υποχωρήσει σε μονοψήφιο ποσοστό (περίπου 9%), φτάνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ουσιαστικά, η ΑΑΔΕ επιδιώκει την ευθυγράμμιση των επιδόσεων της χώρας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και την αξιοποίηση της ψηφιακής ιχνηλασιμότητας, με στόχο τον άμεσο εντοπισμό αποκλίσεων μεταξύ δηλωθέντων εσόδων και πραγματικών εισπράξεων των επιχειρήσεων.

Ο Σχεδιασμός της ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που περιγράφεται στο DBP, η ΑΑΔΕ το 2027 θα ολοκληρώσει:

– Πλήρως τον μετασχηματισμό των Εφοριών.

Αυτές ουσιαστικά καταργούνται και στη θέση τους αναπτύσσονται τα Κέντρα Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕΦΟΔΕ), τα Ελεγκτικά Κέντρα (ΕΛΚΕ) για το διοικητικό και ελεγκτικό σκέλος, και τα myPoint, τα οποία αποτελούν τα νέα, σύγχρονα πρότυπα φυσικής παρουσίας για την εξυπηρέτηση των φορολογουμένων.

Τι Ισχύει Έως Σήμερα

Μέχρι σήμερα, λειτουργούν 6 πρότυπα καταστήματα myPoint, τα οποία αντιπροσωπεύουν τη νέα, ενιαία ταυτότητα φυσικής και ψηφιακής εξυπηρέτησης της ΑΑΔΕ.

Τα καταστήματα αυτά άνοιξαν σταδιακά (ξεκινώντας από περιοχές όπως ο Χολαργός, ο Κεραμεικός, η Κηφισιά και ο Πειραιάς) ως η αρχική φάση εφαρμογής του νέου μοντέλου.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΑΑΔΕ, το δίκτυο θα επεκταθεί άμεσα, με στόχο τα καταστήματα myPoint να φτάσουν τα 15, πριν το μοντέλο αναπτυχθεί πλήρως σε ολόκληρη τη χώρα.

Επιπλέον, η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και τα Big Data αποτελούν τα πιο καινοτόμα στοιχεία του σχεδιασμού.

Η ΑΑΔΕ προχωρά στην ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων Risk Profiling (ανάλυσης κινδύνου). Από αυτά, δημιουργείται ένα ενιαίο ψηφιακό προφίλ για κάθε ΑΦΜ, στο οποίο διασταυρώνονται εισοδήματα, δαπάνες καρτών, περιουσιακά στοιχεία, ακόμη και δεδομένα από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η θέσπιση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που περιγράφονται στο DBP.

Ο στόχος του εν λόγω συστήματος είναι η ενοποίηση των δεδομένων των ακινήτων, «παντρεύοντας» τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) του Ε9 με τον ΚΑΕΚ του Εθνικού Κτηματολογίου.

Το ΜΙΔΑ ψηφιοποιεί πλήρως την αγορά ακινήτων, καταγράφοντας αν ένα ακίνητο είναι κενό, ιδιοκατοικούμενο ή μισθωμένο (μακροχρόνια ή μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb).

Με αυτόν τον τρόπο, ενεργοποιούνται αυτόματες διασταυρώσεις από την ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό αδήλωτων τετραγωνικών, κρυφών εισοδημάτων από ενοίκια, αλλά και παράνομων εισπράξεων προνοιακών επιδομάτων, δημιουργώντας ένα αποτελεσματικό δίχτυ ελέγχου στην κτηματαγορά.

Το μέτρο του Ψηφιακού Πελατολογίου εφαρμόζεται ήδη σε συγκεκριμένους κλάδους και σχεδιάζεται η επέκτασή του και στον χώρο των εκδηλώσεων. Η καταγραφή των πελατών ή των συναλλαγών πριν ή κατά την παροχή υπηρεσίας δημιουργεί ψηφιακό ίχνος, το οποίο μπορεί να διασταυρωθεί με τα εκδοθέντα παραστατικά και τα δεδομένα των ταμειακών μηχανών.

Ταυτόχρονα, οι λειτουργίες του «ΕΛΕΓΧΟΣ Live» αναμένεται να διευρυνθούν.

Πρόκειται για την εφαρμογή που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές σε φορητές συσκευές. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, μέσω της εφαρμογής παρέχεται πρόσβαση σε στοιχεία του ελεγχόμενου και υποστηρίζεται η ολοκλήρωση και καταγραφή των ελεγκτικών ενεργειών.

Η υποχρέωση για ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται και στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατομμύριο ευρώ.