Αλιεία, e-honey και ψηφιακή ταυτότητα αγρότη: Οι κομβικές αλλαγές του νέου νομοσχεδίου του ΥΠΑΑΤ

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, παρουσίασε τις κύριες κατευθύνσεις του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις», ενώπιον της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.

Το νομοσχέδιο, το οποίο εκτείνεται σε 77 άρθρα, επιχειρεί να δώσει λύσεις σε μακροχρόνια ζητήματα, εστιάζοντας στον εκσυγχρονισμό των ελέγχων στην αλιεία, την ψηφιοποίηση του Μητρώου Αγροτών, την αυστηροποίηση των κυρώσεων για παραβιάσεις της υγείας των ζώων και την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας του μελιού.

Επιπλέον, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν τις υδατοκαλλιέργειες, τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, τον ΕΛΓΑ, τις Ομάδες Παραγωγών, τις παλαιές Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης και τις βιολογικές αγορές.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην αναθεώρηση του Αλιευτικού Κώδικα, ο οποίος χρονολογείται από το 1970.

«Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική παρέμβαση μετά από 56 χρόνια, που φέρνει ριζικές αλλαγές και λύσεις για την επόμενη μέρα. Ουσιαστικά, εκσυγχρονίζουμε το κράτος, ψηφιοποιούμε τις διαδικασίες, ενισχύουμε τον έλεγχο, καθορίζουμε σαφείς κανόνες και παρέχουμε στήριξη στους παραγωγούς», δήλωσε ο Υφυπουργός.

Νέο Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας

Με το νέο νομοσχέδιο καθιερώνεται για πρώτη φορά το Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας. Πρόκειται για έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό ελέγχου, εποπτείας και επιβολής κυρώσεων, ο οποίος εναρμονίζεται πλήρως με το ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Οι διαδικασίες ψηφιακής αδειοδότησης απλοποιούνται δραστικά, μειώνοντας τον αριθμό τους από 19 σε μόλις 2.

Το αναβαθμισμένο Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ) θα αποτελέσει το βασικό επιχειρησιακό εργαλείο. Θα λειτουργεί ως μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα σχετικά με την αλιευτική δραστηριότητα, τις άδειες, τις εκφορτώσεις και ζυγίσεις, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα, τις επιθεωρήσεις, καθώς και τις παραβάσεις και τις κυρώσεις.

Επιπλέον, δημιουργούνται το Εθνικό Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας και το Μητρώο Αλιευτικών Παραβάσεων. Αποσαφηνίζονται οι αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων αρχών, ενώ ενισχύεται ο ρόλος των Περιφερειών και των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Οι παραβάσεις κατηγοριοποιούνται πλέον σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας, με τις σοβαρές να επισύρουν, εκτός από πρόστιμα, και αφαίρεση μορίων.

«Ο συνεπής επαγγελματίας αλιέας δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από έναν σύγχρονο και δίκαιο έλεγχο. Αντίθετα, έχει συμφέρον να υπάρχει ένα σύστημα που προστατεύει τον νόμιμο επαγγελματία από εκείνον που παρανομεί», τόνισε ο κ. Καββαδάς.

Υδατοκαλλιέργειες και βιντζότρατα

Στον τομέα των υδατοκαλλιεργειών, θεσπίζεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την υδρανάπαυση, το οποίο επιτρέπει την προσωρινή μετακίνηση εγκαταστάσεων εκτροφής με σκοπό την προστασία και αναβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η συνολική ελληνική παραγωγή υδατοκαλλιέργειας ανέρχεται περίπου στους 141.000 τόνους, με αξία που προσεγγίζει τα 800 εκατομμύρια ευρώ. Ο κλάδος απασχολεί πάνω από 700 φορείς και επιχειρήσεις, παρέχοντας περισσότερες από 10.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.

Επιπλέον, ενισχύεται ο ρόλος του Εθνικού Συμβουλίου Υδατοκαλλιεργειών, καταργείται η υποχρέωση καταβολής διπλού μισθώματος κατά τη μετακίνηση μιας μονάδας, ενώ ο χρόνος απομάκρυνσης εγκαταστάσεων μετά τη λήξη ή διακοπή μίσθωσης αυξάνεται από 24 σε 30 μήνες.

Όσον αφορά τη βιντζότρατα, ο Υφυπουργός επεσήμανε τη δραματική μείωση των αλιέων που τη χρησιμοποιούν, από 500 σκάφη το 2009 σε μόλις 73 σήμερα. Με το νέο νομοσχέδιο, το συγκεκριμένο αλιευτικό εργαλείο καταργείται.

«Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα σε ένα ζήτημα που γνωρίζω ότι απασχολεί έντονα την αλιευτική κοινότητα: τη βιντζότρατα. Είναι ένα θέμα με το οποίο έχω ασχοληθεί ενεργά από το 2015, από την πρώτη ημέρα που εκλέχτηκα βουλευτής.

Και έχω βρεθεί και ακούσει όλα αυτά τα χρόνια, με τους ανθρώπους που εργάζονται με αυτό το εργαλείο. Θέλω να θυμίσω ότι το 1979 με Π.Δ. θεσπίστηκε η απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών και για τις βιντζότρατες.

Από 500 σκάφη που ήταν το 2009, σήμερα έχουν απομείνει 73 αλιείς που εξακολουθούν να έχουν αυτό το εργαλείο. Αυτό δείχνει τη διαχρονικά φθίνουσα πορεία της βιντζότρατας.
Με το παρόν νομοσχέδιο καταργείται το συγκεκριμένο αλιευτικό εργαλείο.

Δεν είναι μία εύκολη απόφαση. Γνωρίζω ότι αυτή η εξέλιξη δημιουργεί εύλογη ανησυχία στους επαγγελματίες αλιείς που το χρησιμοποιούν. Γνωρίζουμε ότι δεν μπορείς να λες στον επαγγελματία «από αύριο σταματάς» και να τελειώνει εκεί η συζήτηση.

Θέλω, λοιπόν, να είμαι σαφής: για τους αλιείς που θα υποχρεωθούν να αποσύρουν το συγκεκριμένο εργαλείο, έχει εγκριθεί οικονομική ενίσχυση ύψους 25.000 ευρώ.
Η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν αποτυπώνεται στο παρόν νομοσχέδιο. Θα ακολουθήσει η προβλεπόμενη διαδικασία για τη χορήγησή της.

Παράλληλα το γεγονός ότι τα σκάφη δεν οδηγούνται σε διάλυση, δίνει τη δυνατότητα μέσα από διαθέσιμα προγράμματα να εκσυγχρονιστούν και να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους με άλλα επιτρεπόμενα αλιευτικά εργαλεία», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ.Καββαδάς.

Ψηφιακή καρτέλα αγρότη και Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος

Ένα σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά τη δημιουργία της ψηφιακής καρτέλας του αγρότη, με την άμεση διασύνδεση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΕΕ) με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) και την πλατφόρμα myAgro.

«Ο αγρότης δεν μπορεί να συνεχίσει να αποδεικνύει κάθε φορά, σε διαφορετικές υπηρεσίες, ποιος είναι, τι παράγει και ποια είναι η αγροτική του δραστηριότητα. Η πληροφορία πρέπει να βρίσκεται συγκεντρωμένη και να αξιοποιείται με διαλειτουργικότητα», ανέφερε ο κ. Καββαδάς.

Επιπλέον, για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, θεσπίζεται ένα ενιαίο πλαίσιο αναγνώρισης και λειτουργίας για δημόσιες και ιδιωτικές σχολές, το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αξιολόγηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και υποχρεωτικό επιτόπιο έλεγχο. Δημιουργείται επίσης το Ηλεκτρονικό Μητρώο Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος, στο οποίο θα καταγράφονται οι σχολές, οι σπουδαστές και οι απόφοιτοι, καθώς και μια ηλεκτρονική τράπεζα θεμάτων για τη διεξαγωγή των εξετάσεων.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τις επιζωοτίες

Το νομοσχέδιο προβλέπει την αυστηροποίηση των ποινικών και διοικητικών κυρώσεων για όσους παραβιάζουν τα μέτρα πρόληψης και περιορισμού των επιζωοτιών.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα αξιοποίησης του επιστημονικού προσωπικού όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, με τη δυνατότητα μετακίνησής του σε περιοχές όπου απαιτείται. Εκτός από κτηνιάτρους, θα μπορούν να αξιοποιούνται και γεωπόνοι, με πρόβλεψη για αποζημίωση της συμμετοχής τους και κάλυψη των σχετικών εξόδων.

«Γιατί για να αντιμετωπίσεις μια κρίση, δεν αρκεί να έχεις νόμους. Χρειάζεσαι ανθρώπους στο πεδίο. Χρειάζεσαι κτηνιάτρους. Χρειάζεσαι γεωπόνους. Χρειάζεσαι μηχανισμό που να μπορεί να κινητοποιείται γρήγορα», τόνισε ο Υφυπουργός.

Στο ίδιο πλαίσιο, εντάσσεται η ψηφιακή πλατφόρμα e-honey, η οποία ενισχύει την ιχνηλασιμότητα στην παραγωγή, εμπορία και διακίνηση μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων. Στόχος είναι η προστασία τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών, καθώς και η αντιμετώπιση των παράνομων «ελληνοποιήσεων».

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε: «Το νομοσχέδιο που συζητούμε δεν είναι ένα νομοσχέδιο μόνο για την αλιεία. Είναι ένα νομοσχέδιο που επιχειρεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί, ελέγχει, πιστοποιεί και στηρίζει την παραγωγική δραστηριότητα. Στην αλιεία, περνάμε σε ένα πιο σύγχρονο και ψηφιακό σύστημα ελέγχου.

Στην αγροτική παραγωγή, δημιουργούμε την ψηφιακή καρτέλα του αγρότη.

Στο μέλι, δημιουργούμε ψηφιακή ιχνηλασιμότητα. Στις ζωονόσους, ενισχύουμε τα εργαλεία πρόληψης και αντιμετώπισης. Και στις αλλαγές που απαιτούν από κάποιους επαγγελματίες να προσαρμοστούν, οφείλουμε να εξασφαλίζουμε και τη δυνατότητα μιας δίκαιης μετάβασης. Αυτό είναι το ζητούμενο. Να έχουμε κανόνες που εφαρμόζονται. Να έχουμε ελέγχους που λειτουργούν».