Απογραφή Ανελκυστήρων: Προθεσμία, Πρόστιμα και τα Επόμενα Βήματα για την Ασφάλεια και την Αξία των Ακινήτων

Λίγες μόνο ημέρες απομένουν για την ολοκλήρωση της επιβεβλημένης απογραφής όλων των ανελκυστήρων στο Ψηφιακό Μητρώο Ανελκυστήρων, καθώς η προθεσμία που είχε δώσει το Υπουργείο Ανάπτυξης λήγει στις 30 Ιουνίου 2026. Η υποχρεωτική αυτή διαδικασία αφορά κάθε ανελκυστήρα που βρίσκεται σε λειτουργία εντός της ελληνικής επικράτειας, ανεξαρτήτως αν είναι καινούργιος ή παλαιός, πιστοποιημένος ή όχι, ακόμη και αν παραμένει αχρησιμοποίητος για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η πλατφόρμα για την απογραφή

Η καταχώριση των στοιχείων γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της επίσημης πλατφόρμας: elevator.mindev.gov.gr. Η πρόσβαση στην πλατφόρμα είναι εφικτή χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet και η διαδικασία είναι δωρεάν. Δικαίωμα υποβολής έχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων, οι διαχειριστές πολυκατοικιών, οι νόμιμοι εκπρόσωποι κτιρίων, καθώς και οι συντηρητές ή εγκαταστάτες ανελκυστήρων, εφόσον είναι εξουσιοδοτημένοι για τον σκοπό αυτό.

Βήμα προς βήμα η διαδικασία

Η ολοκλήρωση της απογραφής απαιτεί λίγα μόλις λεπτά και τη συμπλήρωση ορισμένων βασικών στοιχείων:

• Σύνδεση στην πλατφόρμα με τους κωδικούς Taxisnet.
• Εντοπισμός του ακινήτου όπου βρίσκεται ο ανελκυστήρας.
• Καταχώριση της πλήρους διεύθυνσης του κτιρίου.
• Συμπλήρωση των βασικών τεχνικών χαρακτηριστικών του ανελκυστήρα.
• Δήλωση του αριθμού των στάσεων του ανελκυστήρα.
• Καταγραφή του έτους εγκατάστασής του.
• Συμπλήρωση των στοιχείων του υπεύθυνου συντηρητή.
• Τελική υποβολή της δήλωσης και λήψη του μοναδικού αριθμού καταχώρισης.

Για ανελκυστήρες που βρίσκονται σε ακινησία για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπάρχει ειδική επιλογή στην πλατφόρμα, όπου ο ιδιοκτήτης ή ο διαχειριστής μπορεί να δηλώσει ότι ο ανελκυστήρας παραμένει εκτός λειτουργίας για περισσότερο από τρεις μήνες.

Τι δεν είναι η απογραφή

Το Υπουργείο Ανάπτυξης έχει διευκρινίσει ότι η απογραφή δεν αποτελεί ούτε πιστοποίηση ούτε τεχνικό έλεγχο. Ο πρωταρχικός της σκοπός είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εθνικού μητρώου, ώστε να αποκτηθεί μία σαφής και πλήρης εικόνα για τον συνολικό αριθμό και τα βασικά χαρακτηριστικά των ανελκυστήρων που λειτουργούν στη χώρα.

Οι κυρώσεις για όσους δεν δηλώσουν

Η μη ολοκλήρωση της απογραφής εντός της προθεσμίας επισύρει σημαντικά διοικητικά πρόστιμα, τα οποία καθορίζονται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου:

• 1.000 ευρώ ανά ανελκυστήρα για κτίρια κατοικίας.
• 2.500 ευρώ ανά ανελκυστήρα για κτίρια επαγγελματικής ή μικτής χρήσης.
• 5.000 ευρώ ανά ανελκυστήρα για κτίρια που εξυπηρετούν το ευρύ κοινό, όπως εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία, νοσοκομεία και άλλες εγκαταστάσεις με υψηλή επισκεψιμότητα.

Πέραν των χρηματικών ποινών, σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να επιβληθούν και πρόσθετα διοικητικά μέτρα, ενώ έχει αναφερθεί ακόμη και η πιθανότητα σφράγισης εγκαταστάσεων που δεν συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Τι θα ακολουθήσει μετά την απογραφή

Η καταχώριση στο Μητρώο αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο της συνολικής διαδικασίας. Μετά την ολοκλήρωση της απογραφής, το Υπουργείο θα διαθέτει μία ολοκληρωμένη εικόνα για το σύνολο των ανελκυστήρων της χώρας και θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την κατάσταση λειτουργίας, τη συντήρηση και την πιστοποίησή τους. Το Μητρώο θα λειτουργήσει ως η «ψηφιακή ταυτότητα» κάθε ανελκυστήρα, πάνω στην οποία θα βασιστούν όλες οι μελλοντικές διαδικασίες εποπτείας και διασφάλισης της ασφάλειας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η απογραφή δεν νομιμοποιεί αυτομάτως έναν ανελκυστήρα ούτε τον καθιστά πιστοποιημένο. Αντίθετα, επιτρέπει στην Πολιτεία να γνωρίζει με ακρίβεια ποιες εγκαταστάσεις διαθέτουν ενεργή πιστοποίηση και ποιες θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε ουσιαστικό έλεγχο συμμόρφωσης τα επόμενα χρόνια. Η ολοκλήρωση της απογραφής αναμένεται να θέσει τις βάσεις για μια ευρύτερη πολιτική ασφάλειας των ανελκυστήρων, με έμφαση στη συντήρηση, στους περιοδικούς ελέγχους και στην επικαιροποίηση των τεχνικών στοιχείων κάθε εγκατάστασης.

Η επόμενη ημέρα για τους ανελκυστήρες στην Ελλάδα

Για πρώτη φορά, το κράτος θα διαθέτει πλήρη και ακριβή εικόνα για όλους τους ανελκυστήρες της χώρας. Μέχρι σήμερα, η έλλειψη ενός κεντρικού μητρώου δεν επέτρεπε την καταγραφή του πραγματικού αριθμού των εγκαταστάσεων, της ηλικίας τους, της κατάστασης λειτουργίας τους και του καθεστώτος πιστοποίησής τους. Η δημιουργία του Ψηφιακού Μητρώου ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη μιας σύγχρονης πολιτικής εποπτείας και ελέγχου, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τον εντοπισμό παλαιών ή μη πιστοποιημένων εγκαταστάσεων που ενδέχεται να απαιτούν άμεση αναβάθμιση. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι ένα μεγάλο ποσοστό του κτιριακού αποθέματος της χώρας διαθέτει ανελκυστήρες ηλικίας άνω των 25 ή 30 ετών. Η καταγραφή τους θα συμβάλει καθοριστικά στον σχεδιασμό παρεμβάσεων και πολιτικών που θα ενισχύσουν την ασφάλεια των χρηστών και θα μειώσουν δραστικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.

Θετική επίδραση στην αξία των ακινήτων

Η ύπαρξη ενός απογεγραμμένου και πιστοποιημένου ανελκυστήρα αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για τα ακίνητα τα επόμενα χρόνια. Όπως ακριβώς συνέβη με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης, έτσι και η τεχνική κατάσταση του ανελκυστήρα αναμένεται να επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την εμπορική αξία ενός ακινήτου. Ένας ανελκυστήρας με πλήρη τεχνικό φάκελο, ενημερωμένο ιστορικό συντήρησης και ενεργή πιστοποίηση μειώνει τον τεχνικό και νομικό κίνδυνο για τον ιδιοκτήτη, τον αγοραστή ή τον επενδυτή. Αντιθέτως, ένας ανελκυστήρας χωρίς πιστοποίηση ή χωρίς καταχώριση στο μητρώο μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετο κόστος συμμόρφωσης στο μέλλον. Πολλοί επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια, η ύπαρξη πιστοποιημένου ανελκυστήρα θα αποτελεί παράγοντα προστιθέμενης αξίας για πολυκατοικίες, επαγγελματικά κτίρια και τουριστικά καταλύματα, προσφέροντας αυξημένη ασφάλεια και τεχνική αξιοπιστία.

Ανάγκη απλοποίησης της διαδικασίας πιστοποίησης

Παρά τη σημασία της πιστοποίησης, αρκετοί επαγγελματίες του τεχνικού κλάδου επισημαίνουν την ανάγκη για απλούστευση και εκσυγχρονισμό της σχετικής διαδικασίας. Σήμερα, η έκδοση πιστοποιητικών γίνεται από περιορισμένο αριθμό διαπιστευμένων φορέων ελέγχου, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένο φόρτο εργασίας, μεγάλους χρόνους αναμονής και σημαντικό κόστος για ιδιοκτήτες και διαχειριστές. Η σταδιακή ψηφιοποίηση των διαδικασιών, η διασύνδεση των φορέων πιστοποίησης με το Εθνικό Μητρώο Ανελκυστήρων και η απλούστευση των διοικητικών απαιτήσεων θα μπορούσαν να επιταχύνουν τους ελέγχους και να διευκολύνουν τη συμμόρφωση χιλιάδων κτιρίων σε όλη τη χώρα. Η ασφάλεια των ανελκυστήρων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Ωστόσο, η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει ένα αποτελεσματικό, λειτουργικό και προσβάσιμο σύστημα πιστοποίησης, ικανό να ανταποκριθεί στον μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων που θα χρειαστεί να ελεγχθούν τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το ενδεχόμενο νέας παράτασης θεωρείται εξαιρετικά περιορισμένο. Ως εκ τούτου, οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές που δεν έχουν ακόμη πραγματοποιήσει την καταχώριση, καλούνται να ολοκληρώσουν άμεσα τη διαδικασία, προκειμένου να αποφύγουν τα προβλεπόμενα πρόστιμα και τις λοιπές κυρώσεις.

*Του Μάνου Κρανίδη, Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO «KRAMA PROPERTY», Γραμματέας Ενημέρωσης ΠΟΜΙΔΑ, Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου