Συντάξεις σε έναν Μήνα: Η Επανάσταση της Ψηφιοποίησης ΕΦΚΑ και οι Νέες Δυνατότητες

Από το 2027, οι κύριες συντάξεις αναμένεται να εκδίδονται μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της αίτησης, χάρη στον στρατηγικό σχεδιασμό του e-ΕΦΚΑ. Η καινοτομία αυτή συνδυάζεται με την ταυτόχρονη απονομή κύριας και επικουρικής σύνταξης, μέσω μιας ενοποιημένης και αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Σημαντικοί σύμμαχοι σε αυτή την προσπάθεια είναι το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Ταμείου και η ολοκληρωτική ψηφιοποίηση της ασφαλιστικής ιστορίας των παλαιών ασφαλισμένων, που περιλαμβάνει περίπου 53 εκατομμύρια έγγραφα με ένσημα προ του 2001.

Η μετάβαση του ΕΦΚΑ στη νέα ψηφιακή εποχή έχει ήδη ξεκινήσει. Η διοίκηση του ασφαλιστικού φορέα έχει θέσει ως ρεαλιστικό στόχο την δραστική μείωση του χρόνου έκδοσης των κύριων συντάξεων σε σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα. Τον επόμενο μήνα, θα ξεκινήσει η ενημέρωση της ασφαλιστικής ιστορίας για τους παλιούς ασφαλισμένους, με τα πρώτα απτά αποτελέσματα στην επιτάχυνση της έκδοσης συντάξεων να αναμένονται σύντομα.

Νέο Μοντέλο Έκδοσης Συντάξεων

Το νέο μοντέλο προβλέπει την ενοποίηση της διαδικασίας έκδοσης κύριας και επικουρικής σύνταξης, με την έκδοσή τους μέσω κοινής ψηφιακής πλατφόρμας. Αυτό θα επιτυγχάνεται με αυτοματοποιημένο έλεγχο ασφαλιστικών στοιχείων και ενιαία διαχείριση φακέλων. Στην πράξη, ο ασφαλισμένος θα υποβάλλει μία αίτηση, και το σύστημα θα επεξεργάζεται ταυτόχρονα τόσο τα δικαιώματα για την κύρια όσο και για την επικουρική σύνταξη.

Πλήρης Ψηφιοποίηση Αρχείων & Πρόσβαση

Με την πλήρη ψηφιοποίηση των αρχείων, κάθε ασφαλισμένος θα έχει πλήρη εικόνα και άμεση πρόσβαση στο ασφαλιστικό του «βιογραφικό» ακόμη και μέσω του κινητού του τηλεφώνου. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορεί να βλέπει ηλεκτρονικά όλα του τα ένσημα και τον χρόνο ασφάλισης. Ήδη έχουν ψηφιοποιηθεί πάνω από 47 εκατομμύρια καρτέλες, και κάθε μήνα το σύστημα θα εμπλουτίζεται με επιπλέον ασφαλιστικό χρόνο.

Άυλη Ασφάλιση: Από το 1980 και Μετά

Μέχρι σήμερα, παρόμοια δυνατότητα υπήρχε μόνο μέσω του συστήματος «ΑΤΛΑΣ» και αφορούσε τη χρονική περίοδο από το 2001 και μετά. Η νέα, πλήρης ψηφιοποίηση των ενσήμων ξεκινά από το 1980 και επεκτείνεται, καλύπτοντας όλη την ασφαλιστική ιστορία και τις μεταβολές των εργαζομένων για μια περίοδο 45 ετών. Η μετατροπή των ενσήμων σε άυλη ασφάλιση, μέσω της ψηφιοποίησης του έγχαρτου αρχείου όλων των Ταμείων, αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση.

Η πρόοδος της ψηφιοποίησης είναι κομβικής σημασίας για το επόμενο στάδιο: την αυτόματη ανάγνωση των ψηφιακών χρόνων ασφάλισης από τα πληροφοριακά συστήματα του ΕΦΚΑ. Αυτή η διαδικασία, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2026, θα επιτρέψει την απονομή κύριας σύνταξης μέσα σε λίγες ώρες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, για τις εισφορές, θα είναι άμεσα γνωστό πότε πληρώνονται από τον εργοδότη (για μισθωτούς) ή πότε εκδόθηκε η ταυτότητα πληρωμής (για επαγγελματίες και αγρότες). Έτσι, θα είναι άμεσα γνωστός ο χρόνος ασφάλισης, οι τυχόν οφειλές και η ύπαρξη ασφαλιστικής ικανότητας. Στον ίδιο λογαριασμό συνδέονται η Κάρτα Αναπηρίας και η ΗΔΙΚΑ, για την εμφάνιση παραπεμπτικών και συνταγογράφησης φαρμάκων.

Η Προσωρινή Σύνταξη Οδεύει προς Κατάργηση

Στο μεταξύ, η προσωρινή σύνταξη οδεύει προς κατάργηση, αρχικά για τους συνταξιούχους του δημοσίου τομέα, λόγω της σημαντικής βελτίωσης στους χρόνους απονομής της οριστικής σύνταξης. Η ψηφιοποίηση των ενσήμων έχει ήδη οδηγήσει σε δραστικές μειώσεις των απαιτούμενων χρόνων για την έκδοση συντάξεων σε πολλά ασφαλιστικά ταμεία, καθιστώντας την προσωρινή σύνταξη λιγότερο απαραίτητη. Στο δημόσιο τομέα, σχεδόν 8 στις 10 αποφάσεις συνταξιοδότησης εκδίδονται αυτοματοποιημένα σε λιγότερο από δύο μήνες (εκτός περιπτώσεων διαδοχικής ασφάλισης). Για τις συντάξεις θανάτου, η μεταβίβαση γίνεται ήδη αυθημερόν με την υποβολή της αίτησης.

Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τον τερματισμό των προσωρινών συντάξεων, αρχικά στον δημόσιο τομέα, κάτι που θα σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι θα λαμβάνουν απευθείας την οριστική κύρια σύνταξη, εφόσον έχουν συμπληρώσει όλα τα έτη ασφάλισης στο Δημόσιο και δεν συντρέχουν περιπτώσεις διαδοχικής ή παράλληλης ασφάλισης.

Σήμερα, οι υπάλληλοι του Δημοσίου που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος λαμβάνουν προσωρινή σύνταξη ίση με το 50% των αποδοχών τους, με βάση το μισθολόγιο του 2011. Αυτό το ποσό υπολείπεται σημαντικά της οριστικής σύνταξης και καταβάλλεται για ένα τρίμηνο, εντός του οποίου αναμένεται η έκδοση της οριστικής. Στο Δημόσιο, οι χρόνοι απονομής πλέον είναι κάτω από δύο μήνες, οπότε δεν υπάρχει λόγος ύπαρξης της προσωρινής σύνταξης. Ωστόσο, σε περιπτώσεις διαδοχικής ή παράλληλης ασφάλισης, ελλιπών δικαιολογητικών ή οφειλών στα Ταμεία, ο χρόνος αναμονής μπορεί να ξεπεράσει τον ένα χρόνο. Για αυτές τις κατηγορίες, ενδέχεται να συνεχίσει να χορηγείται προσωρινή σύνταξη.