Η Ενεργειακή Μετάβαση με Δύο Ταχύτητες: 655 Εκατομμύρια Άνθρωποι Χωρίς Ρεύμα, 2 Δις με Ρυπογόνα Καύσιμα

Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού εξακολουθεί να βρίσκεται στο σκοτάδι. Συγκεκριμένα, 655 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν χωρίς πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ 2 δισεκατομμύρια συνεχίζουν να χρησιμοποιούν ρυπογόνα καύσιμα για τις ανάγκες μαγειρέματος. Τα πρόσφατα στοιχεία της έκθεσης Tracking SDG 7: The Energy Progress Report υποδεικνύουν ότι ο στόχος της καθολικής πρόσβασης σε προσιτή και καθαρή ενέργεια έως το 2030 απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.

Η δυσχερέστερη κατάσταση εντοπίζεται στην Υποσαχάρια Αφρική, όπου περισσότεροι από 560 εκατομμύρια κάτοικοι στερούνται ηλεκτρισμού και 970 εκατομμύρια δεν έχουν πρόσβαση σε σύγχρονες και καθαρές λύσεις για το μαγείρεμα. Σύμφωνα με την Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), ο ρυθμός ηλεκτροδότησης θα πρέπει να τριπλασιαστεί άμεσα, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών εντός της τρέχουσας δεκαετίας.

Το Επικίνδυνο Χρηματοδοτικό Κενό

Η έκθεση αναδεικνύει ότι το κύριο εμπόδιο δεν είναι τόσο τεχνολογικό, όσο κυρίως χρηματοδοτικό. Οι διεθνείς δημόσιες ροές κεφαλαίων για την προώθηση καθαρής ενέργειας στις αναπτυσσόμενες χώρες παρουσίασαν οριακή αύξηση, φτάνοντας τα 24,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, από 24,4 δισεκατομμύρια το 2023. Ωστόσο, παραμένουν σαφώς κάτω από τα επίπεδα που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών. Για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, η χρηματοδότηση παρουσίασε μάλιστα μείωση κατά 11%, υποχωρώντας στα 3,7 δισεκατομμύρια δολάρια.

Επιπλέον, παρατηρείται ότι περίπου το 80% της διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης για καθαρή ενέργεια χορηγείται με τη μορφή δανείων. Αυτό επιβαρύνει περαιτέρω οικονομίες που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος δανεισμού, δυσχεραίνοντας την πρόσβαση σε απαραίτητες υποδομές.

Οι ΑΠΕ Ανθίζουν, Αλλά η Ανισότητα Παραμένει

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν πλέον άνω του 30% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, με την εγκατεστημένη ισχύ να σημειώνει νέο ρεκόρ, φθάνοντας τα 544 watt ανά κάτοικο. Παρόλα αυτά, το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών παραμένει τεράστιο. Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ ανέρχεται μόλις σε 33,6 watt ανά κάτοικο, σε αντίθεση με τις 1.224 watt στις χώρες υψηλού εισοδήματος.

Η IEA επισημαίνει ότι οι αποκεντρωμένες λύσεις, όπως τα αυτόνομα φωτοβολταϊκά και τα μικροδίκτυα, μπορούν να προσφέρουν πιο οικονομική πρόσβαση σε ενέργεια σε απομακρυσμένες περιοχές, συμβάλλοντας στη γεφύρωση του χάσματος.

Ενεργειακή Φτώχεια: Ένα Βαθύ Οικονομικό Εμπόδιο

Η έλλειψη πρόσβασης σε ενέργεια δεν αποτελεί απλώς ένα κοινωνικό ζήτημα. Περιορίζει δραστικά την παραγωγικότητα, την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την υγεία, την ανάπτυξη νέων θέσεων εργασίας και, τελικά, τις αναπτυξιακές προοπτικές χωρών που ήδη βρίσκονται στο περιθώριο της παγκόσμιας οικονομίας.

Η έκθεση προειδοποιεί ότι, χωρίς ισχυρότερη πολιτική δέσμευση, στοχευμένες επιδοτήσεις και την ουσιαστική κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ο στόχος του SDG 7 κινδυνεύει να παραμείνει ανέφικτος. Αυτό, στην πράξη, σημαίνει ότι η ενεργειακή μετάβαση θα συνεχίσει να εξελίσσεται με δύο ταχύτητες: γρήγορα για τις ανεπτυγμένες οικονομίες και βασανιστικά αργά για όσους δεν έχουν καν πρόσβαση σε έναν απλό διακόπτη φωτισμού.

moneyreview.gr

Διαβάστε επίσης:

• Από το σοκ προσφοράς στο πλεόνασμα πετρελαίου: Η ΙΕΑ βλέπει κατάρρευση της ζήτησης
• IEA, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα και ΠΟΕ προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στην οικονομία
• IEA: Η νέα πετρελαϊκή κρίση σοβαρότερη από τις κρίσεις του 1973, του 1979 και του 2002 μαζί

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News