Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης από το βήμα του ΟΗΕ: Κάλεσμα στον Ερντογάν για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις – «Η διχοτόμηση της Κύπρου δεν θα γίνει αποδεκτή»
Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, απηύθυνε έκκληση στον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, εντός του πλαισίου που έχει ορίσει ο ΟΗΕ. Παράλληλα, ο Πρόεδρος επανέλαβε με εμφαση ότι η λύση της διχοτόμησης της Κύπρου δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή.
Κατά την ομιλία του στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε την πλήρη προσήλωσή του στην επίτευξη μιας συνολικής λύσης. Εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελληνοκυπριακής πλευράς να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις από το σημείο όπου είχαν διακοπεί το 2017, αξιοποιώντας το σημαντικό έργο που έχει ήδη επιτελεστεί και παραμένοντας εντός του συμφωνημένου πλαισίου του Οργανισμού.
Σχολιάζοντας την ομιλία του Προέδρου Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε: “Άκουσα με μεγάλη προσοχή την ομιλία του Προέδρου Ερντογάν χθες. Έγιναν αναφορές στο διεθνές δίκαιο, στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών, στην παράνομη κατοχή, στο δράμα των προσφύγων. Εντούτοις, όσον αφορά την Κύπρο, η Τουρκία ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη πορεία. Πρόκειται για μέγιστη υποκρισία”.
Ο Πρόεδρος Ερντογάν, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, “πραγματοποίησε εκτενή αναφορά στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, οι πολιτικοί κρίνονται όχι από τα λόγια τους, αλλά από τις πράξεις τους. Εάν ο κ. Ερντογάν επιθυμεί να επικαλείται τον Χάρτη, θα πρέπει πρώτα να τον εφαρμόζει”.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως τόνισε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, έχει καθορίσει το πλαίσιο για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Αυτό το πλαίσιο, μιας Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, παραμένει η μοναδική βάση για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης.
“Παραμένω απολύτως προσηλωμένος στην επίτευξη μιας λειτουργικής και βιώσιμης λύσης. Είμαι έτοιμος να επανεκκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις από το σημείο όπου σταμάτησαν το 2017, αξιοποιώντας το ουσιαστικό έργο που έχει ήδη γίνει. Η κοινή βάση υπάρχει: τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο, καθώς και το δίκαιο, οι αξίες και οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, δήλωσε ο Πρόεδρος.
Αυτό που απαιτείται τώρα, τόνισε, είναι πολιτική βούληση από όλες τις πλευρές. “Μια ειλικρινής προθυμία για επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Για σοβαρή εμπλοκή. Για οικοδόμηση πάνω στο έργο που έχει ήδη επιτευχθεί. Και για κατάληξη σε μια λύση που θα επανενώσει τη χώρα μας και τον λαό μας”.
Μια λύση, ανέφερε, που θα επιτρέπει σε όλους τους Κύπριους πολίτες – Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες, Αρμένιους και Λατίνους – να ζουν μαζί με ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία.
“Από την πλευρά μου, επιτρέψτε μου να το επαναλάβω, δηλώνω απόλυτα δεσμευμένος. Διότι η διχοτόμηση δεν θα γίνει αποδεκτή. Δεν μπορεί και δεν θα είναι αυτό το μέλλον της πατρίδας και του λαού μου. Ποτέ. Η αποφασιστικότητά μας να επανενώσουμε το νησί μας είναι ακλόνητη”, τόνισε.
Ως εκ τούτου, πρόσθεσε, “καλώ τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μου να αντιληφθούν το κοινό μας μέλλον ως μια μοναδική ευκαιρία για ευημερία. Και καλώ τον Πρόεδρο Ερντογάν να επιτρέψει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις εντός του πλαισίου που έχει συμφωνηθεί από τον ΟΗΕ”.
Υπογραμμίζοντας ότι η αξιοπιστία του ΟΗΕ πρέπει να διαφυλαχθεί, ο Πρόεδρος ανέφερε ότι η αξιοπιστία απαιτεί συνέπεια στην εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
“Για τη χώρα μου, την Κύπρο, αυτό δεν είναι μια αφηρημένη αρχή. Είναι μια οδυνηρή, υπαρξιακή πραγματικότητα”, συνέχισε ο Πρόεδρος, υπενθυμίζοντας ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την παράνομη τουρκική εισβολή στην Κύπρο, μια πράξη επιθετικότητας που παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ.
“Μια συνεχιζόμενη, κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, με περισσότερο από το ένα τρίτο του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας να παραμένει υπό τουρκική κατοχή. Για 52 χρόνια, δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι και οι απόγονοί τους εμποδίζονται από το να επιστρέψουν στα σπίτια τους”.
Για 52 χρόνια, είπε, αναφερόμενος στα Βαρώσια, αυτά “παραμένουν περίκλειστα, με την Τουρκία να αψηφά ακόμη τις σαφείς και πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις της που ορίζονται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ”.
“Για 52 χρόνια, βιώνουμε παραβιάσεις θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων· την καταστροφή της θρησκευτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και την οργανωμένη μεταφορά εποίκων που συνιστά δημογραφική αλλοίωση”.
Μίλησε για τον πόνο και την τεράστια οδύνη που αποτελούν την καθημερινή πραγματικότητα των συγγενών των αγνοουμένων, οι οποίοι μέχρι και σήμερα απαιτούν απαντήσεις σχετικά με την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων.
“Και εδώ και 52 χρόνια, οι αρχές που διακυβεύονται παραμένουν οι ίδιες. Ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας δεν είναι ρητορικά σχήματα. Ούτε πρέπει να εφαρμόζονται επιλεκτικά, ανάλογα με το ποιος είναι ο δράστης”.
Τόνισε ότι αυτές οι αρχές δεν καθίστανται λιγότερο σημαντικές με το πέρασμα του χρόνου, ούτε και τα Ψηφίσματα του ΟΗΕ. “Τα Ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν μπορούν να εφαρμόζονται σε μια περίπτωση και να αγνοούνται πλήρως σε μια άλλη. Και η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους δεν μπορούν να εξαρτώνται από το μέγεθός του, τη δύναμή του ή το πέρασμα του χρόνου. Αυτό δεν είναι μόνο ένα ζήτημα που αφορά την Κύπρο. Αφορά την αξιοπιστία του ίδιου του διεθνούς συστήματος”, επισήμανε ο Πρόεδρος.
Αναφερόμενος στις σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις, είπε ότι αυτές απαιτούν συνεργασία και εταιρικές σχέσεις που βασίζονται στη γνώση των περιφερειών και των πραγματικοτήτων τους.
“Η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει με συνέπεια να πράξει ακριβώς αυτό. Και έχει αναπτύξει τις απαραίτητες δυνατότητες που απαιτούνται για να το πράξει”, είπε και αναφέρθηκε εκτενώς στις ενέργειες της Κύπρου μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα, λέγοντας ότι η Κύπρος, έχει θέσει σε εφαρμογή τον Θαλάσσιο Ανθρωπιστικό Διάδρομο, Αμάλθεια.
“Η Κύπρος μπορούσε να προσφέρει κάτι συγκεκριμένο: τη γεωγραφική της θέση, τις υποδομές της, τις άριστες σχέσεις της με όλες τις χώρες της περιοχής και τη βούληση να συνεργαστεί με διεθνείς εταίρους” τόνισε.
Είπε ότι μέσω της συνεργασίας, μεταξύ άλλων, με τον Μηχανισμό 2720 του ΟΗΕ, η ιδέα αυτή έγινε πρόταση και εξελίχθηκε σε λειτουργική ανθρωπιστική διαδρομή. Μια διαδρομή που συνεχίζει να αποφέρει αποτελέσματα ακόμη και αυτή τη στιγμή.
Αναφέρθηκε ακόμα στον ρόλο της Κύπρου για απομάκρυνση πολιτών, λέγοντας ότι “μόνο τα τελευταία τρία χρόνια, βοηθήσαμε στην εκκένωση χιλιάδων πολιτών από 70 διαφορετικές χώρες”.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ακόμη τον ρόλο της Περιφερειακής Πρωτοβουλίας της Κύπρου για την Κλιματική Αλλαγή που έχει ως σκοπό να φέρει κοντά τις χώρες της περιοχής, ενισχύοντας έτσι τη συλλογική δυνατότητα προσαρμογής, μετριασμού και ανθεκτικότητας, ενώ αναφέρθηκε και στον Περιφερειακό Σταθμό Αεροπυρόσβεσης Κύπρου.
Είπε ότι η δέσμευση για ενεργό περιφερειακή συνεργασία καταδεικνύεται και μέσω του CYCLOPS, το οποίο συστάθηκε από κοινού με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του, έχει προσφέρει εξειδικευμένη εκπαίδευση σε χιλιάδες κυβερνητικούς αξιωματούχους από περισσότερες από 50 χώρες, από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, και την Ευρώπη, επισήμανε.
Αναφερόμενος στην Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, είπε ότι η ικανότητα να γεφυρώνει διαφορετικά συμφέροντα ήταν επίσης στο επίκεντρο της Προεδρίας.
“Η Κύπρος απέδειξε ότι είναι ένας ενεργός και υπεύθυνος παράγοντας στη διεθνή κοινότητα. Έχει συνεισφέρει στη διαχείριση κρίσεων, στην ανθρωπιστική βοήθεια, στις περιφερειακές συνέργειες, στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πολυμέρειας”, τόνισε.
Αναφερόμενος στην ολοκλήρωση μιας δεκαετίας στο πηδάλιο του ΟΗΕ από τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο Πρόεδρος είπε ότι η Κύπρος εξαίρει την ηγεσία του κατά τη διάρκεια μιας περιόδου και πρωτοφανών παγκόσμιων εξελίξεων, την ακλόνητη δέσμευσή του στην πολυμέρεια και τις προσπάθειές του για την ενίσχυση και τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ.
Η Κύπρος, είπε ο Πρόεδρος, πιστεύει σε έναν Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών που προστατεύει τις αρχές του Χάρτη του και έχει τη δυνατότητα να ενεργεί σύμφωνα με αυτές και ότι τα μικρά κράτη έχουν να διαδραματίσουν έναν ιδιαίτερο ρόλο: όχι στο περιθώριο των διεθνών υποθέσεων, αλλά ως ενεργοί συμμετέχοντες στη διαμόρφωση του κοινού μας μέλλοντος.
“Για την Κυπριακή Δημοκρατία, αυτό σημαίνει να υπερασπιζόμαστε τις αρχές στις οποίες στηριζόμαστε, να συνεισφέρουμε στους θεσμούς στους οποίους πιστεύουμε, να οικοδομούμε εταιρικές σχέσεις για το κοινό καλό, να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες για τη δημιουργία χρήσιμων συνεργειών και να ενεργούμε υπεύθυνα όπου μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά”.
Παρά τις προκλήσεις λόγω της τουρκικής κατοχής, παραμένουμε ανθεκτικοί και ακλόνητοι στην πίστη μας στο πολυμερές σύστημα, κατέληξε ο Πρόεδρος.
