Η Ταχεία Αποκλιμάκωση του Δημοσίου Χρέους: Το Κλειδί για Νέες Οικονομικές Αναβαθμίσεις της Ελλάδας

Η εντυπωσιακή και ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους, αποτέλεσμα των ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί το κορυφαίο διαπραγματευτικό χαρτί της χώρας για την επίτευξη νέων αναβαθμίσεων από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Με το τέλος του έτους, η Ελλάδα αναμένεται να αφήσει πίσω της έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο που αφορούσε το ύψος του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, παύοντας να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αναθεωρημένες προβλέψεις, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, ξεπερνώντας την Ιταλία, για την οποία προβλέπεται 138,6% του ΑΕΠ. Αυτή η συνεχόμενη «βουτιά» του χρέους, από το 145,9% του 2025, αναμένεται να συνεχιστεί με πτώση στο 130,3% του ΑΕΠ το 2027 και να αγγίξει το 119% του ΑΕΠ το 2029, δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%.

Αυτή η δυναμική εικόνα, που αποτυπώνει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους την τελευταία 40ετία σε σύγκριση με άλλες οικονομίες, όπως επεσήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αποτελεί ένα ρεκόρ για την Ελλάδα και αναγνωρίζεται σε όλες τις πρόσφατες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης.

Η πορεία των αξιολογήσεων συνεχίζεται με τον πρώτο γύρο αξιολόγησης από τους οίκους να ολοκληρώνεται στις 8 Μαΐου με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Ο δεύτερος γύρος, από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο του 2026, αναμένεται να φέρει νέες, ελπίζουμε, αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, εφόσον οι γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, το επιτρέψουν.

Πρόωρες αποπληρωμές και δημοσιονομική πειθαρχία

Για το τρέχον έτος έχουν ήδη προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους που προέρχεται από την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, εντός του καλοκαιριού θα αποπληρωθούν 7 δισεκατομμύρια ευρώ από το δάνειο ύψους 52,9 δισεκατομμυρίων ευρώ με τις χώρες της ευρωζώνης. Επιπλέον, στόχος είναι μέχρι το τέλος του έτους να αποπληρωθεί μέρος του δανείου των 110 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχε χορηγηθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Πέρα από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, καθοριστικό παράγοντα για τη δραστική μείωση του δημοσίου χρέους αποτελούν οι σταθερά καλές δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας. Το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025, ξεπερνώντας τον αρχικό στόχο, ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ (έναντι 3,7% του αρχικού στόχου). Για το τρέχον έτος, σύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ (έναντι 2,8% αρχικής πρόβλεψης).

Σημαντική για τη διατήρηση του ισχυρού πρωτογενούς πλεονάσματος, για άλλη μία χρονιά, ήταν η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Εκτιμάται ότι πέρυσι τα επιπλέον έσοδα από αυτό το μέτωπο ανήλθαν σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το 2024 έφτασαν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.