Ευρωπαϊκή Ένωση: Ενισχύεται η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων με νέες ρυθμίσεις στις κεφαλαιαγορές
Σημαντική πρόοδος επιτυγχάνεται στο στρατηγικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union, SIU), ένα εγχείρημα που θεωρείται κρίσιμο για την οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης και θεμελιώνεται στην ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.
Κατά τη συνεδρίαση του Ecofin την προηγούμενη εβδομάδα, επιτεύχθη πολιτική συμφωνία για την καθιέρωση ενιαίας εποπτείας στην ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στην ετήσια σύνοδο του ΔΝΤ στην Μπανγκόκ, τόνισε τη σημασία αυτής της συμφωνίας ως ακρογωνιαίο λίθο της SIU. Επιπλέον, επισήμανε ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί τους τελευταίους 10 μήνες υπερβαίνει αυτή των προηγούμενων 10 ετών.
Ο Επίτροπος της ΕΕ για την Οικονομία, Βάλντις Ντομπρόβσκις, χαρακτήρισε την απόφαση ως ένα σημαντικό βήμα, αν και εξέφρασε την επιθυμία για ένα πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα. Η αρχική πρόταση της Κομισιόν για το «πακέτο ολοκλήρωσης και εποπτείας της αγοράς» προέβλεπε την εποπτεία όλων των χρηματιστηρίων από την Ευρωπαϊκή Αρχή Αξιογράφων και Αγορών (ESMA). Ωστόσο, η πολιτική συμφωνία περιλαμβάνει εξαιρέσεις, κυρίως για το γερμανικό χρηματιστήριο (Deutsche Boerse) και τον ελβετικό όμιλο SIX Group, ο οποίος διαχειρίζεται την αγορά της Μαδρίτης, καθώς και τη βρετανική πλατφόρμα Aquis.
Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κύριος στόχος του πακέτου για την ολοκλήρωση και την εποπτεία της αγοράς είναι η μείωση του κατακερματισμού στο ρυθμιστικό πλαίσιο. Αυτό αναμένεται να βοηθήσει τους διαχειριστές των χρηματιστηρίων να επιτύχουν την απαραίτητη κλίμακα και αποτελεσματικότητα για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνολικά, τα μέτρα αυτά αναμένεται να διευκολύνουν τις διασυνοριακές ροές κεφαλαίων και να ενισχύσουν τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών επενδύσεων, συμβάλλοντας στην ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε.
Εκτός από την κεντρική εποπτεία των χρηματιστηριακών αγορών, σημειώνεται πρόοδος και σε έναν άλλο κρίσιμο τομέα της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων: την παροχή κινήτρων για το άνοιγμα αποταμιευτικών-επενδυτικών λογαριασμών. Οι αποταμιεύσεις των ευρωπαϊκών νοικοκυριών είναι σημαντικές, αλλά, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, καταλήγουν κυρίως σε χαμηλότοκες τραπεζικές καταθέσεις. Σύμφωνα με παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών στο Eurogroup, περίπου ένα στα τέσσερα νοικοκυριά κατέχει μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 12%. Ακόμη χαμηλότερο είναι το ποσοστό των Ευρωπαίων που επενδύουν απευθείας σε τέτοια χρηματοοικονομικά μέσα. Στην Ελλάδα, η συμμετοχή των μικροεπενδυτών στην κεφαλαιαγορά, αν και ήταν κοντά στο 4% το 2025, παρουσίασε ταχύτατη αύξηση (πάνω από 150%) από το 2022.
Η θέσπιση ενός ειδικού επενδυτικού λογαριασμού από την ελληνική κυβέρνηση, γνωστού ως «κουμπαρά για τη νέα γενιά», αναμένεται να συμβάλει περαιτέρω στην αύξηση της συμμετοχής των Ελλήνων. Ο λογαριασμός αυτός θα προβλέπει την καταβολή από το κράτος ποσού έως 1.200 ευρώ ετησίως για παιδιά από τη γέννησή τους έως την ηλικία των 18 ετών, εφόσον οι οικογένειές τους καταβάλουν αντίστοιχο ποσό. Το νέο αυτό προϊόν δεν θα είναι ένας απλός αποταμιευτικός λογαριασμός με σταθερό επιτόκιο, αλλά ένας μακροχρόνιος επενδυτικός λογαριασμός, η διαχείριση του οποίου θα ανατίθεται σε πιστοποιημένους φορείς, όπως εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστικές εταιρείες.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον από διάφορες χώρες της ΕΕ για τη θέσπιση αποταμιευτικών-επενδυτικών λογαριασμών, ως μέσου για την ενίσχυση της συμμετοχής των μικροεπενδυτών στην κεφαλαιαγορά. Παρόλα αυτά, οι προσεγγίσεις διαφέρουν σημαντικά, ειδικά όσον αφορά τη φορολογία. Ήδη, δώδεκα χώρες της ΕΕ διαθέτουν πλαίσιο για τέτοιου είδους λογαριασμούς.
