ΕΛΑΣ: Νέες δράσεις στους οικισμούς υψηλής παραβατικότητας αλλάζουν τον «χάρτη εγκληματικότητας»

Σχεδόν έναν χρόνο μετά την εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου που ανέλαβαν να υλοποιήσουν οι Ομάδες Πρόληψης και Διαμεσολάβησης (Ο.Π.ΔΙ.) της Αστυνομίας, επικεντρώνοντας στους οικισμούς που έχουν χαρτογραφηθεί ως περιοχές υψηλής παραβατικότητας, όπου διαμένουν κυρίως Ρομά σε ολόκληρη τη χώρα, τα αποτελέσματα δείχνουν σαφώς θετική πορεία, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.

Σε λίγες ημέρες, το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. θα πραγματοποιήσει την πρώτη μεγάλη αξιολόγηση, η οποία θα καθορίσει τα επόμενα βήματα για το επιχειρησιακό σχέδιο. Ωστόσο, αρμόδιοι Αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. επισημαίνουν ότι κατά την αξιολόγηση θα καταγραφούν τόσο οι επιτυχίες όσο και τυχόν λάθη ή παραλείψεις, ώστε να γίνουν άμεσες διορθώσεις και οι δυνάμεις να λειτουργούν στο εξής αποτελεσματικότερα, δυναμικότερα και πιο στοχευμένα, προς όφελος πάντα του υγιούς τμήματος αυτών των κοινοτήτων.

Το σημαντικό συμπέρασμα στο οποίο έχουν καταλήξει οι αρμόδιοι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. είναι ότι επιτεύχθηκε ο κύριος στόχος των Ο.Π.ΔΙ.: η πρόληψη και αντιμετώπιση της παραβατικότητας και η διασφάλιση της ασφάλειας όλων των κατοίκων. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις κατηγορίες που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί, περί στοχοποίησης συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας.

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, έχει τονίσει επανειλημμένα ότι το πρωταρχικό ζητούμενο είναι η ασφάλεια για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής, χωρίς εξαιρέσεις. Η επιχειρησιακή δράση των ΟΠΔΙ, όπως έχει αναφέρει σε συνεντεύξεις του, έχει αποδείξει ότι πλέον δεν υπάρχουν «άβατα» και η αστυνομία μπορεί να επιχειρεί παντού, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και τις άλλοτε «δύσκολες» νυχτερινές ώρες.

Οι Ομάδες Πρόληψης και Διαμεσολάβησης (Ο.Π.ΔΙ.) ιδρύθηκαν και άρχισαν τη λειτουργία τους τον Νοέμβριο του 2025, με βασικό σκοπό την ενίσχυση της αστυνόμευσης και την πρόληψη της παραβατικότητας σε περιοχές με οικισμούς και καταυλισμούς ΡΟΜΑ. Παράλληλα, στόχος είναι η διαμεσολάβηση, η ανάπτυξη συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες και αρχές, και η εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας.

Η δημιουργία τους προέκυψε από αιτήματα των ίδιων των πολιτών που διαμένουν και εργάζονται στα όρια αυτών των οικισμών, των οποίων τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο. Αυτοί οι πολίτες, που αποτελούν το «υγιές κομμάτι» αυτών των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, ζήτησαν να απολαμβάνουν κοινωνική ειρήνη, τάξη και ασφάλεια.

«Χαρτογράφηση» των περιοχών όπου δρουν οι ΟΠΔΙ

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με αρμόδιους Αξιωματικούς, στις περιοχές όπου η παρουσία των Ομάδων είναι σταθερή, οι έλεγχοι συστηματικοί και υπάρχει συνεργασία με τις τοπικές και αυτοδιοικητικές αρχές, παρατηρείται ομαλοποίηση της καθημερινότητας, εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών και ενίσχυση της νομιμότητας.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν στελέχη της ΕΛ.ΑΣ., στην Αττική:

• Θετικά αποτελέσματα έχουν αναφερθεί σε περιοχές όπως ο Βληχός Μεγάρων, η Αγία Βαρβάρα, το Νομισματοκοπείο, ο Γέρακας και το Κορωπί.
• Ικανοποιητικά κρίνονται τα αποτελέσματα στους Δήμους Αχαρνών και Φυλής, κυρίως λόγω της θέσης ορισμένων ευάλωτων οικισμών εντός του αστικού ιστού.
• Οι δυσκολίες που σχετίζονται με τη μεγάλη γεωγραφική έκταση, την υψηλή συγκέντρωση πληθυσμού και τους αυξημένους δείκτες παραβατικότητας, έχουν επισημανθεί στα Μέγαρα, στον Ασπρόπυργο, στο Μενίδι, στα Άνω Λιόσια και στη Φυλή.

Σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Ελλάδα:

• Η εικόνα είναι θετική για τις ΟΠΔΙ που επιχειρούν στην Αγία Σοφία και τη Νέα Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης, στο Δροσερό Ξάνθης, σε περιοχές της Ημαθίας και των Σερρών, στον Τύρναβο Λάρισας και στους Σοφάδες Καρδίτσας.
• Σχετικά με τη Γαστούνη, όπου πρόσφατα καταγράφηκαν περιστατικά εναντίον αστυνομικών δυνάμεων των ΟΠΔΙ, αξιωματικοί σημειώνουν ότι πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά που συνέβησαν εκτός οικισμών-καταυλισμών. Για όλα τα περιστατικά έχει σχηματιστεί δικογραφία, οπότε δεν μπορεί να κριθεί αρνητικά η αποτελεσματικότητα του μέτρου στην περιοχή. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, το σχέδιο εκεί σίγουρα χρειάζεται αναπροσαρμογή και, ενδεχομένως, επιχειρησιακή βελτίωση.

Αλλαγή στον «χάρτη» και στις μορφές εγκληματικότητας

Με την παρουσία των ΟΠΔΙ στους καταυλισμούς, άρχισε να παρατηρείται σταδιακή διαφοροποίηση στους δείκτες και τις μορφές παραβατικότητας, αλλά και «μετανάστευση» εγκληματικών ομάδων.

Αναλυτικότερα, η συστηματικότερη, οργανωμένη και εμφανής αστυνομική παρουσία, σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία που διαθέτουν οι ανώτεροι αξιωματικοί, έχει από τη μία περιoρίσει σε ικανοποιητικό βαθμό την παραβατικότητα σε πολλούς ευάλωτους οικισμούς και από την άλλη, έχει ενισχύσει τον έλεγχο και την ταχύτερη αντιμετώπιση περιστατικών.

Οι συχνοί και στοχευμένοι έλεγχοι λειτούργησαν προληπτικά, αυξάνοντας την πιθανότητα εντοπισμού παραβατικών ενεργειών και περιορίζοντας την αντίληψη ότι κάποιες περιοχές αποτελούν «άβατα» όπου η αστυνομία δεν μπορεί να εισέλθει.

Πλέον, καταγράφεται εμφανής μείωση δραστηριότητας σε συγκεκριμένες μορφές εγκληματικότητας, ιδίως στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών και στις κλοπές και διαρρήξεις.

Αναλυτικότερα, από τις 8 Νοεμβρίου 2025, οπότε και ξεκίνησε η λειτουργία των ΟΠΔΙ, έως και τις 15 Αυγούστου 2026, σε ολόκληρη την επικράτεια έχουν ελεγχθεί 231.140 άτομα. Από αυτά, 215.278 ήταν ημεδαποί και 15.862 αλλοδαποί, κυρίως από Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία κ.ά.

Μάλιστα, συνελήφθησαν 3.329 άτομα, εκ των οποίων οι 686 ήταν ανήλικοι.

Τα κυριότερα αδικήματα στα οποία εμπλέκονται ήταν κλοπές, διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, παραβιάσεις του ΚΟΚ (καθώς πολλοί οδηγούν χωρίς δίπλωμα), κατοχή, χρήση και διακίνηση όπλων, περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, ρευματοκλοπές κ.α.

Βασικά συμπεράσματα των αρμόδιων αξιωματικών της ΕΛ.ΑΣ. είναι ότι το έγκλημα με δράστες εντός των καταυλισμών έχει μεταλλαχθεί. Ενώ αντιμετωπίστηκε η μικροεγκληματικότητα, όπως οι κλοπές-διαρρήξεις (-23% το 2025 σε σχέση με το 2023) και η διακίνηση ναρκωτικών, καταγράφεται αύξηση σε απάτες (+51% το 2025 σε σχέση με το 2023), καθώς και «μετακόμιση» των εγκληματικών δικτύων εκτός καταυλισμών και οικισμών, προκειμένου να αποφύγουν τη διαρκή επιχειρησιακή παρακολούθηση.

Επιπλέον, καταγράφεται σημαντική βελτίωση σε πολλά, χρόν hợp προβλήματα που ταλάνιζαν τους κατοίκους αυτών των περιοχών, όπως οι άσκοποι πυροβολισμοί, οι συμπλοκές μεταξύ οικογενειών, η έντονη τροχαία παραβατικότητα, καθώς και οι διαταράξεις – ηχορυπάνσεις από μουσική είτε από σπίτια, είτε από αυτοκίνητα.

Χαρακτηριστικά ήταν τα «smartάκια», που στα πορτμπαγκάζ τους έκρυβαν μικρές «ντίσκο» ξεσηκώνοντας ολόκληρες γειτονιές. Από τις περιοχές που «υπέφεραν» από αυτό το φαινόμενο ήταν η Δυτική Αττική, όπου η αστυνομία εφάρμοσε εξειδικευμένο σχέδιο με αυξημένους ελέγχους.

Ενδεικτικά, το πρώτο επτάμηνο του 2026 βεβαιώθηκαν 40 παραβάσεις για διατάραξη κοινής ησυχίας σε οχήματα και έγιναν 36 συλλήψεις, ενώ κατασχέθηκαν 19 οχήματα, 61 ηχεία, 11 ενισχυτές. Επιπλέον, βεβαιώθηκαν 138 παραβάσεις για διατάραξη κοινής ησυχίας σε οικίες και συνελήφθησαν 45 άτομα. Από τα σπίτια κατασχέθηκαν 18 ηχεία και δύο ενισχυτές.

Είναι αξιοσημείωτο ότι, πέραν των αρχικών επιφυλάξεων, κάποιων μεμονωμένων αντιδράσεων και περιστατικών εναντίον των αστυνομικών των ΟΠΔΙ, η πλειοψηφία των κατοίκων των καταυλισμών συνεργάστηκε μαζί τους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ζήτησαν τη συνδρομή τους, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες ζωής στις γειτονιές τους και περισσότερη ευταξία και ασφάλεια.

«Από όταν ξεκίνησαν οι αστυνομικές επιχειρήσεις στα σημεία που καταγραφόταν υψηλή παραβατικότητα, έχουμε βελτίωση της κατάστασης κατά 70-80% και σε πολύ μεγάλο βαθμό έχουμε ησυχάσει», αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αντιδήμαρχος του Δήμου Μεγαρέων, Δημήτριος Βόρδος.

Όπως τονίζει, «στην περιοχή μας έχει μειωθεί σε πολύ σημαντικό βαθμό η εγκληματικότητα, τόσο σε συχνότητα περιστατικών, όσο και σε βιαιότητα. Μεγάλη προσπάθεια έχει γίνει και στον τομέα του περιορισμού των ρευματοκλοπών, όπου δεκάδες χιλιόμετρα καλωδίων έχουν συλλεχθεί. Ωστόσο, η αλήθεια είναι πως με το που γίνεται μια επιχείρηση και τελειώνει, και φεύγουν οι αστυνομικές δυνάμεις, οι παραβατικοί εντός των επόμενων ημερών προβαίνουν σε αντικατάσταση των καλωδίων. Πιστεύω όμως, ότι η συχνή περιοδικότητα των επεμβάσεων θα έχει όλο και καλύτερα αποτελέσματα».

Τέλος, σημειώνει ότι «έχουμε δει σημαντική βελτίωση στο κομμάτι των κλοπών και διαρρήξεων, έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο στην περιοχή των Μεγάρων, όσο και της Νέας Περάμου, και αυτό έχει σοβαρή απήχηση στο κοινωνικό αίσθημα ασφάλειας. Πάντα, βέβαια, μια κλοπή που γίνεται γνωστή, δημιουργεί κοινωνική «αναταραχή», όμως το πρόσημο γενικά είναι θετικό. Σημαντικό ρόλο έχουν παίξει και οι συνεχείς έλεγχοι και οι βραδινές περιπολίες των ομάδων ΟΠΚΕ και ΔΙΑΣ, κυρίως σε σημεία πέριξ της περιοχής του Βλυχού, καθώς και σε στοχευμένα σημεία στην περιοχή της Νέας Περάμου. Τα αποτελέσματα από το καθημερινό ενημερωτικό της αστυνομίας μιλούν από μόνα τους και πιστεύω πως η εντατικοποίηση αυτών των ελέγχων και των περιπολιών πέριξ αυτών των περιοχών, μόνο θετικό αντίκτυπο και αποτέλεσμα θα έχει», καταλήγει.

Η δράση του ελληνικού FBI στους καταυλισμούς

Όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία που διαθέτει το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ., οι οικισμοί υψηλής παραβατικότητας-καταυλισμοί έπαψαν να αποτελούν καταφύγια εγκληματιών, χώρους απόκρυψης προϊόντων εγκλήματος, αλλά και ορμητήρια εγκληματικών ομάδων, όπως συνέβαινε παλαιότερα με διαρρήκτες που λυμαίνονταν γειτνιάζουσες περιοχές της Βορειοανατολικής ή και Νοτιοανατολικής Αττικής ή και του Πειραιά, μέσω βασικών οδικών αξόνων. Παραμένει, μεν, μια εγκληματική δραστηριότητα προερχόμενη από οικισμούς της Δυτικής Αττικής, όπως καταδεικνύουν οι 3 έως 4 καταδιώξεις ύποπτων οχημάτων ανά 24ωρο, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, καθώς και οι σχετικές συλλήψεις δραστών.

Την ίδια ώρα, η παραβατική δραστηριότητα έχει στραφεί προς τις απάτες, που εμπεριέχουν μικρότερο ρίσκο για τους εμπλεκόμενους και αποτελούν τη νέα πρόκληση για την Ελληνική Αστυνομία, καθώς και προς πιο «σύνθετες» μορφές εγκληματικής δραστηριότητας που εμπίπτουν στο οργανωμένο έγκλημα και απαιτούν μεγαλύτερη διείσδυση.

Στο πλαίσιο αυτό, ειδικότερα για την Αττική, οι ομάδες ΟΠΔΙ που υπάγονται στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και πραγματοποιούν πιο εξειδικευμένους ελέγχους και έρευνες, από τις 18 Νοεμβρίου 2025 έως και τις 15 Αυγούστου 2026, ήλεγξαν 18.061 άτομα, εκ των οποίων 8.332 Ρομά. Προσήγαγαν 916 άτομα, εκ των οποίων οι 416 ήταν Ρομά, και προχώρησαν σε 183 συλλήψεις, εκ των οποίων οι 49 ήταν Ρομά.

Επιπλέον, οι ΟΠΔΙ του ελληνικού FBI επιλήφθηκαν σε 97 υποθέσεις σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, εξάρθρωσαν 29 εγκληματικές οργανώσεις για τη συμμετοχή στις οποίες κατηγορήθηκαν 746 άτομα, ενώ συνελήφθησαν 289 άτομα.