Ένας Αιώνας Χορού, Ένας Αιώνας Μύθου: Η Μάρθα Γκράχαμ και η Αρχαία Ελλάδα Γιορτάζουν 100 Χρόνια

Ημερίδα, ομιλίες, παράσταση χορού και στρογγυλή τράπεζα για τα 100 χρόνια του Martha Graham Dance Company.

Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, σε συνεργασία με το University of Virginia και το College Year in Athens, σας προσκαλεί στην ημερίδα «Martha Graham, Greek Myth, and Modern Performance: 100 Years of Graham & the Greeks». Η εκδήλωση θα διεξαχθεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, στις 17:30, στο Cotsen Hall (Αναπήρων Πολέμου 9, Κολωνάκι).

Αυτή η ξεχωριστή εκδήλωση εντάσσεται στον εορτασμό για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Martha Graham Dance Company και αποτίνει φόρο τιμής στη βαθιά και διαχρονική σχέση της Μάρθας Γκράχαμ με την αρχαία ελληνική μυθολογία. Κορυφαίοι κλασικοί φιλόλογοι, αρχαιολόγοι, ιστορικοί του χορού, καταξιωμένοι χορογράφοι και ταλαντούχοι χορευτές θα συναντηθούν για ένα πλούσιο διεπιστημονικό απόγευμα, το οποίο θα περιλαμβάνει εμπνευσμένες ομιλίες, μια ζωντανή παράσταση χορού και μια συναρπαστική συζήτηση.

Η Γκράχαμ και η Αρχαία Ελλάδα: Μια Ατέρμονη Έμπνευση

Η Μάρθα Γκράχαμ, αναμφίβολα μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του χορού στον 20ό αιώνα, ίδρυσε τη δική της χορευτική εταιρεία το 1926. Από την πρώτη κιόλας παράσταση της ομάδας της, στις 18 Απριλίου 1926, η αρχαία Ελλάδα αποτέλεσε τον πυρήνα του καλλιτεχνικού της οράματος. Ανάμεσα στα έργα που παρουσιάστηκαν εκείνη τη βραδιά, ξεχώριζε το «Trois Gnossiennes», με μουσική του Erik Satie, το οποίο αντλούσε βαθιά έμπνευση από τις αιθέριες Ταναγραίες κόρες, τις φαντασιακές μινωικές τελετουργίες και τις επιβλητικές μυκηναϊκές τοιχογραφίες.

Σε όλη την πορεία της καριέρας της, η Γκράχαμ άντλησε μεθοδικά και με συνέπεια υλικό από τον αρχαίο κόσμο. Κατά τη δεκαετία του 1930, επιμελήθηκε χορογραφίες για παραστάσεις των εμβληματικών έργων «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου και «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή. Εμπνεύστηκε βαθιά από τη διονυσιακή τελετουργία και το συλλογικό πνεύμα των αρχαίων χορικών, ενώ αργότερα στράφηκε προς τη φιλοσοφική σκέψη του Εμπεδοκλή και του Σωκράτη.

Από τη δεκαετία του 1940 έως και τη δεκαετία του 1960, η Γκράχαμ δημιούργησε μια σειρά από συγκλονιστικά έργα, εστιάζοντας σε τραγικές και μυθολογικές ηρωίδες: τη Μήδεια, την Αριάδνη, την Ιοκάστη, την Κλυταιμνήστρα, τη Φαίδρα, την Κίρκη, την Εκάβη. Στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, η προσοχή της στράφηκε στην επική ποίηση της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, αποτυπώνοντας με μοναδικό τρόπο την απώλεια της Ανδρομάχης και τον διαχρονικό μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Η ημερίδα θα εξετάσει εις βάθος πώς οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι, η τελετουργία, η φιλοσοφία και η τέχνη διαμόρφωσαν το καλλιτεχνικό όραμα της Γκράχαμ. Παράλληλα, θα αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο η ίδια η χορογράφος επανερμήνευσε τον αρχαίο κόσμο, προσφέροντάς τον με μια φρέσκια και σύγχρονη ματιά στο κοινό.

Αναλυτικό Πρόγραμμα της Ημερίδας

17:30–18:30 | Ομιλίες

• Καλωσόρισμα: Bonna Wescoat, Διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
• Εισαγωγικά: Tyler Jo Smith, Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας, University of Virginia
• Κεντρική ομιλία: «On Not Knowing Greek (and Roman) Dance», Zoa Alonso Fernández, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας, Universidad Autónoma de Madrid

18:30–19:30 | Παρουσίαση και Παράσταση «Martha Graham & Greek Myth»

• Παραγωγή και παρουσίαση: Νίνα Παπαθανασοπούλου, Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, College Year in Athens
• Αναβίωση εμβληματικών αποσπασμάτων από το ρεπερτόριο της Γκράχαμ: Πένυ Διαμαντοπούλου, πρώην σολίστ του Martha Graham Ensemble και καθηγήτρια της τεχνικής και του ρεπερτορίου Graham
• Χορεύουν: Σταύρος Αλέξανδρος Ικμπάλ, Βάσια Κολλιού, Μαριάννα Παπακωνσταντίνου, Μάρα Τσούρμα

19:30–20:30 | Στρογγυλή Τράπεζα «100 Years of Graham & the Greeks»

Συντονίζει η Tyler Jo Smith, Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας, University of Virginia.

Συμμετέχουν:

• Zoa Alonso Fernández, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας, Universidad Autónoma de Madrid
• Νίνα Παπαθανασοπούλου, Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, College Year in Athens
• Άρτεμις Ιγνατίου, χορογράφος και καλλιτεχνική διευθύντρια των Τελετών Αφής και Παράδοσης της Ολυμπιακής Φλόγας
• Στεριανή Τσιντζιλώνη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
• Βάιος Λιάπης, Καθηγητής του Αρχαίου Θεάτρου και της Πρόσληψής του, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Οι Συνδιοργανώτριες

Νίνα Παπαθανασοπούλου. Ως Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο College Year in Athens (CYA), με εξειδίκευση στο αρχαίο ελληνικό δράμα, τη μυθολογία και την πρόσληψή τους, η Νίνα Παπαθανασοπούλου είναι αδιαμφισβήτητη αυθεντία. Απόφοιτος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάκτωρ του Columbia University, έχει δημοσιεύσει εκτενώς για τη σχέση της Μάρθας Γκράχαμ με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Η πολυαναμενόμενη μονογραφία της, «Martha Graham & Greek Myth: The Ancient World in Modern Dance», αναμένεται να κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις University of Michigan Press.

Tyler Jo Smith. Η Tyler Jo Smith, Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο University of Virginia, εστιάζει στην αρχαία ελληνική τέχνη και τις παραστατικές πρακτικές της αρχαιότητας. Έχει δημοσιεύσει εκτενώς σε αυτούς τους τομείς, συμπεριλαμβανομένων δύο βιβλίων: «Komast Dancers in Archaic Greek Art» και «Religion in the Art of Archaic and Classical Greece». Η έρευνά της εξερευνά τις αρχαίες ελληνικές τελετουργίες μέσα από την οπτική και την υλική κουλτούρα.

Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη. Επιπλέον, η ημερίδα θα μεταδοθεί ζωντανά στο YouTube, μέσω του συνδέσμου: https://bit.ly/4s43rav

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: https://www.ascsa.edu.gr/events/details/martha-graham-greek-myth-and-modern-performance-100-years-of-graham-the-greeks

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και του University of Virginia.