Η ΕΝΕΑΠ Επισημαίνει: Η Υψηλή Φορολόγηση Τροφοδοτεί το Παράνομο Εμπόριο Αλκοολούχων Ποτών στην Ελλάδα
Το παράνομο εμπόριο αλκοολούχων ποτών, οι συνέπειές του στην υγεία και την οικονομία, καθώς και οι αποτελεσματικοί τρόποι αντιμετώπισής του, βρέθηκαν στο επίκεντρο τριών εκπαιδευτικών ημερίδων που διοργανώθηκαν τον Οκτώβριο του 2026 στα Ιωάννινα, τη Λάρισα και τη Λαμία.
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία των Γενικών Περιφερειακών Αστυνομικών Διευθύνσεων Ηπείρου, Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, σε στενή συνεργασία με την Ένωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ).
Στις ημερίδες συμμετείχαν εκπρόσωποι από καίριους φορείς, όπως η Ελληνική Αστυνομία, οι τελωνειακές και λιμενικές αρχές, το Γενικό Χημείο του Κράτους, το Συντονιστικό Επιχειρησιακό Κέντρο (ΣΕΚ) για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου προϊόντων Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και στελέχη της ΕΝΕΑΠ και της Alliance Against Counterfeit Spirits (AACS).
Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, αναλύθηκαν οι σύγχρονες πρακτικές παράνομης διακίνησης αλκοολούχων ποτών, οι μέθοδοι δράσης των οργανωμένων κυκλωμάτων, οι σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία των καταναλωτών, οι σημαντικές απώλειες δημόσιων εσόδων και οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό που επιφέρει το παράνομο εμπόριο, όπως επισημάνθηκε σε σχετική ανακοίνωση.
Η Γενική Διευθύντρια της ΕΝΕΑΠ, Σοφίκα Παπανικολάου, κατά την εισήγησή της, σκιαγράφησε τις διεθνείς διαστάσεις του φαινομένου, τονίζοντας, βάσει στοιχείων του ΟΟΣΑ, ότι η διαφορά τιμής μεταξύ νόμιμων και παράνομων προϊόντων αποτελεί βασικό παράγοντα που ευνοεί την ανάπτυξή του.
Εστιάζοντας στην ελληνική πραγματικότητα, παρουσίασε δεδομένα από τη μελέτη του ΙΟΒΕ «Η συμβολή του κλάδου αποσταγμάτων στην ελληνική οικονομία» (Μάρτιος 2026). Σύμφωνα με αυτήν, η Ελλάδα εμφανίζει τον υψηλότερο συντελεστή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα αποστάγματα μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., σε μονάδες ισοδυναμίας αγοραστικής δύναμης. Συγκεκριμένα, ο ΕΦΚ και ο ΦΠΑ μαζί αντιστοιχούν στο 55% της τελικής λιανικής τιμής ενός αποστάγματος.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η υψηλή φορολογική επιβάρυνση ενισχύει τα οικονομικά κίνητρα για παράνομη διακίνηση, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στη νόμιμη αγορά και στα δημόσια έσοδα. Ως ενδεικτικό στοιχείο της έκτασης του προβλήματος, η μελέτη παραθέτει στοιχεία της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα οποία την τριετία 2022–2024 κατασχέθηκαν περίπου 500.000 λίτρα αλκοολούχων ποτών.
Στο πλαίσιο αυτό, η κ. Παπανικολάου παρουσίασε το σενάριο σταδιακής σύγκλισης του ΕΦΚ στα αποστάγματα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπως εξετάζεται από το ΙΟΒΕ. Μια τέτοια μείωση του συντελεστή από 2.548 σε 1.930 ευρώ ανά 100 λίτρα αιθυλικής αλκοόλης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, θα μπορούσε να οδηγήσει στη μετατόπιση ποσοτήτων από το παράνομο στο νόμιμο εμπόριο. Οι προβλεπόμενες θετικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν αύξηση των νόμιμων πωλήσεων κατά 8,3%, ενίσχυση του ΑΕΠ κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ και θετική μεταβολή των συνολικών φορολογικών εσόδων έως 2,4 εκατ. ευρώ, χωρίς να αναμένεται ουσιαστική αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης.
Σχετικά με τα παραπάνω, η κ. Παπανικολάου δήλωσε: «Η επιβάρυνση των αποσταγμάτων με υψηλό φορολογικό συντελεστή διευρύνει το χάσμα τιμών μεταξύ νόμιμων και παράνομων προϊόντων, ενισχύοντας έτσι τα οικονομικά κίνητρα για παράνομη διακίνηση.
Γι’ αυτόν τον λόγο, ως κλάδος, έχουμε υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις. Η κύρια εξ αυτών είναι η σταδιακή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα αποστάγματα, με στόχο τη σύγκλισή του προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό θα συμβάλει στον περιορισμό των κινήτρων για λαθρεμπόριο και στην ενίσχυση της νόμιμης αγοράς. Παράλληλα, κρίνουμε απαραίτητη την πλήρη εφαρμογή του συστήματος LOTIFY, τη δημιουργία ενός εξειδικευμένου εθνικού σχεδίου ελέγχων για το αλκοόλ, καθώς και την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των φορέων της αγοράς.
Σε αυτό το πνεύμα, ημερίδες όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν αποτελούν πολύτιμες ευκαιρίες για την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, συμβάλλοντας στην κοινή κατανόηση του φαινομένου και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπισή του.»
