ΕΣΑμεΑ: Άμεση Άρση Αποκλεισμών από την Υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός» – Επείγουσα Ανάγκη για Πρόσβαση Βάσει Ατομικών Αναγκών

Με επιστολή της προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής, κα Δόμνα Μιχαηλίδου, η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) επεσήμανε την επιτακτική ανάγκη να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση στην υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός» για όλα τα άτομα που, σύμφωνα με τις εξατομικευμένες τους ανάγκες, χρήζουν αυτής της υποστήριξης.

Η ΕΣΑμεΑ υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση στην υπηρεσία πρέπει να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες υποστήριξης κάθε ατόμου και όχι σε οριζόντια κριτήρια ή προϋποθέσεις που οδηγούν σε άδικους αποκλεισμούς. Τονίζει ότι σε καμία περίπτωση δημοσιονομικοί, διοικητικοί ή άλλοι συγκυριακοί περιορισμοί δεν πρέπει να παρεμποδίζουν την πρόσβαση και αξιοποίηση μιας υπηρεσίας, η οποία αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για την ανεξάρτητη διαβίωση και την κοινωνική συμπερίληψη.

Οι διαμαρτυρίες από άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις από όλη τη χώρα, σχετικά με τον αποκλεισμό τους από τον «Προσωπικό Βοηθό», έχουν γίνει πλέον καθημερινό φαινόμενο!

Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η Ε.Σ.Α.μεΑ. αγωνίζεται για τον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού, στηρίζοντας με σθένος τόσο την εφαρμογή του πιλοτικού Προγράμματος όσο και την καθιέρωσή του ως μόνιμης υπηρεσίας εθνικής εμβέλειας.

Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. 886/15.07.2026 επιστολή της, η Ε.Σ.Α.μεΑ. κατέθεσε τις τελικές προτάσεις και παρατηρήσεις της επί του σχεδίου νόμου: «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις», προτάσεις οι οποίες, δυστυχώς, ΔΕΝ υιοθετήθηκαν.

Στην εν λόγω επιστολή, εκφράστηκε η πλήρης αντίθεση της Συνομοσπονδίας τόσο στην πρόβλεψη για εφ’ όρου ζωής ισχύ των πιστοποιητικών αναπηρίας των ΚΕ.Π.Α., όσο και στην πρόβλεψη που προέβλεπε ότι οι πιστοποιήσεις των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων θα γίνονταν δεκτές μόνο εάν είχαν ψηφιοποιηθεί.

Η χρονική διάρκεια της πιστοποίησης αφορά αποκλειστικά στο ισχύον σύστημα επανεξέτασης της αναπηρίας και δεν δύναται να λειτουργεί ως λόγος διακοπής ή αποκλεισμού από την παροχή μιας υπηρεσίας που στηρίζεται στην εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών υποστήριξης του ατόμου.

Είναι απαράδεκτο η μη ψηφιοποίηση των πιστοποιήσεων των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων να αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την πρόσβαση στην υπηρεσία του Προσωπικού Βοηθού. Είχε, μάλιστα, επισημανθεί εξαρχής ότι τυχόν διοικητικές ή τεχνικές εκκρεμότητες που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση και τη διαλειτουργικότητα των σχετικών διαδικασιών είναι αδιανόητο να μετακυλίονται στα ίδια τα άτομα με αναπηρία και να λειτουργούν ως εμπόδιο στην άσκηση των δικαιωμάτων τους.

Τέλος, η Ε.Σ.Α.μεΑ. είχε αιτηθεί την επέκταση του ορίου ηλικίας στα 75 έτη για όλα τα άτομα με αναπηρία που είχαν καταστεί δικαιούχοι αναπηρικού επιδόματος πριν από τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους.

Με την ψήφιση του ν. 5322/2026 και την έκδοση της υπ’ αρ. ΚΥΑ 18867/2026 (με Αρ. ΦΕΚ 5050/Β’/11.08.2026) «Υλοποίηση Προγράμματος ‘Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία’», οι αιτήσεις για το μόνιμο Πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας ξεκίνησαν στις 26.8.2026.

Πλέον, η Ε.Σ.Α.μεΑ. δέχεται καθημερινά διαμαρτυρίες και παράπονα από άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, καθώς και από τα μέλη των οικογενειών τους, τα οποία αφορούν, μεταξύ άλλων, τα προαναφερθέντα ζητήματα.

Κραυγαλέα παραδείγματα απαράδεκτου αποκλεισμού περιλαμβάνουν περιπτώσεις ατόμων με αναπηρία που διαθέτουν πιστοποίηση από ΚΕΠΑ με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια ισχύος, χρήζουν βοηθείας και συμπαράστασης ετέρου προσώπου, καθώς και άτομα με 100% αναπηρία εφ’ όρου ζωής πιστοποιημένη από ΑΣΥΕ.

Παράλληλα, σημαντικός αριθμός παραπόνων εστιάζει στα εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία εμποδίζουν άτομα με αναπηρία και χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις να ενταχθούν στο μόνιμο Πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας.

Υπενθυμίζεται ότι, με τις παρεμβάσεις της επί του νομοσχεδίου, η Ε.Σ.Α.μεΑ. είχε αιτηθεί τη διατήρηση των εισοδηματικών ορίων της υπ. αριθ. ΚΥΑ 28458 (Αρ. ΦΕΚ 1427/Β΄/24.03.2026), με σκοπό τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των ατόμων με αναπηρία που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν την υπηρεσία ως ωφελούμενοι της πιλοτικής εφαρμογής και εκείνων που θα υποβάλουν νέα αίτηση για ένταξη στο μόνιμο Πρόγραμμα εθνικής εμβέλειας.

Επιπροσθέτως, πολλές διαμαρτυρίες αφορούν προβλήματα λειτουργικότητας, ιδίως όσον αφορά τη λειτουργία του help desk.

Τα ανωτέρω θέματα δεν αποτελούν νέα αιτήματα. Πρόκειται για ζητήματα που η Ε.Σ.Α.μεΑ. έχει ήδη θέσει εγκαίρως και τεκμηριωμένα. Η καθημερινή πλέον καταγραφή αποκλεισμών και διαμαρτυριών, ωστόσο, αποδεικνύει ότι η μη υιοθέτησή τους έχει άμεσες και σοβαρές συνέπειες για τα άτομα με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και τις οικογένειές τους.

Ως εκ τούτου, η Ε.Σ.Α.μεΑ. ζητά την άμεση επανεξέταση και αποδοχή των προτάσεών της, καθώς και την άρση κάθε διοικητικού, ηλικιακού, εισοδηματικού ή άλλου εμποδίου που στερεί από την υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός» άτομα που, βάσει των εξατομικευμένων τους αναγκών, την έχουν απόλυτη ανάγκη.