Green Tank: Το κόστος των εξαγωγών ρεύματος με αέριο φτάνει τα 914 εκατ. ευρώ για την ελληνική αγορά

Η ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αντιμετώπισε μια σημαντική επιβάρυνση ύψους 914,4 εκατομμυρίων ευρώ, όπως εκτιμά το Green Tank. Αυτή η επιβάρυνση προέκυψε από την αυξημένη χρήση φυσικού αερίου για την κάλυψη των εξαγωγών την περίοδο Ιανουαρίου 2024 έως Ιουλίου 2026.

Σύμφωνα με την ανάλυση με τίτλο «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», η οποία υπογράφεται από τον Νίκο Μάντζαρη, επικεφαλής αναλυτή πολιτικής του Green Tank, η επιπλέον παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες φυσικού αερίου οδήγησε σε αύξηση της μέσης τιμής της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (DAM) κατά 6,23 ευρώ/MWh.

Η μελέτη τονίζει ότι το παραπάνω κόστος επηρεάζει ολόκληρη την εγχώρια κατανάλωση, και όχι μόνο τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που εξήχθησαν. Καθώς οι χονδρικές τιμές συνδέονται στενά με τη λιανική αγορά, η επιβάρυνση μετακυλίεται τελικά και στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Εστιάζοντας στο διάστημα έως τον Ιούνιο του 2026, ώστε να υπάρξει σύγκριση με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η εκτιμώμενη επιβάρυνση ανέρχεται σε 889,4 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό το ποσό υπερβαίνει το σωρευτικό όφελος των 821,2 εκατομμυρίων ευρώ που είχε καταγραφεί για το εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας την ίδια περίοδο.

Η Ελλάδα αναδείχθηκε σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, πολύ νωρίτερα από τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, που την τοποθετούσαν μεταξύ 2032 και 2035.

Οι καθαρές εξαγωγές παρουσίασαν δεκαπλασιασμό το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι εξαγωγές έφτασαν τις 5.243,6 GWh, ποσότητα αυξημένη κατά 74% σε σχέση με το σύνολο του προηγούμενου έτους.

Από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, η αξία των εξαγωγών υπερτερούσε της αξίας των εισαγωγών σε 23 από τους 30 μήνες. Το σωρευτικό εμπορικό όφελος διαμορφώθηκε στα 821,2 εκατομμύρια ευρώ, με 121,5 εκατομμύρια το 2024, 261,8 εκατομμύρια το 2025 και 437,8 εκατομμύρια ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Το Green Tank επισημαίνει, ωστόσο, ότι η θετική εικόνα του εμπορικού ισοζυγίου δεν αποτυπώνει πλήρως την επίδραση που έχει στην ελληνική αγορά η λειτουργία των μονάδων αερίου για την κάλυψη της ζήτησης σε γειτονικές χώρες.

Το 35,8% της παραγωγής προερχόταν από αέριο

Τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, όπως επεξεργάστηκαν από τη δεξαμενή σκέψης, αποκαλύπτουν ότι, κατά τις ώρες κατά τις οποίες η Ελλάδα λειτουργούσε ως καθαρά εξαγωγική χώρα, το φυσικό αέριο κάλυπτε κατά μέσο όρο το 35,8% του εγχώριου ενεργειακού μείγματος παραγωγής.

Σε μηνιαία βάση, αυτό το ποσοστό κυμάνθηκε από 20,5% τον Απρίλιο του 2025 έως 49,5% τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. Συνεπώς, οι εξαγωγές δεν καλύπτονταν αποκλειστικά από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), αλλά σε σημαντικό βαθμό και από μονάδες που λειτουργούν με φυσικό αέριο.

Η ανάλυση εκτιμά ότι, εάν το φυσικό αέριο χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης και των αναγκών για εφεδρεία, η παραγωγή του θα ήταν μειωμένη κατά 6,56 TWh. Αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί στο 11,4% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής από αέριο κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Σε ένα τέτοιο υποθετικό σενάριο, η μέση τιμή της DAM θα ήταν χαμηλότερη κατά 6,23 ευρώ/MWh, ή κατά 6,2%. Συγκεκριμένα, για το επτάμηνο του 2026, η τιμή θα είχε διαμορφωθεί στα 87,6 ευρώ/MWh αντί των 94,9 ευρώ/MWh που καταγράφηκαν στην πραγματικότητα.

Οι υψηλότερες μηνιαίες επιβαρύνσεις εντοπίζονται τον Νοέμβριο του 2024 (75,3 εκατ. ευρώ), τον Ιανουάριο του 2026 (67 εκατ. ευρώ) και τον Φεβρουάριο του 2025 (58,2 εκατ. ευρώ).

Το σενάριο αντικατάστασης με ΑΠΕ

Η μελέτη εξετάζει επίσης ένα δεύτερο υποθετικό σενάριο. Σε αυτό, οι εξαγωγές διατηρούνται στα υφιστάμενα επίπεδα, αλλά η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φυσικό αέριο αντικαθίσταται από ισόποση επιπλέον παραγωγή από ΑΠΕ.

Σύμφωνα με το Green Tank, στην περίπτωση αυτή, η μέση χονδρεμπορική τιμή θα ήταν χαμηλότερη κατά 7,24 ευρώ/MWh, ή κατά 7,2%, κατά τη διάρκεια των 31 μηνών. Για το επτάμηνο του 2026, η τιμή θα είχε περιοριστεί στα 85,8 ευρώ/MWh, έναντι 94,9 ευρώ/MWh.

Το όφελος για την ελληνική αγορά υπολογίζεται σε 1,065 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο θα παρέμενε θετικό κατά 605,4 εκατομμύρια ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026. Ωστόσο, τα έσοδα των παραγωγών από τις εξαγωγές θα ήταν μειωμένα κατά 215,7 εκατομμύρια ευρώ, λόγω της πτώσης της χονδρεμπορικής τιμής.

Σύμφωνα με το Green Tank, ένα σημαντικό μέρος της επιπλέον παραγωγής ΑΠΕ που απαιτείται για αυτό το σενάριο θα μπορούσε να είχε εξασφαλιστεί εάν υπήρχαν επαρκείς υποδομές αποθήκευσης. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, οι περικοπές πράσινης ενέργειας έφτασαν τις 4,5 TWh.

Οι εκπομπές και η μεθοδολογία

Η πρόσθετη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο για εξαγωγές συνδέεται, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης, με την αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 2,6 εκατομμύρια τόνους.

Για την εκτίμηση της επίδρασης στις τιμές, χρησιμοποιήθηκε ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης Extra Trees. Το μοντέλο εκπαιδεύτηκε με 18.960 ωριαίες παρατηρήσεις από την περίοδο Ιανουαρίου 2024 έως Φεβρουαρίου 2026. Λαμβάνονται υπόψη 14 μεταβλητές, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ανά τεχνολογία, των καθαρών εξαγωγών, της εγχώριας ζήτησης, των τιμών του TTF (ολλανδικό χρηματιστήριο φυσικού αερίου) και του κόστους των δικαιωμάτων εκπομπών.

Τα ποσά που παρουσιάζονται αποτελούν εκτιμήσεις, προερχόμενες από την προσομοίωση δύο υποθετικών σεναρίων, και όχι καταγεγραμμένες χρηματικές ροές. Βάσει των ευρημάτων της, η δεξαμενή σκέψης Green Tank υποστηρίζει ότι η ενεργειακή πολιτική πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην ανάπτυξη ΑΠΕ και αποθηκευτικών συστημάτων, αντί στην περαιτέρω επέκταση των μονάδων φυσικού αερίου με εξαγωγικό προσανατολισμό.

MoneyReview.gr

Τα «κλειδιά» για τη μείωση τιμής ρεύματος κατά 30% στην τριετία

ΥΠΕΝ: Κονδύλια άνω των 5 δισ. ευρώ για φθηνότερο ρεύμα 30% στην τριετία

Πώς θα μειωθεί η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2029

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News