Ιστορική Απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης Ενισχύει τη Θωράκιση του Δικαιώματος της Απεργίας, Σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ

Η 21η Μαΐου 2026 αναγράφεται ως μια ιστορική ημερομηνία για τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τους εργατικούς αγώνες παγκοσμίως. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αναγνωρίζοντας ομόφωνα την αρμοδιότητά του να εκφέρει συμβουλευτική γνώμη, ανταποκρίθηκε σε σχετικό ερώτημα που υπέβαλε η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) το 2023. Με αυξημένη πλειοψηφία, το Δικαστήριο έκρινε ότι το δικαίωμα απεργίας προστατεύεται αναπόσπαστα και ισότιμα, ως θεμελιώδες δικαίωμα που εντάσσεται στη συνδικαλιστική ελευθερία, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση Εργασίας αριθ. 87 του 1948, όπως επισημαίνει η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) σε σχετική ανακοίνωσή της.

Σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου επικαλείται και επιβεβαιώνει δεκαετίες σταθερής νομολογίας και πρακτικής των εποπτικών οργάνων της ΔΟΕ, που αφορούν την προστασία του δικαιώματος στην απεργία ως θεμελιώδους δικαιώματος. Με αυτή την ενίσχυση του διεθνούς κοινωνικού κεκτημένου, αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου και η αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος εργασιακών προτύπων. Η συμβουλευτική αυτή γνωμοδότηση αποτελεί σημαντική κατάκτηση για τη ΔΟΕ και το σύστημα τριμερούς διακυβέρνησής της. Η νομική σαφήνεια σε μια κρίσιμη πτυχή του διεθνούς εργατικού δικαίου είναι ζωτικής σημασίας για την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, τη διασφάλιση αξιοπρεπούς εργασίας με ισότητα παγκοσμίως, και την ενίσχυση των δημοκρατικών αρχών που θεμελιώνουν τις κοινωνίες μας.

Αυτή η κορυφαία εξέλιξη βάζει τέλος στη μακροχρόνια νομική, πολιτική και διαδικαστική αμφισβήτηση της ισότιμης προστασίας του δικαιώματος στην απεργία. Η αμφισβήτηση αυτή προερχόταν κυρίως από την πλευρά των εργοδοτών, των οποίων η ερμηνεία της Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας αριθ. 87 σχετικά με την απεργία είχε δυσμενείς επιπτώσεις στη λειτουργία και την αξιοπιστία των μοναδικών θεσμοθετημένων τριμερών διαδικασιών της ΔΟΕ.

Είναι αξιοσημείωτο ότι, στην τεκμηρίωση της παραπομπής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και στην παρουσίαση της εξέλιξης της νομολογίας των ελεγκτικών οργάνων της ΔΟΕ, γίνεται σαφής αναφορά στην Ελλάδα. Αυτό συνδέεται άμεσα με την πολιτική και συνταγματική ιστορία της χώρας μας, ειδικότερα με την Εξεταστική Επιτροπή που συστάθηκε το 1968 για να διερευνήσει καταγγελίες σχετικά με την τήρηση από την Ελλάδα των Συμβάσεων αριθ. 87 και 98, κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας μας. Εκείνη την περίοδο, η καταστολή των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων και του δικαιώματος στην απεργία από την στρατιωτική δικτατορία παρακολουθήθηκε και αξιολογήθηκε μέσω των καταστατικών διαδικασιών της ΔΟΕ.

Η συμβολή της ιστορικής εμπειρίας της Ελλάδας στη διαμόρφωση του διεθνούς πλαισίου προστασίας των θεμελιωδών συνδικαλιστικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην απεργία, αναγνωρίζεται με διεθνή σεβασμό. Αναδεικνύεται ως κρίσιμο στοιχείο για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η οποία οδήγησε στη ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος απεργίας στο ελληνικό Σύνταγμα του 1975 (άρθρο 23 παρ. 2).

Η ΓΣΕΕ τονίζει επίσης ότι, στο πλαίσιο της ενεργού συμμετοχής της στα κορυφαία διεθνή και ευρωπαϊκά συνδικαλιστικά και θεσμικά όργανα, θα συμβάλει ουσιαστικά στην παρακολούθηση της εφαρμογής και της αξιοποίησης αυτής της σημαντικής γνωμοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της σχετικής νομολογίας των εθνικών δικαστηρίων.