Ανασκόπηση της Στεγαστικής Κρίσης στην Ελλάδα: Ένα Σοβαρό Πρόβλημα με Επείγουσες Λύσεις

Αναλυτικά ευρήματα από έρευνα του διαΝΕΟσις φωτίζουν τη σοβαρότητα της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα, τα οποία παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του ετήσιου Συνεδρίου «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας». Τη διοργάνωση είχαν ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Η Διευθύντρια Ερευνών του διαΝΕΟσις, Φαίη Μακαντάση, ανέδειξε κρίσιμα σημεία:

• Το 35,5% του εισοδήματος των Ελλήνων αφορά τη στέγαση, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα μας πρώτη στην Ε.Ε..
• Στις πόλεις, ένα στα τρία νοικοκυριά δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση.
• Ένα στα 10 νοικοκυριά αντιμετωπίζει καθυστερήσεις στις πληρωμές δανείων ή ενοικίων.
• Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έχει μειωθεί στο 70% από 78% το 2010, φτάνοντας κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε..

Το στεγαστικό πρόβλημα επηρεάζει ιδιαιτέρως τις μονογονεϊκές οικογένειες, τους ενοικιαστές, τους νέους ηλικίας 18-29 ετών, καθώς και τους ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο.

Ο Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μιλτιάδης Νεκτάριος, σχολιάζοντας τα ευρήματα, τόνισε: «Καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα ακόμη πρόβλημα σε μια χώρα, η οποία είναι πρώτη στην Ευρώπη στην κατοχή α’ και β’ κατοικίας». Ανέφερε ότι η χώρα διαθέτει 7,5 εκατομμύρια κατοικίες και πλήρη επάρκεια οικιστικού δυναμικού, ωστόσο, οι λανθασμένες πολιτικές επιδεινώνουν τη ζήτηση και περιορίζουν την προσφορά.

«Τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις, γιατί ως χώρα το δυνατό μας σημείο δεν είναι ο σχεδιασμός», υπογράμμισε, προτείνοντας τη δημιουργία ενός κεντρικού φορέα για μακροχρόνιες λύσεις. «Δεν πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις ότι μπορεί να λυθεί κάτι μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια», σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη για άμεση ίδρυση φορέα που θα προωθήσει την κοινωνική στέγαση και τις υποδομές της. «Εδώ υπάρχει μια αλλεργία σχετικά με τις πρωτοβουλίες που πρέπει να πάρει το κράτος», κατέληξε.

Ο Δημήτρης Ανδριόπουλος, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της DIMAND Α.Ε., δήλωσε ότι η επίλυση του προβλήματος «απαιτεί την άψογη συνεργασία των ιδιωτικών κεφαλαίων και του κράτους». «Όπως συμφιλιωθήκαμε με τις παραχωρήσεις και αποκτήσαμε ένα εξαιρετικό οδικό δίκτυο, έτσι πρέπει να αποδεχθούμε ότι η προσιτή κατοικία θα πρέπει να υλοποιηθεί από ιδιώτες με τη συναίνεση και την παρουσία του κράτους», τόνισε.

Για άμεση βελτίωση, απαιτείται ένα «σοκ προσφοράς» από ιδιώτες και δημόσιο, όπως ανέφερε. Προτάσεις περιλαμβάνουν επιδότηση ενοικίου ώστε να μην ξεπερνά το 30% του εισοδήματος, μείωση του ΦΠΑ, ή επιδότηση με συγκεκριμένο ποσό για τις συγκεκριμένες αναπτύξεις. Στόχος είναι ο ιδιωτικός τομέας να παραδίδει διαμερίσματα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά εντός τριετίας. Πρωτοβουλίες όπως η κοινωνική αντιπαροχή, η επιδότηση ενοικίου και το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» χαρακτηρίστηκαν ως «πολύ μικρές παρεμβάσεις που δεν έχουν ορατή απόδοση».

Σχετικά με το gentrification, επεσήμανε ότι η επένδυση σε περιοχές που αναμένεται να αναπτυχθούν, όπως αυτές που θα εξυπηρετούνται από τη Γραμμή 4 του Μετρό, είναι μια «έξυπνη» κίνηση. «Πρέπει να βλέπει κάποιος μπροστά και να επενδύσει σ’ αυτές τις περιοχές», κατέληξε.