Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει έλλειψη χρηματοδότησης στη μάχη για τα κρίσιμα ορυκτά
Το φιλόδοξο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα για ζωτικής σημασίας πρώτες ύλες όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και οι σπάνιες γαίες, βρίσκει εμπόδιο σε ένα απρόσμενο, αλλά κρίσιμο ζήτημα: την έλλειψη επαρκών κεφαλαίων.
Εταιρείες που βρίσκονται πίσω από στρατηγικά έργα για την εξασφάλιση αυτών των κρίσιμων υλών στην ΕΕ, εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για οξύ πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο απειλεί άμεσα την υλοποίηση των επενδύσεών τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες από έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του Reuters, 23 από τα 60 έργα που έχουν επιλεγεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απέστειλαν τον Αύγουστο μια «επείγουσα έκκληση για δράση». Μέσω αυτής, ζητούν την άμεση απεμπλοκή της χρηματοδότησης, ιδίως για τα έργα που βρίσκονται στο τελικό στάδιο λήψης επενδυτικής απόφασης.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Το εν λόγω έγγραφο δεν αποκαλύπτει την ταυτότητα των εταιρειών ή τον ακριβή αριθμό των έργων που βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο.
Οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις παραμένουν στα χαρτιά
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επιλέξει τον Μάρτιο του 2025 συνολικά 47 έργα εντός της ΕΕ, ενώ τρεις μήνες αργότερα, προστέθηκαν άλλα 13 έργα σε τρίτες χώρες. Η επιλογή αυτή έγινε σε μια περίοδο που οι περιορισμοί εξαγωγών κρίσιμων ορυκτών από την Κίνα ανέδειξαν την ευαλωτότητα των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων.
Τα υλικά αυτά είναι απαραίτητα για την παραγωγή μπαταριών, ηλεκτρικών οχημάτων, ανεμογεννητριών, ημιαγωγών, αλλά και για την αμυντική βιομηχανία και τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Ωστόσο, 15 μήνες μετά την αρχική επιλογή των έργων, οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για χρηματοδότηση, πρόσβαση στην αγορά και επιτάχυνση της διαδικασίας αδειοδότησης δεν έχουν υλοποιηθεί στο απαιτούμενο βαθμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, αναφέρει ότι από τον περασμένο Δεκέμβριο έχει δημιουργήσει ένα πλαίσιο για την κινητοποίηση χρηματοδότησης ύψους 1,7 δισ. ευρώ και αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η αγορά. Τονίζει, ωστόσο, ότι ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες δεν αποτελεί από μόνος του χρηματοδοτικό εργαλείο.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος: η συμπερίληψη ενός έργου στον κατάλογο της ΕΕ μπορεί να επιταχύνει τις άδειες και να διευκολύνει τις επαφές με τράπεζες και επενδυτές, αλλά δεν εγγυάται την άμεση παροχή κεφαλαίων.
Η πρώτη δυσάρεστη συνέπεια
Μια χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της γαλλικής εταιρείας Viridian Lithium, η οποία πτώχευσε τον Μάρτιο. Το σχέδιό της προέβλεπε τη δημιουργία μιας μονάδας παραγωγής λιθίου για μπαταρίες, ικανής να καλύψει περίπου το 10% των ευρωπαϊκών αναγκών.
Ο πρώην εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, Λικ Πεζ, δήλωσε ότι η έλλειψη ευρωπαϊκής χρηματοδότησης συνέβαλε καθοριστικά στην κατάρρευσή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ιδιώτες επενδυτές αναζητούσαν πρώτα μια οικονομική δέσμευση από την Ευρώπη, η οποία τελικά δεν υπήρξε.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εκτίμηση στελέχους ενός από τα επιλεγμένα έργα, ότι ορισμένες επενδύσεις έχουν ήδη «παγώσει». Οι υπεύθυνοι αυτών των έργων, μάλιστα, απέφυγαν να συνυπογράψουν την επείγουσα έκκληση, προκειμένου να μην προσελκύσουν περαιτέρω προσοχή στα οικονομικά τους προβλήματα.
Η διαφορά με τις Ηνωμένες Πολιτείες
Η δυσκολία της Ευρώπης γίνεται ακόμη πιο εμφανής σε σύγκριση με την ταχύτητα δράσης των Ηνωμένων Πολιτειών. Ενώ η ΕΕ μιλά για ένα πλαίσιο χρηματοδότησης 1,7 δισ. ευρώ, η Ουάσιγκτον έχει ήδη εγκρίνει συμφωνίες ύψους περίπου 40 δισ. δολαρίων για την ανάπτυξη κρίσιμων ορυκτών.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Οι Βρυξέλλες έχουν θέσει ως στόχο για το 2030 την εξόρυξη εντός της ΕΕ του 10% των κρίσιμων πρώτων υλών που καταναλώνει η ευρωπαϊκή οικονομία, την επεξεργασία του 40% αυτών εντός της Ένωσης και την κάλυψη του 25% των αναγκών μέσω ανακύκλωσης.
Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Φεβρουάριο ότι οι προσπάθειες διαφοροποίησης των εισαγωγών «δεν έχουν ακόμη αποφέρει απτά αποτελέσματα». Το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι χαμηλές τιμές ορισμένων μετάλλων και η δυσκολία εξασφάλισης μακροχρόνιων συμβολαίων καθιστούν πολλά ευρωπαϊκά έργα λιγότερο ελκυστικά για τους ιδιώτες επενδυτές.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Ο ελληνικός κρίκος στην αλυσίδα
Ανάμεσα στα 47 στρατηγικά έργα που περιλαμβάνονται στην ΕΕ, βρίσκεται και η επένδυση της Metlen στις εγκαταστάσεις της Αλουμίνιον της Ελλάδος. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει νέα εξόρυξη βωξίτη, επέκταση της παραγωγής αλουμίνας και ετήσια παραγωγή 50 τόνων γαλλίου, ενός μετάλλου απαραίτητου για ημιαγωγούς, φωτοβολταϊκά και αμυντικές εφαρμογές.
Η ένταξη του ελληνικού έργου στον ευρωπαϊκό κατάλογο ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025. Δεν είναι γνωστό αν η Metlen συγκαταλέγεται στις εταιρείες που υπέγραψαν την επείγουσα έκκληση ή αν αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας, καθώς το έγγραφο που επικαλείται το Reuters δεν περιέχει ονόματα.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB_1 –>
Η προειδοποίηση των 23 έργων, ωστόσο, αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ των ευρωπαϊκών στόχων και της πραγματικής τους υλοποίησης. Η ΕΕ έχει εντοπίσει τις κρίσιμες πρώτες ύλες που χρειάζεται και τα έργα που μπορούν να τις εξασφαλίσουν. Αυτό που δεν έχει ακόμη αποδείξει, είναι την ικανότητά της να τα χρηματοδοτήσει εγκαίρως, πριν ορισμένα από αυτά παραμείνουν απλώς σχέδια στα χαρτιά.
MoneyReview.gr
Ευ. Μυτιληναίος: Δύσκολος χειμώνας για την Ευρώπη – Η κατάσταση θυμίζει το 2022
Γιατί ο Jeff Bezos στηρίζει startup τεχνητής νοημοσύνης – Τι προσφέρει στα μικροτσίπ
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News
