Ελλάδα: Απελευθερώνει 2 εκατομμύρια βαρέλια καυσίμων από στρατηγικά αποθέματα για τον έλεγχο των τιμών

Η Ελλάδα εντάσσεται στις χώρες που προχωρούν στην αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων καυσίμων, στο πλαίσιο της συντονισμένης δράσης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για την απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών με στόχο τη συγκράτηση των τιμών. Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της «Καθημερινής», η 25μελής Επιτροπή Διαχείρισης Κρίσεων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων διυλιστηρίων, εταιρειών εμπορίας καυσίμων, πρατηρίων, ενόπλων δυνάμεων και αρμόδιων υπουργείων, συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Κατά τη συνεδρίαση αυτή, απεφασίσθη η αποδέσμευση 2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαιοειδών προϊόντων, όπως βενζίνη, ντίζελ κίνησης και μαζούτ. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στην ποσόστωση που έχει τεθεί από τον IEA για την Ελλάδα και αποτελεί περίπου το 8% των διαθέσιμων στρατηγικών αποθεμάτων 90 ημερών, τα οποία ανέρχονται σε περίπου 25 εκατομμύρια βαρέλια.

Σήμερα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο αρμόδιος υπουργός για θέματα Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, έχουν επανακαλέσει τους εκπροσώπους των διυλιστηρίων στο ΥΠΕΝ. Στόχος της συνάντησης είναι η δρομολόγηση της σταδιακής αποδέσμευσης των στρατηγικών αποθεμάτων εντός τριμήνου, σύμφωνα με τους κανονισμούς του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Οι πρώτες ποσότητες αναμένεται να αποδεσμευθούν άμεσα, μετά την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης, η οποία αναμένεται εντός των επόμενων δύο ημερών.

Για πρώτη φορά

Πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός για τη χώρα, καθώς είναι η πρώτη φορά που καλείται να διαθέσει στην αγορά στρατηγικά αποθέματα. Αυτή η απόφαση αποτελεί απότοκο της γενικότερης κατάστασης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, την οποία ο επικεφαλής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, χαρακτήρισε σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro ως «την πιο σοβαρή από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί».

Η απόφαση, όπως τόνισε και στη συνεδρίαση της περασμένης Πέμπτης, και όπως διαβεβαιώνουν όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές στην «Κ», δεν σχετίζεται με ελλείψεις στην εγχώρια αγορά. Τα δύο διυλιστήρια της χώρας, τα οποία είναι εξαγωγικά σε ποσοστό άνω του 50%, διαβεβαιώνουν ότι τα προβλεπόμενα αποθέματα των 90 ημερών είναι διασφαλισμένα. Επιπλέον, υπάρχουν εφεδρικά αποθέματα 10 ημερών, τα οποία δεν είναι άμεσα διαθέσιμα αλλά μπορούν να ανακτηθούν με ειδικούς χειρισμούς, καθώς και επαρκή φορτία για την κάλυψη του εφοδιασμού της αγοράς για περίπου δύο μήνες.

Η αποδέσμευση των καυσίμων θα πραγματοποιηθεί σταδιακά σε διάστημα τριών μηνών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ποσότητα θα επιμεριστεί κατά 1/3 για κάθε τύπο καυσίμου (βενζίνη, ντίζελ, μαζούτ). Μετά την ολοκλήρωση της αποδέσμευσης, σύμφωνα με τον Κανονισμό του IEA, θα ακολουθήσει σταδιακή αναπλήρωση των αποθεμάτων, επίσης εντός τριμήνου.

Οι ποσότητες που θα αποδεσμεύσει η Ελλάδα θεωρούνται μικρές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η συμβολή κάθε χώρας εξαρτάται από την εθνική κατανάλωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταναλώνει περίπου 10,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 10% της παγκόσμιας ζήτησης. Οι κύριοι καταναλωτές εντός Ε.Ε. είναι η Γερμανία (2,3 εκατ. βαρέλια), η Γαλλία (1,6 εκατ. βαρέλια) και η Ιταλία (1,3 εκατ. βαρέλια).

Τα συνολικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης της Ε.Ε. ανέρχονται σε 100 εκατομμύρια βαρέλια, τα οποία συνήθως αποτελούνται από ένα μείγμα αργού, ντίζελ και βενζίνης.

Είκοσι από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. συμμετείχαν στη συντονισμένη απελευθέρωση πετρελαίου του IEA, διαθέτοντας συνολικά 91,7 εκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου το 20% των 400 εκατομμυρίων βαρελιών που απελευθερώθηκαν στις 11 Μαρτίου. Η Γερμανία ηγήθηκε της απελευθέρωσης με 19,5 εκατομμύρια βαρέλια, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (14,6), την Ισπανία (11,6) και την Ιταλία (10). Αναλυτές εκτιμούν ότι τα απελευθερωθέντα αποθέματα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες για περίπου 5 μήνες.

Προβλήματα τροφοδοσίας

Η κρίση επηρεάζει διαφορετικά κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε., ανάλογα με το ενεργειακό της προφίλ. Στην Ιταλία, εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα τροφοδοσίας σε αεροπορικά καύσιμα, με περιορισμούς σε επτά αεροδρόμια. Στη Γαλλία, περίπου το 18% των πρατηρίων καυσίμων αντιμετώπισαν προσωρινές ελλείψεις σε τουλάχιστον έναν τύπο καυσίμου μετά το Πάσχα. Η υφυπουργός Ενέργειας, Maud Bregeon, συνέδεσε τις ελλείψεις με την αυξημένη κίνηση σε πρατήρια, ιδίως της Totalenergies, η οποία έχει θέσει ανώτατο όριο στις τιμές καυσίμων. Τα πρατήρια Totalenergies που αντιμετωπίζουν ελλείψεις αποτελούν περίπου το 4%.

Σοβαρές ελλείψεις παρατηρούνται επίσης στη Σλοβενία, η οποία έχει ήδη εφαρμόσει δελτίο καυσίμων, ενώ ελλείψεις εμφανίστηκαν και σε πρατήρια της Κροατίας.

Παρόλο που η Ελλάδα είναι εξαγωγική χώρα σε καύσιμα, ενδέχεται να υποχρεωθεί να εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα εάν αποφασισθούν ενιαία από την Ε.Ε. ως υποχρεωτικά, όπως συνέβη και στην κρίση του 2022 για το φυσικό αέριο, παρόλο που η ίδια δεν αντιμετώπιζε προβλήματα επάρκειας.

Σε κατάσταση συναγερμού

Η κατάσταση της αγοράς καυσίμων θα αξιολογηθεί στη σημερινή σύσκεψη στο ΥΠΕΝ, ενώ θα ακολουθήσουν διαδοχικές συσκέψεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού και την ομαλή ηλεκτροδότηση της χώρας ενόψει του Πάσχα. Στις συσκέψεις αυτές θα συμμετέχουν η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΑΕΥ), οι Διαχειριστές Συστημάτων (ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ), προμηθευτές φυσικού αερίου και εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο συνδυασμός υψηλής παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και χαμηλής ζήτησης τις ημέρες του Πάσχα θέτει υπό απειλή την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος τα τελευταία χρόνια. Οι Διαχειριστές αναγκάζονται να περικόψουν «πράσινη» παραγωγή για να διατηρήσουν το σύστημα σε λειτουργία. Το πρόβλημα επιδεινώνεται σταδιακά, καθώς αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ και η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης υστερεί.

Διαβάστε επίσης:

• Εκεχειρία στο Ιράν: Στη μεγαλύτερη βουτιά της 6ετίας το πετρέλαιο – Ράλι στις αγορές – Τι λένε αναλυτές
• Συναγερμός για την προσφορά πετρελαίου – Θα υπάρξουν ελλείψεις;
• IEA: Η νέα πετρελαϊκή κρίση σοβαρότερη από αυτές του 1973, του 1979 και του 2002 μαζί

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News