Η «Μεγάλη Παράκαμψη της Αττικής»: Έργο-Στρατηγική Αποσυμφόρησης του Κηφισού και Ενίσχυσης Εμπορευματικών Μεταφορών

Η υλοποίηση της «Μεγάλης Παράκαμψης της Αττικής» επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με το κρίσιμο έργο Ελευσίνα-Οινόφυτα να εξετάζεται πλέον ως επέκταση υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης. Υπό προϋποθέσεις, η έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών θα μπορούσε να τοποθετηθεί ακόμη και στο 2028.

Η αντιμετώπιση του σοβαρού κυκλοφοριακού προβλήματος στην Αττική απαιτεί μια σειρά από στρατηγικές παρεμβάσεις στους πλέον επιβαρυμένους οδικούς άξονες, με τον Κηφισό να βρίσκεται στο επίκεντρο. Ήδη, δύο σημαντικά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη: η αναβάθμιση του κόμβου Μεταμόρφωσης, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, και ο Τριπλός Κόμβος Σκαραμαγκά, για τον οποίο έχει ήδη υπογραφεί η σύμβαση κατασκευής. Αυτά τα έργα στοχεύουν στην άμεση αποσυμφόρηση του λεκανοπεδίου.

Στο ίδιο πλαίσιο, επανέρχεται στην ατζέντα ένα έργο μεγάλης κλίμακας, το οποίο βρίσκεται στον σχεδιασμό εδώ και χρόνια, χωρίς όμως να έχει φτάσει ακόμη στη φάση κατασκευής: ο νέος οδικός άξονας Ελευσίνα-Οινόφυτα, γνωστός και ως «Μεγάλη Παράκαμψη της Αττικής».

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών βρίσκεται σε στενές συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το ενδεχόμενο υλοποίησης του έργου μέσω επέκτασης μιας ήδη υπάρχουσας σύμβασης παραχώρησης. Αυτή η εξέλιξη είναι υψίστης σημασίας, καθώς οποιαδήποτε ουσιώδης τροποποίηση σε υφιστάμενη παραχώρηση απαιτεί τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού και την λήψη των απαραίτητων εγκρίσεων.

Ένας Νέος Περιφερειακός Διάδρομος Γύρω από την Αθήνα

Ένα από τα επικρατέστερα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει την ενσωμάτωση του νέου άξονα στην παραχώρηση της Νέας Οδού. Παρόλο που η λύση αυτή δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, αποτελεί βασικό πυλώνα των συζητήσεων για την προώθηση ενός έργου που έχει προταθεί από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

Ο σχεδιασμός αφορά τη δημιουργία ενός νέου κλειστού αυτοκινητόδρομου, μήκους περίπου 40 χιλιομέτρων, ο οποίος θα διαθέτει ανισόπεδους κόμβους και τμήματα σηράγγων. Ο άξονας θα συνδέει την περιοχή των Οινοφύτων με τον Άγιο Λουκά, όπου θα συναντά την Αττική Οδό, διαμορφώνοντας έτσι έναν νέο περιφερειακό διάδρομο γύρω από το λεκανοπέδιο.

Ο πρωταρχικός στόχος είναι η μετατόπιση ενός σημαντικού μέρους της διαμπερούς κυκλοφορίας εκτός του αστικού ιστού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα βαρέα οχήματα που σήμερα χρησιμοποιούν τον Κηφισό για τις μετακινήσεις μεταξύ Βόρειας και Νότιας Ελλάδας. Σήμερα, ένα φορτηγό που μεταφέρει εμπορεύματα από το Θριάσιο ή τη Δυτική Αττική προς τη Βόρεια Ελλάδα αναγκάζεται να διασχίσει το υφιστάμενο οδικό δίκτυο της πρωτεύουσας. Η νέα σύνδεση θα προσφέρει μια εναλλακτική διαδρομή, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς την Αττική Οδό, τη Νέα Οδό και την Ολυμπία Οδό.

Επαναπροσδιορίζοντας τον Ρόλο του Κηφισού

Ο Κηφισός δεν αποτελεί μόνο έναν από τους σημαντικότερους αστικούς οδικούς άξονες της Αθήνας, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως βασικός διάδρομος για τις εμπορευματικές μεταφορές που διασχίζουν την Αττική. Αυτή η διπλή του λειτουργία έχει ως αποτέλεσμα η συμφόρηση που παρατηρείται να επηρεάζει αρνητικά τόσο τις καθημερινές μετακινήσεις των πολιτών, όσο και τη διακίνηση προϊόντων. Η δημιουργία ενός περιφερειακού άξονα έχει τη δυνατότητα να ανατρέψει αυτή την ισορροπία, απομακρύνοντας μέρος της βαριάς κυκλοφορίας από τον Κηφισό και κατευθύνοντάς την σε μια διαδρομή που σχεδιάζεται εξ αρχής για διαμπερείς και εμπορευματικές μετακινήσεις.

Η σημασία της εν λόγω σύνδεσης έχει αναγνωριστεί και από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τη σύνδεση Ελευσίνας-Οινοφύτων ως «πραγματική μεγάλη παράκαμψη της Αττικής», συνδέοντας την υλοποίησή της άμεσα με την ανάγκη απομάκρυνσης των βαρέων φορτηγών από τον Κηφισό.

Κρίσιμο Έργο για την Αποτελεσματικότητα των Εμπορευματικών Μεταφορών

Η νέα διαδρομή αναμένεται να διαδραματίσει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο για τις εμπορευματικές ροές από το Θριάσιο και τη Δυτική Αττική προς τη Βόρεια Ελλάδα, προσφέροντας μια πιο άμεση σύνδεση χωρίς την ανάγκη διέλευσης από τον πυκνό αστικό ιστό. Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, δεδομένου ότι η Δυτική Αττική αποτελεί κόμβο σημαντικών υποδομών logistics και εμπορευματικών μεταφορών. Η δυνατότητα ταχύτερης και πιο απρόσκοπτης κίνησης προς τον βόρειο οδικό άξονα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των χρόνων μεταφοράς και σε βελτίωση της λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το εκτιμώμενο κόστος του έργου ανέρχεται περίπου στο 1 δισεκατομμύριο ευρώ, τοποθετώντας το μεταξύ των σημαντικότερων νέων οδικών έργων που σχεδιάζονται στην Αττική. Η χρηματοδότηση και το μοντέλο παραχώρησης αποτελούν, επομένως, εξίσου κρίσιμα ζητήματα με τον ίδιο τον τεχνικό σχεδιασμό.

Οι πρώτες εκτιμήσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο έναρξης της κατασκευής ακόμη και εντός του 2028. Ωστόσο, το ακριβές χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την έκβαση των διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την λήψη των απαραίτητων εγκρίσεων, καθώς και την ολοκλήρωση των τεχνικών, περιβαλλοντικών και συμβατικών διαδικασιών.