Πράσινη Ενέργεια: Ο «θησαυρός» των πρώτων υλών βρίσκεται στα απορρίμματα της ίδιας της τεχνολογίας
Η μετάβαση προς την πράσινη ενέργεια αντιμετωπίζει μια ολοένα και πιο εμφανή πρόκληση: απαιτείται η εξόρυξη τεράστιων ποσοτήτων μετάλλων και κρίσιμων πρώτων υλών, ενώ η δημιουργία νέων ορυχείων, μονάδων επεξεργασίας και υποδομών διύλισης είναι μια χρονοβόρα διαδικασία.
Ωστόσο, η λύση αρχίζει να αναδύεται μέσα από την ίδια την πράσινη οικονομία. Μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, παλαιά φωτοβολταϊκά πάνελ, πτερύγια ανεμογεννητριών και εξοπλισμός δικτύων ηλεκτροδότησης που αποσύρονται, μετατρέπονται σταδιακά σε μια νέα πηγή πολύτιμων υλικών, καθώς οι τεχνολογίες ανακύκλωσης βελτιώνονται και το οικονομικό κίνητρο αυξάνεται.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), οι τεχνολογίες που προάγουν την καθαρή ενέργεια απαιτούν σημαντικά περισσότερα ορυκτά σε σύγκριση με τα συμβατικά ενεργειακά συστήματα, με τη ζήτηση να αναμένεται να εκτοξευθεί τις επόμενες δεκαετίες.
Η ανακύκλωση, αν και δεν θα αντικαταστήσει πλήρως την εξόρυξη, αποκτά πλέον στρατηγική σημασία για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Οι μπαταρίες αποτελούν ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Για χρόνια, η συζήτηση γύρω από την ηλεκτροκίνηση περιστρεφόταν γύρω από την επάρκεια του λιθίου, του νικελίου, του κοβαλτίου και του γραφίτη για την κάλυψη της αυξανόμενης παραγωγής μπαταριών. Τώρα, το επίκεντρο της προσοχής στρέφεται και προς τα υλικά που ήδη περιέχονται στις μπαταρίες που κυκλοφορούν.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Η αμερικανική Redwood Materials δηλώνει ικανή να ανακτά πάνω από το 95% του λιθίου, του νικελίου, του κοβαλτίου και του χαλκού από χρησιμοποιημένες μπαταρίες και υπολείμματα παραγωγής. Η εταιρεία επεξεργάζεται ετησίως περισσότερες από 20 γιγαβατώρες μπαταριών ιόντων λιθίου, παράγοντας πάνω από 60.000 τόνους κρίσιμων υλικών. Η αξία αυτής της αγοράς αναμένεται να αυξηθεί καθώς η πρώτη γενιά μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων πλησιάζει στο τέλος της ωφέλιμης ζωής της.
Ο IEA εκτιμά ότι έως το 2050, η ενισχυμένη ανακύκλωση θα μπορούσε να καλύπτει το 20% έως 30% της παγκόσμιας ζήτησης για λίθιο, νικέλιο και κοβάλτιο. Στην Ευρώπη, όπου το ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανακύκλωση είναι πιο αυστηρό, μελέτες υπολογίζουν ότι ήδη έως το 2030, περίπου το 15% των αναγκών σε λίθιο, νικέλιο και μαγγάνιο, και περίπου το 25% των αναγκών σε κοβάλτιο, θα μπορούσαν να καλυφθούν από ανακυκλωμένες ποσότητες.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Ο «θησαυρός» των φωτοβολταϊκών
Τεράστιες ποσότητες πολύτιμων υλικών εντοπίζονται επίσης στα εκατομμύρια φωτοβολταϊκά πάνελ που εγκαθίστανται παγκοσμίως. Μέχρι σήμερα, η ανακύκλωση εστίαζε κυρίως στο γυαλί και το αλουμίνιο. Η ανάκτηση υλικών όπως το ασήμι και το πυρίτιο παρουσίαζε μεγαλύτερες δυσκολίες και συχνά δεν ήταν οικονομικά βιώσιμη. Αυτή η κατάσταση αλλάζει. Ερευνητές του ολλανδικού TNO ανέπτυξαν μια διαδικασία ανακύκλωσης με τη χρήση λέιζερ, η οποία επιτυγχάνει ανάκτηση πυριτίου με καθαρότητα έως 99,998% και αργύρου με καθαρότητα 99,7%, με ποσοστό ανάκτησης κοντά στο 97%.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Στην Αυστραλία, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Νιούκασλ πέτυχαν σχεδόν πλήρη ανάκτηση αργύρου από παλαιά φωτοβολταϊκά πάνελ, εφαρμόζοντας τεχνικές που χρησιμοποιούνται ήδη στον κλάδο της μεταλλουργίας.
Οι οικονομικές προοπτικές είναι σημαντικές. Η Rystad Energy εκτιμά ότι η αξία των ανακυκλώσιμων υλικών στα φωτοβολταϊκά θα μπορούσε να αυξηθεί από περίπου 2 δισ. δολάρια σήμερα σε περίπου 80 δισ. δολάρια έως το 2050.
Έως το 2035, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η ανακύκλωση πάνελ που εγκαταστάθηκαν το 2020 θα μπορούσε να καλύπτει έως και το 8% των αναγκών σε πολυπυρίτιο, το 11% σε αλουμίνιο, το 2% σε χαλκό και το 21% σε ασήμι, για την παραγωγή νέων φωτοβολταϊκών.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Τα πτερύγια ανεμογεννητριών πηγαίνουν… στο τσιμέντο
Η πρόκληση στις ανεμογεννήτριες παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά. Ένα μεγάλο μέρος μιας ανεμογεννήτριας μπορεί ήδη να ανακυκλωθεί. Τα πτερύγια, ωστόσο, αποτέλεσαν για χρόνια πρόβλημα αξιοποίησης λόγω των σύνθετων υλικών κατασκευής τους.
Νέες τεχνολογίες αρχίζουν να προσφέρουν λύσεις. Η γαλλική Veolia έχει αναπτύξει μια διαδικασία τεμαχισμού πτερυγίων από υαλονήματα σε μικρότερα υλικά, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μονάδες παραγωγής τσιμέντου, αντικαθιστώντας μέρος του άνθρακα, του πυριτίου και του ασβεστόλιθου.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Παρόμοια τεχνολογία εφαρμόζει στις ΗΠΑ η REGEN Fiber, παράγοντας ίνες που μπορούν να ενσωματωθούν σε σκυρόδεμα, άσφαλτο και σύνθετα υλικά.
Ανάλυση της Quantis US έδειξε ότι η χρήση ενός τεμαχισμένου πτερυγίου βάρους επτά τόνων σε κλίβανο τσιμέντου μπορεί να μειώσει τη χρήση άνθρακα κατά πέντε τόνους, ενώ παράλληλα εξοικονομεί 2,7 τόνους πυριτίου, 1,9 τόνους ασβεστόλιθου και σχεδόν έναν τόνο άλλων ορυκτών.
Το «ορυχείο» μέσα στα ηλεκτρικά δίκτυα
Ίσως η λιγότερο προβεβλημένη πηγή πρώτων υλών εντοπίζεται στα ίδια τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Οι επενδύσεις σε νέα δίκτυα είναι αστρονομικές, καθώς οι χώρες προσπαθούν να ενσωματώσουν περισσότερες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, να υποστηρίξουν την ηλεκτροκίνηση και να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτές οι υποδομές απαιτούν σημαντικές ποσότητες χαλκού, αλουμινίου και χάλυβα.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Ταυτόχρονα, όμως, τεράστιες ποσότητες αυτών των υλικών βρίσκονται ήδη σε παλαιούς μετασχηματιστές, υποσταθμούς και γραμμές μεταφοράς που αντικαθίστανται. Η αμερικανική χαλυβουργία Nucor, για παράδειγμα, διαθέτει εξειδικευμένες εγκαταστάσεις που επεξεργάζονται παλαιό ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και ανακτούν χαλκό και άλλα μη σιδηρούχα μέταλλα, τα οποία επιστρέφουν στην παραγωγή νέων υποδομών. Όσο τα ηλεκτρικά δίκτυα εκσυγχρονίζονται, τόσο μεγαλύτερη γίνεται αυτή η «δεξαμενή» υλικών.
Κάθε παλαιός μετασχηματιστής ή τμήμα δικτύου που αποσύρεται, ουσιαστικά περιέχει ήδη εξορυγμένα και επεξεργασμένα μέταλλα, τα οποία μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Η εξόρυξη νέων πρώτων υλών θα παραμείνει απαραίτητη. Η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται τόσο ραγδαία, που η ανακύκλωση από μόνη της δεν μπορεί να την καλύψει. Αυτό που αλλάζει, όμως, είναι η αντίληψη για το πού εντοπίζονται τα μελλοντικά αποθέματα. Για πρώτη φορά, η ενεργειακή μετάβαση έχει αναπτυχθεί σε τέτοια κλίμακα, ώστε αρχίζει να δημιουργεί η ίδια σημαντικές ποσότητες υλικών προς ανάκτηση. Σε έναν κόσμο όπου η πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά εξελίσσεται σε γεωπολιτικό και βιομηχανικό ζήτημα, ένα μέρος του νέου «ορυχείου» δεν βρίσκεται πλέον κάτω από τη γη. Βρίσκεται ήδη εγκατεστημένο γύρω μας.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB_1 –>
MoneyReview.gr
Ηλιακή ενέργεια στον βυθό: Φωτοβολταϊκά παράγουν ρεύμα σε βάθος 10 μέτρων
Λίθιο: Η νέα γέφυρα Καναδά–Ινδίας για τις μπαταρίες – Συμφωνία για 5.000 τόνους τον χρόνο
Ρεύμα από τη Σαχάρα: Το ευρωπαϊκό στοίχημα των 25 δισ. ευρώ
Ακολουθήστε το Money Review στο Google News
