Οι επιδιώξεις της Τουρκίας για τους κινητήρες των μαχητικών της

Η Τουρκία έχει έντονη επιθυμία να εξασφαλίσει κινητήρες για τα πολεμικά αεροσκάφη της, δίνοντας ιδιαίτερη προτίμηση στους F-35, καθώς και σε κιτ αναβάθμισης των F-16 ή στην προμήθεια νέων αεροσκαφών. Αυτοί οι κινητήρες δεν θα ενισχύσουν μόνο τα σχέδιά της αλλά θα αποτελέσουν επίσης θεμέλιο για την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και στρατηγικών εξαγωγών.

Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στον Λευκό Οίκο, ο Ερντογάν εστίασε επικοινωνιακά σε δύο προγράμματα που είναι γνωστά ως αβέβαια: τα F-35 και τα κιτ αναβάθμισης των F-16.Είναι σαφές ότι η πιθανότητα να αποκτήσει αυτά τα αεροσκάφη είναι μηδαμινή. Παρόλα αυτά, χρησιμοποίησε αυτές τις συζητήσεις σαν πλατφόρμα για να προβάλει μία πιο ελκυστική πτυχή: το αίτημά του για την παραγωγή και εξαγωγή των κινητήρων F-110 από την General Electric, οι οποίοι χρησιμοποιούνται στα F-16.

Ο κύριος λόγος πίσω από αυτήν την ισχυρή επιδίωξη είναι ότι η Τουρκία χρειάζεται αυτούς τους κινητήρες για το νέο εγχώριο μαχητικό KAAΝ που βρίσκεται υπό ανάπτυξη από τη turkish Aerospace Industries (TAI).Το KAAΝ είναι ένα δικινητήριο μαχητικό που ήδη έχει αρχίσει να κλείνει συμφωνίες εξαγωγής. Ωστόσο, αν δεν αποκτήσει πλήρη δικαιώματα παραγωγής και πώλησης αυτών των κινητήρων μαζί με το μαχητικό της, η Άγκυρα θα παραμένει πάντα υπό τον έλεγχο της Ουάσιγκτον — μια κατάσταση που θυμίζει την περίπτωση με τα εγχώρια ελικόπτερα ΑΤΑΚ Τ-129.

Pριν αρκετά χρόνια, η Τουρκία είχε αγοράσει το σχέδιο του ιταλικού ελικοπτέρου Agusta A129 Mangusta αλλά ήταν εξοπλισμένο με αμερικανικούς κινητήρες. Το 2018 μάλιστα υπήρξε παραγγελία 30 τέτοιων ελικοπτέρων από το Πακιστάν — μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές νίκες της τουρκικής άμυνας μέχρι τότε. Όμως τον Ιανουάριο του 2022 οι κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA εμπόδισαν την αποστολή αυτών των κινητήρων ακόμη κι αν κατασκευάζονταν μέσα στην Τουρκία; έτσι ακυρώθηκε η παραγγελία από το Πακιστάν ενώ τελικά οδηγήθηκε σε συνεργασία με Ιταλία για νέους κινητήρες.

Στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας, ο αντιπολιτευτικός – κεμαλιστικός CHP εκφράζει σφοδρή κριτική κατά του Ερντογάν. Ο Ναμίκ Ταν πρώην πρέσβης στις ΗΠΑ στοχοποιεί τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δηλώνοντας χαρακτηριστικά «Μύθος το “εγχώριο και εθνικό” KAAN».Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πολλών ειδικών στο θέμα προμήθειας κινδυνεύει να γίνει χαμένη υπόθεση υποχρεώνοντας την Τουρκία να εξερευνήσει επιλογές συνεργασίας με χώρες όπως η Ρωσία ή η Κίνα — παρόλο που ήδη έχει δεχτεί αρνητικές απαντήσεις.

Επιπλέον ο Σελτζούκ Μπαϊρακτάρ συνδέεται οικογενειακά με τον Ερντογάν (είναι σύζυγος κόρης του Sümeyye) κατέστησε σαφές ότι η χώρα πρέπει να επενδύσει περισσότερους πόρους στην εξέλιξη του KAAΝ.