Ιράν: Συμφωνία με το Ομάν για το Στενό του Ορμούζ – Η Δυνητική Επαναλειτουργία Εξαρτάται από τις ΗΠΑ

Το Ιράν ανακοίνωσε χθες Τετάρτη ότι έχει καταλήξει σε συμφωνία με το Ομάν για ένα νέο δρομολόγιο εμπορικών πλοίων που επιθυμούν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ, μια περιοχή κρίσιμης σημασίας εν μέσω των εντάσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η επαναλειτουργία αυτής της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, η οποία έχει κλείσει από την Τεχεράνη, θα εξαρτηθεί από τις ενέργειες της Ουάσιγκτον, η οποία έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο, σύμφωνα με ιρανικές πηγές που επικαλείται το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

«Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της προτεινόμενης διαδρομής από τα δύο μέρη έχουν εγκριθεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με το IRNA. Πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη και η Μουσκάτ (πρωτεύουσα του Ομάν) εργάζονται για τη σύνταξη μιας «κοινής δήλωσης», η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί σύντομα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει παρέμβαση από «τρίτα μέρη που (…) θα εμποδίσουν τη διαδικασία».

Το Ιράν έκλεισε εκ νέου το στενό μετά την κλιμάκωση των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ στις αρχές Ιουλίου. Είχε ήδη ανακοινώσει το κλείσιμο του περάσματος, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των παγκόσμιων υδρογονανθράκων, κατά την έναρξη του πολέμου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι η Τεχεράνη επιθυμεί μια συμφωνία για να ξανανοίξει το στενό, και αυτή την εβδομάδα έκανε λόγο για «καλές» συνομιλίες. Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, αρνείται ότι συζητά με τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι διαπραγματεύεται με το Ομάν, καθώς το στενό βρίσκεται ανάμεσα στις δύο χώρες.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε χθες στο Fox News ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν διεξάγονται με ακανόνιστο ρυθμό, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση Τραμπ βλέπει τόσο προόδους όσο και οπισθοχωρήσεις στις προσπάθειές της για την επίτευξη μιας συμφωνίας. «Θα είναι περίπλοκο και θα πάρει χρόνο», είπε ο Βανς, αποδίδοντας τις δυσκολίες στις εσωτερικές διαιρέσεις της ιρανικής ηγεσίας. Υποστήριξε ότι ορισμένοι αξιωματούχοι επιθυμούν τον τερματισμό των εχθροπραξιών, ενώ άλλοι, που χαρακτήρισε «ριζοσπάστες τρελούς», θέλουν τη συνέχισή τους.

«Πρώτον, οι Ιρανοί είναι εξαιρετικά δύσκολοι άνθρωποι. Δεύτερον, το σύστημά τους είναι κατακερματισμένο», ανέφερε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.

Επιθέσεις εναντίον πλοίων

Σύμφωνα με τον κ. Μπαγαεΐ, οι συνομιλίες με τη Μουσκάτ έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, ακόμη και με μια διμερή συμφωνία, το πέρασμα δεν θα θεωρείται πλήρως ασφαλές, καθώς υπάρχουν «παράγοντες» που εμποδίζουν την αμερικανική πλευρά να το κρίνει «ασφαλές». Ως παραδείγματα ανέφερε τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο από την Ουάσιγκτον, ως αντίποινα για το κλείσιμο του στενού από την Τεχεράνη, καθώς και «άλλες επιθετικές και απειλητικές ενέργειες εναντίον του Ιράν και των συμφερόντων του».

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει προχθές Τρίτη ότι είτε το στενό θα ξανανοίξει «πολύ σύντομα», είτε το Ιράν θα βομβαρδιστεί «πολύ δυνατά», εκφράζοντας την προσδοκία για συμφωνία εντός ωρών ή το αργότερο την επόμενη ημέρα. Ωστόσο, το Ιράν διέψευσε ότι διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.

Η Τεχεράνη δεν επιθυμεί την επαναφορά στην προπολεμική κατάσταση και επιτρέπει στα πλοία που θέλουν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ να ακολουθούν μόνο μια διαδρομή κατά μήκος των ακτών της. Στόχος της είναι να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού και να επιβάλει τέλη, μια κίνηση που απορρίπτεται από την Ουάσιγκτον και άλλες χώρες, καθώς αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Η δημιουργία εναλλακτικής διαδρομής από το Ομάν τον Ιούλιο προκάλεσε οργή στην Τεχεράνη και ακολούθησε μια σειρά επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων.

Νωρίς το πρωί, ο πλοίαρχος πετρελαιοφόρου δεξαμενόπλοιου ανέφερε ότι ακούστηκαν δύο εκρήξεις καθώς το σκάφος του διέσχιζε το στενό του Ορμούζ, κοντά στα παράλια του Ομάν, σύμφωνα με ανακοίνωση της βρετανικής υπηρεσίας ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO. Το περιστατικό σημειώθηκε 9 ναυτικά μίλια (16 χιλιόμετρα) νοτιοανατολικά της Κούμζαρ του Ομάν.

Στην άλλη πλευρά της Αραβικής χερσονήσου, το σιιτικό κίνημα ανταρτών Ανσαραλά της Υεμένης, γνωστό ως Χούθι, το οποίο πρόσκειται στο Ιράν, ανακοίνωσε χθες ότι επιτέθηκε εναντίον δύο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν. Η επίθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του αποκλεισμού που ανακοίνωσε προ ημερών ότι επιβάλλει στα λιμάνια και στα πλοία του σουνιτικού βασιλείου, του μεγαλύτερου εξαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως.