Ισραήλ: Νετανιάχου και Άιζενκοτ δηλώνουν έτοιμοι να σχηματίσουν κυβέρνηση μετά από αμφίρροπες εκλογές
Στο Ισραήλ, οι χθεσινές βουλευτικές εκλογές μπορεί να μην ανέδειξαν έναν ξεκάθαρο νικητή, ωστόσο ανέδειξαν δύο πρόθυμους διεκδικητές για την πρωθυπουργία. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο αντίπαλός του, ο κεντρώος Γκάντι Άιζενκοτ, οι συμμαχίες των οποίων φέρονται να οδεύουν προς απόλυτη ισοπαλία, χωρίς να εξασφαλίζουν την απαιτούμενη πλειοψηφία εδρών στη Βουλή, δήλωσαν αμφότεροι την ετοιμότητά τους να σχηματίσουν κυβέρνηση. Αυτή η εξέλιξη προμηνύει δύσκολες και σκληρές διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Ο κ. Νετανιάχου τόνισε την ανάγκη σχηματισμού «ισχυρής κυβέρνησης της δεξιάς» και κάλεσε την «εβραϊκή και σιωνιστική πλειοψηφία» να «ενωθεί» για μια νέα αρχή.
Μετά από αρκετές ώρες σιωπής από το κλείσιμο των εκλογικών κέντρων, ο κ. Νετανιάχου εμφανίστηκε χαμογελαστός και με αυτοπεποίθηση μπροστά στους υποστηρικτές του περίπου στις 03:00, εκφωνώντας μια ασυνήθιστα σύντομη ομιλία.
Αρχικές δημοσκοπήσεις εξόδου έδειχναν τη συμμαχία της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ να προηγείται οριακά του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, μεταγενέστερες δημοσκοπήσεις τους έφεραν ισόπαλους, με 51 έδρες στην Κνέσετ για κάθε πλευρά.
Αυτό σημαίνει ότι καμία πλευρά δεν φτάνει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας και τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Παρά το αμφίρροπο αποτέλεσμα, ο Γκάντι Άιζενκοτ ερμήνευσε τις πρώτες εκτιμήσεις ως «πλήρη αποδοκιμασία» του Μπενιαμίν Νετανιάχου, διακηρύσσοντας ότι «ο λαός επέλεξε την αλλαγή». Υποσχέθηκε να «κάνει τα πάντα για να σχηματίσει κυβέρνηση» και απέκλεισε την πιθανότητα νέων εκλογών.
Ο 77χρονος πρωθυπουργός, στην ομιλία του, δεν έκανε καμία αναφορά στον αντίπαλό του. Απέφυγε να διεκδικήσει τη νίκη, εστιάζοντας στο ότι το κόμμα του, το Λικούντ, παραμένει το μεγαλύτερο στο κοινοβούλιο, με εκτιμώμενες 27 έδρες, έναντι 32 που είχε στην απερχόμενη Βουλή, και μπροστά από το Γιασάρ του κ. Άιζενκοτ.
Η συμμετοχή των Ισραηλινών στις εκλογές ήταν μαζική, φτάνοντας το 77,7%, το υψηλότερο ποσοστό από το 1999, και διεξήχθησαν για πρώτη φορά μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Άνευ προηγουμένου άνοδος των αραβικών κομμάτων
Μια άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η εντυπωσιακή άνοδος των δύο αραβικών «λιστών», του Ραμ (μετριοπαθείς ισλαμιστές) και της Ενοποιημένης Αραβικής Λίστας (ριζοσπαστική αριστερά). Αναμένεται να αποκτήσουν 18 έως 19 έδρες στο νέο κοινοβούλιο, από 10 που είχαν προηγουμένως, καθιστώντας τους δυνητικούς ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων.
Ο ηγέτης του Ραμ, Μανσούρ Αμπάς, χαρακτήρισε την εκλογική βραδιά «μεγάλη ήττα» για το πολιτικό στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου και δήλωσε έτοιμος να συνεργαστεί με τον Γκάντι Άιζενκοτ, αν και ο τελευταίος έχει διαψεύσει τέτοια πρόθεση.
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας «Αποκλείεται ο σχηματισμός κυβέρνησης που θα υποστηρίζεται από τα αραβικά κόμματα», αφού είχε επικεντρώσει μεγάλο μέρος της προεκλογικής του εκστρατείας σε επιθέσεις εναντίον τους, υιοθετώντας συνθήματα όπως «είτε η δεξιά, ή η Παλαιστίνη».
Η τρέχουσα πολιτική κατάσταση, τουλάχιστον προς το παρόν, οδηγεί σε αδιέξοδο, εκτίμησε η Ιλάνα Σπάιτσμαν, ειδικευμένη στις πολιτικές επιστήμες.
«Ο Νετανιάχου δεν έχει τρόπο να σχηματίσει κυβέρνηση», ενώ ο συνασπισμός του κ. Άιζενκοτ θα χρειαστεί «είτε να σχηματίσει κυβέρνηση μαζί με τα αραβικά κόμματα, ή να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας», δύο επιλογές που η αντιπολίτευση έχει έως τώρα απορρίψει, ανέλυσε.
Τα κόμματα θα ξεκινήσουν τις επόμενες εβδομάδες διαπραγματεύσεις για να βρουν λύση για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Σε περίπτωση αποτυχίας, ένα συνηθισμένο φαινόμενο στην πρόσφατη ιστορία του Ισραήλ, θα χρειαστεί να προσφευχθεί ξανά στις κάλπες, κάτι που ο κ. Άιζενκοτ έχει απορρίψει.
«Για να σχηματιστεί κυβέρνηση, θα χρειαστεί να σπάσουν οι κανόνες και όσα θεωρούνταν καθιερωμένα, να συμπηχθούν συμμαχίες χωρίς προηγούμενο», εκτίμησε ο Γιαελί Λιφσίτς, φοιτητής που πανηγύριζε την επιτυχία του Γκάντι Άιζενκοτ στο Τελ Αβίβ, όπου οι πρώτες εκτιμήσεις του αποτελέσματος προκάλεσαν εκδηλώσεις χαράς και το σύνθημα «Μπίμπι, πήγαινε σπίτι σου!» – το χαϊδευτικό του πρωθυπουργού Νετανιάχου.
«Εξάλειψη της απειλής» του Ιράν
Η εκλογική επιτροπή αναμενόταν να αρχίσει σταδιακά να δημοσιοποιεί τα επίσημα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της νύχτας, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει κάποιες ημέρες.
Ο κ. Νετανιάχου, ο οποίος πολλαπλασίασε τα κινδυνολογικά μηνύματα τις τελευταίες ημέρες, επανέφερε στην ομιλία του την απειλή του Ιράν.
«Το Ισραήλ έχει στα χέρια του ιστορική, μοναδική ευκαιρία με τον εταίρο μας τον πρόεδρο Τραμπ να εξαλείψει οριστικά την υπαρξιακή απειλή του Ιράν», τόνισε.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο κ. Άιζενκοτ τον είχε προειδοποιήσει: «ούτε που να το σκεφτείς να χρησιμοποιήσεις την ασφάλεια του Ισραήλ για πολιτικούς σκοπούς».
Ενώ ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες σε αποκλίσεις μεταξύ κορυφαίων αξιωματικών του στρατού και του πρωθυπουργού, ο κεντρώος υποψήφιος απευθύνθηκε στα σώματα ασφαλείας: ο Μπενιαμίν Νετανιάχου «δεν έχει την εντολή, ούτε την εμπιστοσύνη του λαού. Να θυμάστε ότι δεν υπηρετείτε παρά μόνο το κράτος και τα συμφέροντα των ισραηλινών πολιτών», τόνισε ο άλλοτε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας.
Το εκλογικό αποτέλεσμα, όπως διαμορφώνεται μέχρι στιγμής, αντανακλά την πόλωση που επικρατεί στη χώρα, η οποία εντάθηκε μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, που πυροδότησε τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας.
Οι εκλογές διεξήχθησαν εν μέσω εντεινόμενων διεθνών επικρίσεων για τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, τη βία των εποίκων και την επέκταση των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη, επί της διακυβέρνησης της πιο δεξιάς κυβέρνησης στην ιστορία του Ισραήλ.
«Θέλω αλλαγή», δήλωσε η Άσια Εγκμπάρια, 23 ετών φοιτήτρια νομικής, μετά την ψήφο της στην Ουμ αλ Φαμ, πόλη με αραβικό πληθυσμό στο βόρειο Ισραήλ. «Δεν θέλω να αντιμετωπίζομαι σαν πολίτης δεύτερης ή τρίτης κατηγορίας. Θέλω να ζήσω με ειρήνη και ηρεμία».
ΠΗΓΗ:ΑΠΕ
