Ιταλία: Ιστορική Απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου ανοίγει τον δρόμο για αποζημιώσεις στο Δίστομο
Ένα σημαντικό βήμα στην πολυετή δικαστική διεκδίκηση των συγγενών των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου σηματοδοτεί η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας, το οποίο απέρριψε την προσφυγή του γερμανικού Δημοσίου κατά της εκτέλεσης δικαστικής απόφασης που προβλέπει την καταβολή αποζημιώσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες που έγιναν γνωστές τη Μεγάλη Παρασκευή (10.04.2026) από την Περιφέρεια Στερεάς
Ιστορική στιγμή για τη δικαστική διεκδίκηση των συγγενών των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου αποτελεί η πρόσφατη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ιταλίας. Το ανώτατο δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή του γερμανικού Δημοσίου, η οποία στρεφόταν κατά της εκτέλεσης δικαστικής απόφασης που προβλέπει την καταβολή αποζημιώσεων.
Όπως έγιναν γνωστά, η εξέλιξη αυτή, που ανακοινώθηκε τη Μεγάλη Παρασκευή (10.04.2026) από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τους Δήμους Διστόμου–Αράχοβας–Αντίκυρας, ανοίγει ουσιαστικά τον δρόμο για την καταβολή αποζημιώσεων στις οικογένειες των θυμάτων. Η δυνατότητα αυτή παραμένει, εκτός αν η Γερμανία επιλέξει να κινηθεί περαιτέρω με νέα προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή αν η ιταλική κυβέρνηση αποφασίσει να προβεί σε νομοθετική παρέμβαση.
Ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, τόνισε τη σπουδαιότητα της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετικά σημαντική είδηση» και «στρατηγικό βήμα» σε έναν αγώνα που διαρκεί δεκαετίες. «Απορρίφθηκε η προσφυγή του Γερμανικού Δημοσίου στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι «η προσπάθεια συνεχίζεται μέχρι την τελική δικαίωση».
Η σφαγή του Διστόμου, ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα της ναζιστικής κατοχής στην Ελλάδα, έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 1944. Τότε, γερμανικές δυνάμεις κατοχής εκτέλεσαν 218 κατοίκους του χωριού, ανάμεσά τους 45 παιδιά και 20 βρέφη, σε αντίποινα για αντιστασιακή δράση.
Οι συγγενείς των θυμάτων, μετά από πολυετή αγώνα, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη. Το 2002, ο Άρειος Πάγος εξέδωσε τελεσίδικη απόφαση υπέρ τους, η οποία όμως δεν εκτελέστηκε ποτέ στην Ελλάδα, καθώς δεν χορηγήθηκε άδεια για αναγκαστική εκτέλεση περιουσιακών στοιχείων κατά ξένου κράτους. Η προσπάθεια μεταφέρθηκε στην Ιταλία, όπου η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (και παλαιότερα η Νομαρχία Βοιωτίας) ανέλαβε δράση εκ μέρους των συγγενών, επιδιώκοντας τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων του γερμανικού Δημοσίου, όπως απαιτήσεις που σχετίζονται με τους γερμανικούς σιδηροδρόμους.
Η σημασία της απόφασης
Η νέα απόφαση του ιταλικού δικαστηρίου αναμένεται να επαναφέρει στο προσκήνιο την υπόθεση, η οποία έχει μια μακρά ιστορική και νομική διαδρομή. Το 2022, είχε συσταθεί από την κυβέρνηση Ντράγκι ένα ταμείο ύψους 61 εκατομμυρίων ευρώ για αποζημιώσεις θυμάτων ναζιστικών εγκλημάτων. Ωστόσο, αυτό αφορούσε αποκλειστικά Ιταλούς πολίτες, αφήνοντας εκτός τους συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή. Η διαδικασία θα μπορούσε δυνητικά να ανακοπεί είτε μέσω νέας προσφυγής της Γερμανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είτε μέσω μιας πιθανής νομοθετικής παρέμβασης της ιταλικής κυβέρνησης. Ωστόσο, η απόφαση της ιταλικής Δικαιοσύνης ενισχύει σημαντικά το αίτημα για δικαίωση των οικογενειών των θυμάτων και επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο μία από τις πιο εμβληματικές υποθέσεις γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων.
