Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ 2026: Από την απειλή ακύρωσης στην επιτυχία, μια γιορτή δέκα ημερών γεμάτη πολιτισμό και κοινό

Παρά την απρόσμενη απώλεια χρηματοδότησης, λίγο πριν την έναρξή του, το Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ 2026 ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακή προσέλευση, εγείροντας ερωτήματα για την αντιμετώπιση των πολιτιστικών φορέων, όπως επισημαίνει στην επιστολή διαμαρτυρίας του ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Μαρίνος Σκλαβουνάκης.

«Τα ΚΥΜΑΤΑ 2026 σώθηκαν χάρη στην αφοσίωση ανθρώπων που αρνήθηκαν να τα εγκαταλείψουν. Ωστόσο, η βιωσιμότητα ενός πολιτιστικού θεσμού δεν πρέπει να εξαρτάται από θαύματα της τελευταίας στιγμής», καταλήγει η επιστολή.

Η επιστολή του καλλιτεχνικού διευθυντή, Μαρίνου Σκλαβουνάκη

Παρά την αιφνίδια ακύρωση κρίσιμων πηγών χρηματοδότησης, στο παρά πέντε της διεξαγωγής του, το Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ 2026 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου και θέτοντας πλέον επιτακτικά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι πολιτιστικοί φορείς.

Η φετινή, 5η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ ολοκληρώθηκε με λαμπρό τρόπο, ξεπερνώντας τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που προέκυψαν λίγες μόλις ημέρες πριν την έναρξή της. Για δέκα ημέρες, ο Θαλασσόμυλος Αργοστολίου αποτέλεσε το επίκεντρο ενός πλούσιου προγράμματος που περιλάμβανε κινηματογραφικές προβολές, μουσικές εκδηλώσεις, εικαστικές εκθέσεις, θέατρο σκιών, παρουσιάσεις βιβλίων, masterclasses και συναντήσεις με διακεκριμένους Έλληνες και διεθνείς δημιουργούς. Η τεράστια απήχηση του κοινού, που κατέκλυσε τις προβολές, τις συναυλίες, τις εκθέσεις, τα masterclasses και τις λοιπές δράσεις, επιβεβαίωσε την καθιέρωση των ΚΥΜΑΤΩΝ ως έναν σημαντικό πολιτιστικό θεσμό στην Κεφαλονιά.

Ωστόσο, η εικόνα που αντίκρισε το κοινό κρυβόταν πίσω από μια διαφορετική, δυσμενέστερη πραγματικότητα.

Λίγο πριν την έναρξη, το Φεστιβάλ βρέθηκε αντιμέτωπο με την απώλεια δύο ζωτικών πηγών χρηματοδότησης, οι οποίες είχαν προβλεφθεί στον αρχικό σχεδιασμό: από το Υπουργείο Πολιτισμού και από τη Βουλή των Ελλήνων. Το αναμενόμενο οικονομικό κενό απείλησε άμεσα την πραγματοποίηση μιας διοργάνωσης η οποία προετοιμαζόταν επί μήνες και είχε ήδη αναλάβει δεσμεύσεις απέναντι σε καλλιτέχνες, προσκεκλημένους, συνεργάτες και προμηθευτές.

Η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού

Στις 7 Αυγούστου 2026, λίγες μόλις ημέρες πριν την έναρξη, το Υπουργείο Πολιτισμού ενημέρωσε τα ΚΥΜΑΤΑ για την απόρριψη τόσο της ζητούμενης χρηματοδότησης όσο και της αιγίδας, επικαλούμενο την «ένταξη της πρότασης στο πεδίο της πρόσκλησης του ΕΚΚΟΜΕΔ».

Η διοργάνωση ζήτησε επανεξέταση της απόφασης, καθώς η αιτιολογία αυτή εγείρει σημαντικά ερωτήματα.

Ένα πολυδιάστατο Φεστιβάλ

Το πρωταρχικό ζήτημα είναι ο ίδιος ο χαρακτήρας των ΚΥΜΑΤΩΝ.

Τα ΚΥΜΑΤΑ δεν είναι αποκλειστικά κινηματογραφικό φεστιβάλ. Ενώ ο κινηματογράφος αποτελεί τον κεντρικό άξονα, συνυπάρχει αρμονικά με τη μουσική, τις εικαστικές τέχνες, το βιβλίο, το θέατρο σκιών, τις εκθέσεις, την πολιτιστική κληρονομιά, τα masterclasses και τις εκπαιδευτικές δράσεις. Αυτό αντικατοπτρίζεται πλήρως στο πρόγραμμα: διεθνές κινηματογραφικό διαγωνιστικό, προβολή βωβού κινηματογράφου με ζωντανή μουσική, εκθέσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις, αφιερώματα, masterclasses, Θέατρο Σκιών με ζωντανή μουσική και δράσεις για τη μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά της Κεφαλονιάς.

Είναι, λοιπόν, εύλογο να ζητείται σαφής εξήγηση για τον λόγο που μια τέτοια πολυδιάστατη διοργάνωση θεωρήθηκε ότι ανήκει εξ ολοκλήρου σε ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο που αφορά τον οπτικοακουστικό τομέα, αποκλείοντας έτσι τη χρηματοδότησή της από το Υπουργείο Πολιτισμού, παρά το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια επιχορηγούνταν ως πολυθεματικό φεστιβάλ.

Απουσία χρηματοδότησης από το ΕΚΚΟΜΕΔ

Ένα δεύτερο, κρίσιμο δεδομένο είναι ότι τα ΚΥΜΑΤΑ δεν υπέβαλαν αίτηση χρηματοδότησης στο ΕΚΚΟΜΕΔ για το 2026.

Ως εκ τούτου, δεν υπήρξε καμία έγκριση, σύμβαση ή καταβολή ποσού από το ΕΚΚΟΜΕΔ προς τη φετινή διοργάνωση.

Η επισήμανση αυτή είναι σημαντική, καθώς στην απάντηση του Υπουργείου γίνεται αναφορά στην αποφυγή διπλής χρηματοδότησης. Στην παρούσα περίπτωση, όμως, ούτε αίτηση ούτε δεύτερη χρηματοδότηση υπήρξε. Ζητήθηκε, επομένως, να διευκρινιστεί εάν η απλή δυνατότητα ενός φορέα να απευθυνθεί σε διαφορετικό πρόγραμμα αρκεί για τον αποκλεισμό του από τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού, ακόμη και αν δεν έχει λάβει καμία ενίσχυση από το άλλο πρόγραμμα.

Γιατί η ενημέρωση στις 7 Αυγούστου;

Το τρίτο, και ίσως σοβαρότερο, ζήτημα αφορά τον χρονισμό.

Τα ΚΥΜΑΤΑ είχαν λάβει οικονομική στήριξη από το Υπουργείο Πολιτισμού στις προηγούμενες διοργανώσεις. Για το 2026, όμως, ενημερώθηκαν μόλις στις 7 Αυγούστου για την αλλαγή στην αντιμετώπιση.

Εάν από το 2026 υπήρξε αλλαγή πολιτικής, με τις διοργανώσεις με σημαντικό κινηματογραφικό περιεχόμενο να πρέπει να απευθύνονται στο ΕΚΚΟΜΕΔ, το εύλογο ερώτημα είναι: Πότε και με ποιον τρόπο ενημερώθηκαν εγκαίρως οι πολιτιστικοί φορείς για αυτήν την αλλαγή;

Ένα διεθνές Φεστιβάλ δεν οργανώνεται τον Αύγουστο. Προετοιμάζεται επί μήνες, προσκαλώντας δημιουργούς από το εξωτερικό, δεσμεύοντας ημερομηνίες, κλείνοντας εισιτήρια και διαμονές, καταρτίζοντας προγράμματα, αναθέτοντας παραγωγές, οργανώνοντας τεχνικές υποδομές και αναλαμβάνοντας οικονομικές και ηθικές δεσμεύσεις απέναντι σε δεκάδες ανθρώπους.

Όταν μια απόφαση που ανατρέπει τον οικονομικό σχεδιασμό γνωστοποιείται λίγες ημέρες πριν την έναρξη, η δυνατότητα προσαρμογής ουσιαστικά χάνεται.

«Έχουμε ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους που έρχονται, στους καλλιτέχνες, στους ανθρώπους που έχουν κλείσει τα προγράμματά τους. Πρέπει να υπάρχει σεβασμός.»

Γιατί απορρίφθηκε και η αιγίδα;

Επιπλέον, εγείρει ερωτήματα η απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να μην παραχωρήσει ούτε την αιγίδα του στη διοργάνωση.

Η αιγίδα, ως θεσμική και ηθική στήριξη, δεν αποτελεί οικονομική επιχορήγηση και δεν συνεπάγεται οικονομική συνεισφορά του Υπουργείου.

Για τον λόγο αυτό, ζητήθηκε να διευκρινιστεί γιατί η υπαγωγή του Φεστιβάλ σε άλλη χρηματοδοτική πρόσκληση χρησιμοποιήθηκε ως αιτιολογία για τη μη παροχή αιγίδας.

Το ερώτημα αυτό είναι κρίσιμο, καθώς καταδεικνύει ότι η δημόσια τοποθέτηση δεν αφορά μόνο τα χρήματα, αλλά τον τρόπο που η Πολιτεία αντιμετωπίζει τους πολιτιστικούς θεσμούς.

Η Βουλή των Ελλήνων

Την ίδια περίοδο, τα ΚΥΜΑΤΑ αντιμετώπισαν και τη μη πραγματοποίηση της οικονομικής ενίσχυσης που αναμενόταν από τη Βουλή των Ελλήνων, παρά τις διαβεβαιώσεις που είχαν προηγηθεί επί μήνες.

Η εξήγηση που δόθηκε ήταν η διάθεση 50.000 ευρώ για την ενίσχυση του Νοσοκομείου Αργοστολίου.

Είναι σαφές ότι δεν αμφισβητείται η ανάγκη στήριξης του Νοσοκομείου και της δημόσιας Υγείας. Ωστόσο, το ένα δεν αναιρεί το άλλο.

Το ζήτημα που τίθεται είναι η ανάγκη έγκαιρης και υπεύθυνης ενημέρωσης ενός φορέα, ο οποίος βασίζει τον σχεδιασμό του σε προηγούμενες διαβεβαιώσεις.

Καμία χρηματοδότηση δεν είναι αυτονόητη – ο σεβασμός όμως πρέπει να υπάρχει…

Τα ΚΥΜΑΤΑ δεν ισχυρίζονται ότι η κρατική επιχορήγηση αποτελεί κεκτημένο δικαίωμα, ούτε ότι μια διοργάνωση πρέπει να χρηματοδοτείται δια βίου επειδή το έκανε στο παρελθόν.

Αυτό που ζητείται είναι: σαφείς κανόνες, έγκαιρη ενημέρωση, αιτιολογημένες αποφάσεις και θεσμική συνέπεια.

Οι πολιτιστικοί φορείς χρειάζονται έγκαιρη γνώση του πλαισίου λειτουργίας τους, ώστε να μπορούν να σχεδιάζουν υπεύθυνα και να αποφεύγουν την αναζήτηση λύσεων έκτακτης ανάγκης λίγες ημέρες πριν την έναρξη μιας διοργάνωσης.

ΚΙ ΟΜΩΣ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΓΙΝΑΝ

Υπό αυτές τις συνθήκες, το Φεστιβάλ έφτασε πολύ κοντά στην ακύρωση. Τότε, όμως, συνέβη κάτι αξιοσημείωτο. Ιδιώτες, επιχειρήσεις και τοπικοί φορείς κινητοποιήθηκαν άμεσα.

Και τα ΚΥΜΑΤΑ πραγματοποιήθηκαν.

Οι προσκεκλημένοι ήρθαν, οι προβολές έγιναν, οι εκθέσεις άνοιξαν, η μουσική ακούστηκε, τα masterclasses και οι συζητήσεις διεξήχθησαν, οι καλλιτέχνες συναντήθηκαν με το κοινό.

Το κοινό ανταποκρίθηκε συγκλονιστικά, κατακλύζοντας τον Θαλασσόμυλο και τις δράσεις του Φεστιβάλ, μετατρέποντας μια διοργάνωση που κινδύνευε να ακυρωθεί σε μια από τις πιο επιτυχημένες στην ιστορία των ΚΥΜΑΤΩΝ.

Αυτή είναι η σημαντικότερη απάντηση σε όσα συνέβησαν. Σε αυτούς οφείλουμε ότι τα ΚΥΜΑΤΑ στάθηκαν όρθια.

Εκφράζουμε τη βαθιά μας ευγνωμοσύνη προς το Stelios Tsangarides Foundation, βασικό χορηγό του Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ 2026.

Ευχαριστούμε θερμά τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) για την υποστήριξη και την αιγίδα του, την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και τον Δήμο Αργοστολίου για τη συμβολή τους, καθώς και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, την ΑΜΑΝΤΕΣ Κοιν.Σ.Επ. και τον Σύλλογο ΑΝΑΚΑΡΑ για την έμπρακτη στήριξή τους.

Ευχαριστούμε τους μεγάλους χορηγούς που ανταποκρίθηκαν στην ανάγκη της φετινής διοργάνωσης: Ιχθυοτροφεία Κεφαλονιάς, Mario Bonnici, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε., Κρασιά MANZAVINO / Estate, Ορεάλιος Γη, Water Waste Company, ΑΝΤΩΝΕΛΟΣ / Τεχνική Εταιρεία, Ε. ΜΠΕΝΕΤΑΤΟΥ – Γ. ΑΝΤΥΠΑΣ Ο.Ε., Αφοί Μοσχόπουλοι Ο.Ε. και ΤΖΟΥΓΑΝΑΤΟΣ / Εμπορική και Τεχνική, καθώς και όλους τους χορηγούς, υποστηρικτές, συνεργάτες και εθελοντές.

Ευχαριστούμε όλους τους καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, μουσικούς, συγγραφείς, εικαστικούς, εισηγητές, μέλη των κριτικών επιτροπών και δημιουργούς που τίμησαν με την παρουσία τους τα ΚΥΜΑΤΑ. Και βέβαια τους χορηγούς επικοινωνίας του Φεστιβάλ.

Και πάνω απ’ όλα, ευχαριστούμε το κοινό, που με την παρουσία του έδειξε ότι αυτή η προσπάθεια αξίζει να συνεχιστεί.

Η επόμενη ημέρα

Τα γεγονότα του 2026 αποτελούν σημείο καμπής για τα ΚΥΜΑΤΑ.

Μέχρι σήμερα, η διοργάνωση βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στη δημόσια χρηματοδότηση. Η φετινή εμπειρία κατέδειξε την ανάγκη αλλαγής αυτού του μοντέλου.

Από την επόμενη διοργάνωση, θα επιδιώξουμε ένα πιο ανεξάρτητο και ανθεκτικό μοντέλο, με μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών χορηγιών, συνεργασιών και νέων πηγών χρηματοδότησης.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει παραίτηση από τη διεκδίκηση της δημόσιας στήριξης του Πολιτισμού, ούτε από το δικαίωμα να ζητούμε απαντήσεις όταν αποφάσεις δημόσιων θεσμών επηρεάζουν καθοριστικά την ύπαρξη μιας διοργάνωσης.

Τα ΚΥΜΑΤΑ θα συνεχίσουν.

Θα συνεχίσουν πιο ανεξάρτητα, πιο οργανωμένα και με τη γνώση ότι υπάρχει μια κοινωνία που τα στηρίζει.

Παράλληλα, θα συνεχίσουμε να ζητούμε από την Πολιτεία κάτι που δεν έχει οικονομικό κόστος: σαφείς κανόνες, συνέπεια, έγκαιρες αποφάσεις και σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που δημιουργούν πολιτισμό.

Γιατί το 2026 τα ΚΥΜΑΤΑ σώθηκαν χάρη στην κινητοποίηση ανθρώπων που αρνήθηκαν να τα αφήσουν να χαθούν.

Δεν μπορεί όμως η επιβίωση ενός πολιτιστικού θεσμού να εξαρτάται κάθε φορά από ένα θαύμα της τελευταίας στιγμής.

Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ
Παραγωγή και Καλλιτεχνική Διεύθυνση
Μαρίνος Σκλαβουνάκης