Μέση Ανατολή: Το Ιράν και οι ΗΠΑ στο χείλος της σύγκρουσης – Η μεγαλύτερη στρατιωτική κινητοποίηση από το 2003

Η διπλωματική αδιέξοδο σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη στρατιωτική συγκέντρωση των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή από το 2003, πυροδοτούν σενάρια πολεμικής σύγκρουσης, σύμφωνα με πληροφορίες από διπλωματικές πηγές και αναλυτές (Reuters, BBC).

Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη φαίνεται να υπολογίζει λανθασμένα, επιμένοντας στις πυρηνικές της φιλοδοξίες. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει παγιδευτεί σε μια γιγαντιαία στρατιωτική κινητοποίηση που δεν μπορεί να ανακαλέσει, αν το Ιράν δεν αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ.

Οι εικόνες αμερικανικών αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων πτήσεων πάνω από τις Αζόρες, αποκαλύπτουν περισσότερα από 100 αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα, διπλάσια από τον αριθμό που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση του Ιουνίου στο Ιράν.

Ο Τραμπ, κάνοντας λόγο για «πανίσχυρη αρμάδα με δύο αεροπλανοφόρα», προειδοποίησε το Ιράν ότι αν δεν συμφωνήσει για το πυρηνικό του πρόγραμμα, θα βρεθεί αντιμέτωπο με «πολύ άσχημα πράγματα». Παράλληλα, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο περιορισμένης κλίμακας στρατιωτικής δράσης. Αμερικανός αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η πλήρης ανάπτυξη των δυνάμεων αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί εντός του Μαρτίου.

Μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι επετεύχθησαν «κατευθυντήριες αρχές», ωστόσο ο Λευκός Οίκος τόνισε ότι η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει σημαντική. Το Ιράν αναμένεται να καταθέσει σύντομα γραπτή πρόταση, με τον εμπλουτισμό ουρανίου και την άρση των κυρώσεων να παραμένουν «κόκκινες γραμμές».

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, θα συναντηθεί στις 28 Φεβρουαρίου με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για συντονισμό σχετικά με το θέμα του Ιράν.

Επτά σενάρια πολέμου (BBC)

Σε ανάλυσή του, το BBC παραθέτει τα επτά πιθανά σενάρια πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν:

• Στοχευμένες επιδρομές σε στρατιωτικές βάσεις του IRGC και της μονάδας Basij.
• Μοντέλο Βενεζουέλας: Ταχεία και ισχυρή δράση των ΗΠΑ χωρίς την ανατροπή του καθεστώτος.
• Κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος και αντικατάστασή του από στρατιωτική διακυβέρνηση – το πιθανότερο σενάριο σύμφωνα με αναλυτές.
• Ιρανική αντεπίθεση σε αμερικανικές δυνάμεις, γειτονικές χώρες και το Ισραήλ, με τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ να υπόσχεται «χαστούκι».
• Τοποθέτηση ναρκών στον Περσικό Κόλπο, απειλώντας την παγκόσμια ναυτιλία και τον εφοδιασμό – παρόμοιο με τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ (1980-88).
• Βύθιση αμερικανικού πλοίου και επίθεση σμήνους drones, που αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των ΗΠΑ.
• Κατάρρευση του καθεστώτος σε συνθήκες χάους, με πιθανό ενδεχόμενο εμφυλίου πολέμου και εμπλοκή εθνοτικών ομάδων, όπως Κούρδοι, Βαλούχοι και Αζερμπαϊτζανοί.

Εσωτερική πίεση στο Ιράν

Στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις, φοιτητές διοργάνωσαν τις πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις μετά τη βίαιη καταστολή του προηγούμενου μήνα. Οι συγκεντρώσεις σε πανεπιστημιακές πόλεις, όπως το Sharif, Shahid Beheshti και Amir Kabir, συνδυάζουν ειρηνικές καθιστικές διαμαρτυρίες με συγκρούσεις με υποστηρικτές του καθεστώτος, φωνάζοντας συνθήματα όπως «θάνατος στον δικτάτορα», σύμφωνα με το BBC, το οποίο έχει επαληθεύσει σχετικά βίντεο και φωτογραφίες.

Η ένταση παραμένει σε υψηλά επίπεδα, καθώς η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά το παγκόσμιο ενεργειακό και γεωπολιτικό ρίσκο. Οι στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ και οι εσωτερικές αναταραχές στο Ιράν ενισχύουν την αβεβαιότητα για την εξέλιξη της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.