Ελληνικό Κάστανο: Η Μάχη με τον Καιρό και το Αυξημένο Κόστος – Τιμές, Εξαγωγές και το Μέλλον της Καλλιέργειας

Η συγκομιδή του ελληνικού κάστανου βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τα έως τώρα στοιχεία να δείχνουν μια σταθερή ή ελαφρώς αυξημένη παραγωγή. Παρόλο που η ποιότητα του προϊόντος φαίνεται να βελτιώνεται, οι υψηλές θερμοκρασίες, η έλλειψη υγρασίας και το αυξανόμενο κόστος καλλιέργειας δημιουργούν ένα κλίμα επιφυλακτικότητας μεταξύ των παραγωγών.

Μελιβοία: Σημαντικοί Όγκοι Παραγωγής και Τιμές Έως 6,70 Ευρώ

Στη Μελιβοία, η παραγωγή εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τους 1.500 τόνους, σημειώνοντας μια μικρή αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Όπως ανέφερε ο Θανάσης Μπελιάς, καστανοπαραγωγός και πρώην πρόεδρος της Μελιβοίας, στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «το χωριό θα ξεπεράσει τους 1.500 τόνους», ποσότητα «λίγο παραπάνω από πέρυσι». Για τον ευρύτερο Δήμο Αγιάς, η συνολική παραγωγή υπολογίζεται σε περίπου 3.000 τόνους.

Οι τιμές του κάστανου καθορίζονται άμεσα από το μέγεθος του καρπού. Οι παραγωγοί της περιοχής, για τα πολύ μεγάλα κάστανα για τα οποία φημίζεται η Μελιβοία, λαμβάνουν τιμές που κυμαίνονται από 6,30 έως 6,70 ευρώ το κιλό. Για την αμέσως μικρότερη κατηγορία, η τιμή μειώνεται στα 3 ευρώ, ενώ τα μικρότερα μεγέθη πωλούνται προς 2 ευρώ το κιλό.

Ο κ. Μπελιάς περιέγραψε επίσης τη βελτιωμένη ποιότητα, ιδιαίτερα σε σχέση με τον μύκητα που είχε επηρεάσει αρνητικά την παραγωγή τα προηγούμενα χρόνια. «Οι εντατικοί ψεκασμοί και η σωστή καλλιεργητική φροντίδα βοήθησαν σημαντικά στην αντιμετώπισή του», δήλωσε. Η παραγωγή της περιοχής διατίθεται τόσο σε διεθνείς αγορές, όπως η Αγγλία, η Ισπανία και τα Βαλκάνια, όσο και στην εγχώρια αγορά.

Πάικο: Ανησυχία για την Ξηρασία και το Αυξημένο Κόστος Παραγωγής

Στο Πάικο, οι εκτιμήσεις για την παραγωγή τοποθετούνται στα ίδια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά, κυμαινόμενες μεταξύ 1.000 και 1.200 τόνων. Ωστόσο, η ομαλή ολοκλήρωση της συγκομιδής εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Η Φωτεινή Βαΐρλη, πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Καστανοπαραγωγών Πάικου, ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι έχει ήδη συγκεντρωθεί τουλάχιστον το 30% της παραγωγής.

Το κρίσιμο ζητούμενο, όπως τόνισε, είναι η υγρασία. «Εάν δεν υπάρξουν βροχές ή τουλάχιστον ομίχλη τις επόμενες ημέρες, τα κάστανα θα ξεραθούν επάνω στα δέντρα», προειδοποίησε, προσθέτοντας ότι «σε μια τέτοια περίπτωση, οι σημερινές εκτιμήσεις για τον όγκο της σοδειάς θα ανατραπούν».

Η τελική καθαρή τιμή για τα μέλη του συνεταιρισμού δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί, καθώς θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση των πωλήσεων και τον υπολογισμό των εξόδων. Ωστόσο, οι τιμές διάθεσης διατηρούνται στα περσινά επίπεδα, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το μέγεθος του καρπού. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, ενώ η απώλεια βάρους των καρπών επηρεάζει την κατάταξή τους, ιδίως στη μεσαία κατηγορία.

«Ο συνεταιρισμός δεν έχει σκοπό το κέρδος, αλλά να διεκδικήσει την καλύτερη δυνατή τιμή για τον παραγωγό», δήλωσε η κ. Βαΐρλη, αποφεύγοντας να εκτιμήσει την τελική τιμή για τον καταναλωτή, καθώς μεσολαβούν διάφορα εμπορικά στάδια.

Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Καστανοπαραγωγών Πάικου απαρτίζεται από 29 μέλη και διακινεί συνήθως 250-260 τόνους κάστανων, εκ των οποίων περίπου το 90% εξάγεται. Διατηρεί, ωστόσο, συνεργασίες και με πελάτες στην ελληνική αγορά.

Η Εθνική Εικόνα της Παραγωγής Κάστανου

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δημοσιευμένα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, η ελληνική παραγωγή κάστανου ανήλθε σε 40.100 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 0,7% σε σχέση με τους 39.800 τόνους του 2023. Η παραγωγή του 2022 ήταν 38.200 τόνοι, γεγονός που υποδηλώνει μια ήπια ανοδική πορεία της παραγωγής την τελευταία τριετία.

Στον τομέα του εμπορίου, η Ελλάδα εξήγαγε το 2024 περίπου 2.212 τόνους νωπών ή αποξηραμένων κάστανων, αξίας 6,96 εκατομμυρίων δολαρίων, με κυριότερους προορισμούς την Ιταλία και τη Γερμανία.

Αντιμέτωποι με το Κόστος, την Ποιότητα και το Μέλλον

Η διατήρηση των τιμών στα περσινά επίπεδα, ενώ τα λειτουργικά έξοδα αυξάνονται, αποτελεί τη βασική ανησυχία των παραγωγών στο Πάικο. «Τα έξοδα δεν παρέμειναν στα περσινά επίπεδα, αλλά αυξήθηκαν σημαντικά», επεσήμανε η κ. Βαΐρλη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εκτιμώντας ότι το καθαρό εισόδημα των παραγωγών θα περιοριστεί.

Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο περιοχών όσον αφορά την ποιότητα. Στη Μελιβοία, ο μύκητας που είχε προκαλέσει προβλήματα τα προηγούμενα χρόνια έχει αντιμετωπιστεί με επιτυχία χάρη σε εντατικές προσπάθειες. Αντίθετα, στο Πάικο, σύμφωνα με την πρόεδρο του συνεταιρισμού, ο μύκητας δεν έχει εμφανιστεί ούτε φέτος ούτε στα προηγούμενα χρόνια. «Είμαστε από τις λίγες περιοχές που μπορούν να το πούμε αυτό», δήλωσε, υπογραμμίζοντας την άριστη ποιότητα του κάστανου της περιοχής.

«Η ποιότητα, όμως, δεν αρκεί από μόνη της για να κρατήσει τους καλλιεργητές στα χωράφια», υποστηρίζουν και οι δύο πλευρές. Υπάρχουν οικογένειες όπου τα παιδιά θα ήθελαν να συνεχίσουν την καστανοπαραγωγή, αλλά οι δυσκολίες αυξάνονται διαρκώς. «Δεν γνωρίζουμε πόσο θα θέλουν να συνεχίσουν τα παιδιά σε αυτές τις συνθήκες, με τόση ανασφάλεια, ειδικά όταν εξαρτόμαστε από τον καιρό», κατέληξε η κ. Βαΐρλη.