Μελέτη ΟΟΣΑ: Φαίνεται πως η Ελλάδα γυρίζει το “brain drain” σε “brain gain” με περισσότερους Έλληνες να επιστρέφουν

Εντυπωσιακή αύξηση σημειώνουν οι Έλληνες που επιστρέφουν στη χώρα μετά από παραμονή και εργασία στο εξωτερικό, όπως αποκαλύπτει η έκθεση OECD Diaspora Review Greece, η οποία εκπονήθηκε από τον ΟΟΣΑ σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ).

Η έρευνα, που παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση, καταδεικνύει μια σταδιακή αντιστροφή των μεταναστευτικών ροών των τελευταίων ετών, με όλο και περισσότερους συμπατριώτες μας να επιλέγουν την επιστροφή στην Ελλάδα.

Παράλληλα, η μελέτη προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ελληνικής διασποράς στις χώρες του ΟΟΣΑ, αναλύοντας τα δημογραφικά, εκπαιδευτικά και επαγγελματικά προφίλ των Ελλήνων του εξωτερικού, τις τάσεις μετανάστευσης, την ένταξή τους στις αγορές εργασίας, καθώς και τις προοπτικές για επαναπατρισμό.

Τα Βασικά Ευρήματα

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα σημαντικότερα συμπεράσματα είναι τα εξής:

• Από το 2021, παρατηρείται σταθερή άνοδος στον αριθμό των επαναπατρισμών.
• Το 2023 σηματοδότησε μια σημαντική αλλαγή, καθώς για πρώτη φορά μετά την οικονομική κρίση του 2009, το ισοζύγιο μεταναστευτικών ροών αντιστράφηκε, από brain drain σε brain gain.
• Την περίοδο 2023-2024, ενώ 69.000 Έλληνες πολίτες αναχώρησαν από τη χώρα, 98.000 επέστρεψαν.
• Έξι στους δέκα Έλληνες που μετανάστευσαν μεταξύ 2010 και 2025 έχουν ήδη επιστρέψει.
• Η Ελλάδα καταλαμβάνει την τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ ως προς τον αριθμό των πολιτών της που επιστρέφουν.
• Η πλειονότητα των επαναπατρισθέντων ανήκει σε νεότερες ηλικίες και διαθέτει υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης.
• Το 93% της ελληνικής διασποράς εστιάζεται σε μόλις 12 χώρες του ΟΟΣΑ, με κύριους προορισμούς τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά.
• Η μετανάστευση των τελευταίων ετών παρουσιάζει ισχυρότερη συγκέντρωση εντός της Ευρώπης.

Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για πολιτικές που ενισχύουν την αξιοκρατία, την εργασιακή επανένταξη, την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία ανταγωνιστικών συνθηκών εργασίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η επιστροφή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Προτείνεται επίσης η δημιουργία ενός μόνιμου διακυβερνητικού μηχανισμού για τη διατήρηση ισχυρών δεσμών με την ελληνική διασπορά και την υποστήριξη όσων επιθυμούν να επιστρέψουν.

Δηλώσεις Υπουργών

Ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, τόνισε ότι η αυξημένη τάση επαναπατρισμού αντικατοπτρίζει τη βελτίωση των συνθηκών στη χώρα, καθιστώντας την Ελλάδα ισχυρότερη οικονομικά και θεσμικά. Αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις, τα φορολογικά κίνητρα και πρωτοβουλίες όπως το ReBrain Greece, τα οποία συμβάλλουν στη δημιουργία θετικών προϋποθέσεων για την επιστροφή των Ελλήνων του εξωτερικού.

Η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, χαρακτήρισε την επιστροφή του ελληνικού ανθρώπινου δυναμικού ως ζήτημα στρατηγικής σημασίας. Σημείωσε ότι από το 2019 έως το 2025 δημιουργήθηκαν πάνω από 563.000 νέες θέσεις εργασίας και η ανεργία μειώθηκε σημαντικά. Επεσήμανε ότι την τελευταία δεκαπενταετία, περίπου 473.000 Έλληνες έχουν επιστρέψει στη χώρα.

Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Γιάννης Λοβέρδος, υπογράμμισε ότι η τάση επαναπατρισμού αποκτά πλέον σταθερά χαρακτηριστικά και τόνισε τη σημασία της διατήρησης ισχυρών δεσμών με τον απόδημο ελληνισμό για τη διευκόλυνση των επιστροφών.

Η μελέτη του ΟΟΣΑ και του ΕΚΤ φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πολύτιμο εργαλείο για τον σχεδιασμό πολιτικών που θα ενισχύσουν τη σύνδεση της Ελλάδας με τη διασπορά, θα προσελκύσουν εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και θα στηρίξουν τη συνέχιση της θετικής αυτής τάσης επαναπατρισμού.