Επίδραση του Πολέμου στη Μέση Ανατολή: Αναθεώρηση Προϋπολογισμού και Μακροοικονομικών Προβλέψεων για το 2026
Σε αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων για το 2026 αναμένεται να προχωρήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με ασφαλείς πηγές. Με τα τελευταία δεδομένα που έχουν προκύψει μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης που θα ανακοινωθεί για εφέτος στη χώρα μας εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί περί το 2%
Για αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων για το 2026 ετοιμάζεται το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες. Δεδομένων των πρόσφατων εξελίξεων και των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης για την Ελλάδα φέτος εκτιμάται πλέον ότι θα κινηθεί γύρω στο 2% (μειωμένος από 2,2% που προβλεπόταν αρχικά για το 2025), ενώ η αρχική πρόβλεψη για αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,4% στον Προϋπολογισμό αναμένεται να αναθεωρηθεί. Επιπλέον, ο πληθωρισμός ενδέχεται να διαμορφωθεί στο 3% (από 2,6% που είχε προβλεφθεί για το 2025), αντί να υποχωρήσει στο 2,2% όπως υπολόγιζε το βασικό σενάριο.
Η επίσημη αναθεώρηση των προβλέψεων θα παρουσιαστεί στις 30 Απριλίου, με την υποβολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029. Το θέμα βρίσκεται υπό εξέταση από τα τέλη Μαρτίου, με συνεχείς συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου με στελέχη της Κομισιόν, οι οποίες αναμένεται να κορυφωθούν μετά το Πάσχα.
Αλυσίδα Αναθεωρήσεων Διεθνώς
Η Ελλάδα δεν είναι η μοναδική χώρα που καλείται να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της. Λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, πληθώρα χωρών προχωρούν ήδη σε διορθώσεις, ενώ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις στις Εαρινές Προβλέψεις της στα τέλη Μαΐου, καλύπτοντας το σύνολο της Ευρώπης. Παρόμοια είναι η εικόνα και στις διεθνείς προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο πρόσφατα αναθεώρησε την πρόβλεψη για την ελληνική ανάπτυξη στο 1,8% (από 2% τον Οκτώβριο του 2025). Ακόμη, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής εκτιμά τον ρυθμό ανάπτυξης της χώρας στο 2%, έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 2,1% τον Δεκέμβριο του 2025. Την ίδια πορεία ακολούθησε και η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία την Μεγάλη Δευτέρα ανακοίνωσε νέα πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% (από 2,1%) και πληθωρισμό 3,1% για το 2026, επικαλούμενη τις διαταραχές στις αγορές ενέργειας και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, που οφείλονται στον πόλεμο και την ενεργειακή κρίση.
Παρά την επιδείνωση των προβλέψεων, η ελληνική οικονομία διατηρείται σε καλύτερη θέση, τόσο συγκριτικά με άλλες χώρες όσο και σε σχέση με το παρελθόν, όπως τόνισε στην έκθεσή του ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας. Η πρόβλεψη ήταν για πρωτογενές πλεόνασμα 4,4% του ΑΕΠ για το 2025, με συνολικά πλεονασματικό προϋπολογισμό για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και ταυτόχρονη μείωση του δημοσίου χρέους στο 146% του ΑΕΠ – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.
Τα οριστικά στοιχεία του 2025 αναμένεται να δημοσιοποιηθούν στις 22 Απριλίου (σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ), μία εβδομάδα πριν την επίσημη παρουσίαση των αναθεωρημένων μακροοικονομικών προβλέψεων στις 30 Απριλίου.
Τι Προέβλεπε ο Προϋπολογισμός
Η Εισηγητική Έκθεση του τρέχοντος Προϋπολογισμού βασίστηκε στην παραδοχή μέσης ετήσιας τιμής του πετρελαίου Brent στα 62,4 δολάρια ανά βαρέλι. Αυτή θεωρήθηκε μία από τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις των τελευταίων ετών, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα τέλους 2025, τη στιγμή που διεθνείς οργανισμοί προέβλεπαν περαιτέρω υποχώρηση των τιμών πετρελαίου.
Ωστόσο, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε προβλέψει στον Κρατικό Προϋπολογισμό και ένα δυσμενές σενάριο για το 2026, όπου η μέση διεθνής τιμή πετρελαίου θα ήταν 50% υψηλότερη από την αναμενόμενη. Αν και τότε (Οκτώβριο 2025) εξετάστηκε ως απλή υπόθεση εργασίας, το «ακραίο» σενάριο αυτό προέβλεπε πτώση της ανάπτυξης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, αν οι τιμές πετρελαίου παρέμεναν στα 100 δολάρια καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Το υπολογιστικό μοντέλο κατέληγε σε ανάπτυξη 1,9% αντί 2,4% και, ταυτόχρονα, αύξηση του πληθωρισμού στο 3,1%, αντί για υποχώρηση στο 2,2%.
Σήμερα, το σενάριο αυτό δεν είναι πλέον θεωρητικό. Εδώ και σχεδόν έναν μήνα, το Brent διαπραγματεύεται πάνω από 109 δολάρια το βαρέλι, ξεπερνώντας σημαντικά τόσο το βασικό όσο και το δυσμενές σενάριο του Προϋπολογισμού. Οι προβλέψεις για το υπόλοιπο του 2026, βάσει των futures, δείχνουν μια μέση τιμή πώλησης του Brent στα 95-100 δολάρια το βαρέλι για τους επόμενους μήνες, φτάνοντας ακριβώς στο όριο του «κακού σεναρίου». Αυτά τα νέα δεδομένα θα ενσωματωθούν στις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις.
