Νέο γύρο συγκέντρωσης στην αγορά ενέργειας φέρνουν οι αυξήσεις στο ρεύμα | Moneyreview.gr

Για μία ακόμη φορά, οι αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας φέρνουν ένα τμήμα της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στα όριά του, στρώνοντας τον δρόμο για έναν νέο κύκλο αναδιάρθρωσης και συγκέντρωσης του κλάδου γύρω από τους ισχυρούς καθετοποιημένους ομίλους. Για τις μικρές εταιρείες προμήθειας, που παραμένουν εκτεθειμένες στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, ο ανταγωνισμός για τη διατήρηση των μεριδίων τους, σε ένα περιβάλλον υψηλών τιμών και έντονης μεταβλητότητας, εξελίσσεται πλέον και σε μάχη επιβίωσης.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, για να προσφέρουν ανταγωνιστικά τιμολόγια και να συγκρατήσουν τους πελάτες τους, καλούνται να απορροφήσουν μέρος των ανατιμήσεων της χονδρεμπορικής, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους σε επίπεδα που δοκιμάζουν τις αντοχές τους. Για τις καθετοποιημένες εταιρείες, αντιθέτως, η άσκηση είναι σαφώς ευκολότερη, καθώς η δραστηριότητα στη χονδρεμπορική αγορά λειτουργεί εξισορροπιστικά απέναντι στις επιβαρύνσεις της λιανικής, προσφέροντας μεγαλύτερα περιθώρια διαχείρισης.

«Επιστρέφουμε σε ένα σκηνικό που είδαμε και στην κρίση του 2021-2022, όπου σαφώς οι μεγαλύτεροι και πλήρως καθετοποιημένοι όμιλοι μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα. Με επιχειρηματικά δεδομένα, το να κρατηθεί μια εταιρεία στην αγορά υπό αυτές τις συνθήκες είναι πάρα πολύ δύσκολο», τονίζει στην «Κ» ο γενικός διευθυντής της NRG Αναστάσιος Λωσταράκος.

Οι απλήρωτοι λογαριασμοί

Ο ίδιος επισημαίνει μία ακόμη απειλή για την αγορά, αυτή των ανεξόφλητων οφειλών που η κυβέρνηση μόλις πρόσφατα κινητοποιήθηκε να αντιμετωπίσει παρά τα συνεχή αιτήματα του κλάδου και τα ηχηρά «καμπανάκια» της αρμόδιας ρυθμιστικής αρχής ενέργειας (ΡΑΑΕΥ). «Οσο αυξάνονται τα τιμολόγια και μειώνεται η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, αυξάνεται και το ρίσκο των ανεξόφλητων οφειλών», σημειώνει. Οι συσσωρευμένες ανεξόφλητες οφειλές προσεγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ το 2025 και, σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, επιβαρύνουν την τιμή της κιλοβατώρας κατά 6 λεπτά, απειλώντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των εταιρειών προμήθειας. Το ποσό αυτό δεν αποτελεί αυτοτελή χρέωση στον λογαριασμό, αποτυπώνει όμως το μέγεθος ενός κινδύνου που καλούνται να χρηματοδοτήσουν οι προμηθευτές και, σε βάθος χρόνου, οι συνεπείς πελάτες.

«Το συνολικό ύψος των οφειλών, το οποίο προσεγγίζει τα 3 δισ. ευρώ, καταδεικνύει την έκταση του φαινομένου και τη σημασία του για τη βιωσιμότητα των προμηθευτών, τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου και, εντέλει, τη συνολική λειτουργία της λιανικής αγοράς», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΡΑΑΕΥ στην πρόσφατη ετήσια έκθεσή της για τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι πιέσεις

Η εικόνα που περιγράφει η ΡΑΑΕΥ αποτυπώνεται και στα δημοσιευμένα οικονομικά αποτελέσματα της τελευταίας τριετίας για τους μικρότερους παρόχους, με μερίδια αγοράς από περίπου 1% έως 5%. Η ZeniΘ εμφανίζει μεν αύξηση στα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA), αλλά σημαντικές μειώσεις, άνω του 20%, στα κέρδη προ φόρων και στο περιθώριο καθαρού κέρδους. Η ΗΡΩΝ κατέγραψε πτώση του EBITDA κατά 71% και σχεδόν απώλεσε το σύνολο της καθαρής κερδοφορίας της, με μείωση κατά 94% στα κέρδη προ φόρων και στο περιθώριο καθαρού κέρδους.

Η Enerwave, καθώς δεν έχει δημοσιεύσει αυτοτελή στοιχεία για τη χρήση του 2025, όπως και η NRG, δεν μπορεί να συγκριθεί ευθέως σε επίπεδο τριετίας. Για τις χρήσεις 2023-2024, ωστόσο, η υποχώρηση της κερδοφορίας και των δύο εταιρειών είναι εξίσου σημαντική, με πτώση άνω του 70% στο EBITDA και εμφάνιση ζημιών προ φόρων. Ζημίες εμφανίζει και η Volton για τις χρήσεις της περιόδου 2023-2024. Η «Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας» καταγράφει σημαντική μείωση του EBITDA κατά 60% στην τριετία και κατά 70% στα κέρδη προ φόρων, ενώ το περιθώριο καθαρού κέρδους υποχωρεί κατά 68,6%. Παρά την ισχνή βελτίωσή του, από 0,9% στη χρήση του 2024 σε 1,1%, παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.

Ακόμη πιο ευκρινές γίνεται το σήμα κινδύνου που εξέπεμψε η ΡΑΑΕΥ για τους απλήρωτους λογαριασμούς μέσα από την ανάλυση των απαιτήσεων και των προβλέψεων των προμηθευτών έναντι πελατών. Οι προβλέψεις αποτυπώνουν την εκτίμηση κάθε παρόχου για την αξία των λογαριασμών που βρίσκονται σε καθυστέρηση και οι οποίοι εκτιμάται ότι σε μεγάλο ποσοστό δεν θα εισπραχθούν.

Η ZeniΘ έχει αυξήσει κατά 35% τις προβλέψεις της, προβλέποντας ότι πιθανότατα δεν θα εισπράξει 57 εκατ. ευρώ. Το ποσό αντιστοιχεί στο 53% των συνολικών απαιτήσεών της για τη χρήση του 2025, και έχει αυξηθεί κατά 46% στην τριετία 2023-2025. Η ΗΡΩΝ αύξησε κατά 45% τις προβλέψεις της, οι οποίες ανέρχονται σε 118 εκατ. ευρώ ή στο 40% των απαιτήσεών της.

Για τη διετία 2023-2024, η Enerwave και η NRG εμφανίζουν αύξηση των προβλέψεων κατά 10% και 31% αντιστοίχως, με τα εκτιμώμενα ως ανείσπρακτα ποσά να διαμορφώνονται σε 95 εκατ. και 40 εκατ. ευρώ αντιστοίχως. Η «Φυσικό Αέριο» καταγράφει επίσης σημαντική αύξηση, κατά 22%, στις προβλέψεις για ανείσπρακτους λογαριασμούς, με τις εκτιμώμενες απώλειες να προσεγγίζουν το 39% των συνολικών απαιτήσεών της. Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει η Volton, με τις προβλέψεις να ανέρχονται στο 46% των απαιτήσεων για το 2025, παρά τις οριακές βελτιώσεις τόσο στο ύψος τους, με μείωση 0,2%, όσο και στη μεταβολή τους στην τριετία, όπου καταγράφεται μείωση 3,3%.

Ο «χάρτης» αλλάζει

Τα παραπάνω δεδομένα είναι προφανώς γνωστά στις διοικήσεις και στους ιδιοκτήτες των μικρότερων παρόχων και εξηγούν τις κινήσεις επιχειρηματικού μετασχηματισμού που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Η Elpedison, ως Enerwave πλέον, έχει ενταχθεί στον όμιλο HELLENiQ ENERGY, με σχέδιο αναδιοργάνωσης σε όλα τα επίπεδα. ΗΡΩΝ και NRG προχώρησαν σε συνένωση δυνάμεων, δημιουργώντας μια καθετοποιημένη δομή που συνδυάζει εκτεταμένη πελατειακή βάση με ισχυρό χαρτοφυλάκιο παραγωγής. Η διοίκηση της Volton αναφέρει, από την πλευρά της, στην ετήσια έκθεση για τα αποτελέσματα της χρήσης του 2025 ότι η βιωσιμότητα της εταιρείας «διασφαλίζεται από τη χρηματοοικονομική ενίσχυση των μετόχων», μέσω δανείων και αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου.

Μέσα στα επόμενα χρόνια θα επικρατήσουν 3 ή 4 μεγάλοι παίκτες

Παράγοντες του κλάδου παραλληλίζουν την πορεία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με εκείνη της απελευθέρωσης του τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα και τη γνωστή κατάληξη των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η αγορά, υπό την πίεση και του νέου κύματος υψηλών τιμών, οδηγείται σε έναν νέο γύρο συγκέντρωσης, με ισχυρότερη μάλιστα δυναμική από εκείνη που καταγράφηκε κατά την πρώτη ενεργειακή κρίση. Μια διαδικασία που εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, με την επικράτηση τριών ή τεσσάρων μεγάλων επιχειρηματικών σχημάτων.

Ο πρώτος κύκλος συγκέντρωσης άνοιξε με την απορρόφηση της Green από την ΗΡΩΝ το 2018 και επιταχύνθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης ενεργειακής κρίσης. Η Volton το 2023 εξαγόρασε την ΚΕΝ, ενώ την ίδια χρονιά ολοκληρώθηκε η εξαγορά και απορρόφηση της Watt & Volt από τη Μetlen (τότε «Μυτιληναίος»). Η Metlen προχώρησε σε δύο ακόμη εξαγορές, της Volterra το 2023 και της Efa Energy το 2024. Ακολούθησε η απόκτηση του 100% της Elpedison από τη HELLENiQ ENERGY, μέσω της εξαγοράς του 50% που κατείχε στην εταιρεία η ιταλική Edison. Ο κύκλος έκλεισε με την πρόσφατη συμφωνία των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Motor Oil για τη συνένωση των ΗΡΩΝ και NRG, η οποία αναδιαμόρφωσε πλήρως το τοπίο, δημιουργώντας τον τρίτο ισχυρό πόλο της αγοράς, μετά τη ΔΕΗ και τη Metlen.

Η αγορά υποδέχθηκε με ανακούφιση, πάντως, την πρόσφατη παρέμβαση του ΥΠΕΝ για την τροποποίηση του κώδικα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Αν και με καθυστέρηση τουλάχιστον δύο ετών, με τη νέα αυτή ρύθμιση επιχειρείται για πρώτη φορά μια πιο συστηματική αντιμετώπιση του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», δηλαδή της πρακτικής καταναλωτών να μετακινούνται διαδοχικά μεταξύ των παρόχων αφήνοντας πίσω τους ληξιπρόθεσμες οφειλές. Οπως, ωστόσο, επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς στην «Κ», η νέα ρύθμιση δεν αποτελεί από μόνη της λύση για τα σχεδόν 3 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών που έχουν συσσωρευθεί. Δεν δημιουργεί, τονίζουν, «έναν νέο μηχανισμό αναγκαστικής είσπραξης και κατά συνέπεια η επίδρασή της στο υφιστάμενο απόθεμα παλαιών και δύσκολα ανακτήσιμων απαιτήσεων αναμένεται να είναι περιορισμένη». Αναγνωρίζουν πάντως ότι δημιουργεί ένα ισχυρότερο κίνητρο για την εξόφληση ή τον διακανονισμό οφειλών, καθώς η συστηματική αθέτηση πληρωμών περιορίζει πλέον τη δυνατότητα αλλαγής παρόχου. Η μεγαλύτερη αξία της αλλαγής, όπως επισημαίνουν, «βρίσκεται στη δυνατότητα ανάσχεσης της δημιουργίας μιας επόμενης γενιάς επισφαλειών».

Το νέο πλαίσιο, σημειώνουν επίσης, προσφέρει περισσότερα δεδομένα και νέα σήματα πιστωτικής συμπεριφοράς, τα οποία, σε συνδυασμό με το ιστορικό συναλλαγών, πληρωμών, διακανονισμών και κατανάλωσης που ήδη διαθέτουν οι πάροχοι, μπορούν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο που διαχειρίζονται το πελατολόγιό τους. Η αποτελεσματική διαχείριση των εισπράξεων θα κριθεί πλέον και από το κατά πόσον οι πάροχοι θα επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες (πρόβλεψης πιστωτικού κινδύνου και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης) ώστε να περιορίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο πριν αυτός μετατραπεί σε νέα επισφάλεια.

Εξαγγελίες ΔΕΘ: Πώς θα μειωθεί το κόστος του ρεύματος κατά 30% στην τριετία

ΔΕΗ: Μειώνει την τιμή στα μπλε τιμολόγια – 11,5 λεπτά η κιλοβατώρα

Η Ελλάδα συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια σε σχέση με την Κεντρική Ευρώπη 

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News