Συνεχίζεται η αβεβαιότητα για τις 1.000 «έξυπνες» κάμερες στους δρόμους: Νέες προσφυγές και αναστολή από την ΕΑΔΗΣΥ

Νέα εμπλοκή στον διαγωνισμό του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την εγκατάσταση 1.000 καμερών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες προορίζονται για την αυτόματη καταγραφή παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) προχώρησε σε προσωρινή αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας, αποδεχόμενη αιτήματα «προσωρινής προστασίας» που υπέβαλαν δύο υποψήφιοι ανάδοχοι. Η αναστολή ισχύει έως ότου εξεταστούν οι προδικαστικές προσφυγές που έχουν κατατεθεί κατά της νέας διακήρυξης.

Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να οδηγήσει σε αναβολή της αποσφράγισης των προσφορών, η οποία ήταν προγραμματισμένη για τις 27 Ιουλίου, μέχρι την έκδοση της τελικής απόφασης από την ΕΑΔΗΣΥ.

Πρόκειται για τη δεύτερη κατά σειρά εμπλοκή του έργου. Ο αρχικός διαγωνισμός, που είχε προκηρυχθεί στα τέλη Απριλίου για το έργο «Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Ψηφιακής Καταγραφής και Διαχείρισης Ελέγχων και Προστίμων Τροχαίας», είχε ματαιωθεί μετά την υποβολή τριών προδικαστικών προσφυγών από ενδιαφερόμενα επιχειρηματικά σχήματα.

Τότε, οι εταιρείες είχαν υποστηρίξει ότι βασικοί όροι της διακήρυξης παρουσίαζαν ασάφειες τόσο στις τεχνικές προδιαγραφές όσο και στο οικονομικό αντικείμενο του έργου, γεγονός που περιόριζε τον ανταγωνισμό και δυσχέραινε την κοστολόγηση.

Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απέσυρε τη διαδικασία στα τέλη Μαΐου και λίγες ημέρες αργότερα προχώρησε σε επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού, με αναθεωρημένα τεύχη δημοπράτησης και αλλαγές που στόχευαν να αντιμετωπίσουν τις παρατηρήσεις της αγοράς.

Ωστόσο, ούτε η νέα προκήρυξη απέτρεψε νέο κύκλο προσφυγών. Στη δεύτερη διαγωνιστική διαδικασία, οι εταιρείες MAYCON και AKTOR Κατασκευές κατέθεσαν προσφυγές ζητώντας την ακύρωση της διακήρυξης.

Το 2ο Κλιμάκιο της ΕΑΔΗΣΥ, εξετάζοντας στις 6 Ιουλίου τα αιτήματα προσωρινής προστασίας, έκρινε ότι οι λόγοι που προβάλλουν οι δύο εταιρείες δεν μπορούν να απορριφθούν ως προδήλως αβάσιμοι. Επιπλέον, σημείωσε ότι η συνέχιση του διαγωνισμού πριν από την οριστική κρίση επί των προσφυγών θα μπορούσε να προκαλέσει βλάβη στους προσφεύγοντες.

Στην απόφασή της, η Αρχή επισημαίνει ότι οι προσφυγές δεν καθίστανται προδήλως απαράδεκτες, ότι ενδέχεται να υφίσταται βλάβη των προσφευγουσών εταιρειών από τους όρους της διακήρυξης και ότι απαιτείται περαιτέρω εξέταση της βασιμότητας των ισχυρισμών τους. Για τον λόγο αυτό, αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της διαγωνιστικής διαδικασίας, χωρίς να προδικάζει την τελική της κρίση.

Έξυπνες κάμερες: Οι βασικές ενστάσεις

Μεταξύ των βασικών σημείων που προκάλεσαν αντιδράσεις ήδη από τον πρώτο διαγωνισμό, ήταν η μη γνωστοποίηση των ακριβών θέσεων εγκατάστασης των καμερών. Για τους υποψήφιους αναδόχους, αυτό δεν επέτρεπε την αξιόπιστη εκτίμηση του κόστους εγκατάστασης, διασύνδεσης και συντήρησης του εξοπλισμού.

Στη νέα διακήρυξη, προβλέπεται ότι οι θέσεις θα προσδιοριστούν κατά τη φάση της μελέτης εφαρμογής που θα εκπονήσει ο ανάδοχος, ενώ η τελική χωροθέτηση θα αποφασιστεί από το υπουργείο, βάσει των αναγκών της Τροχαίας.

Αντιδράσεις είχαν διατυπωθεί επίσης για την αντιμετώπιση ως ενιαίας προμήθειας καμερών με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά, αλλά και για το μοντέλο χρηματοδότησης του έργου, καθώς η αποπληρωμή του αναδόχου συνδέεται άμεσα με τα έσοδα από τα πρόστιμα.

Προϋπολογισμός 44 εκατ. ευρώ

Ο νέος διαγωνισμός έχει προϋπολογισμό 35,53 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, ή περίπου 44,06 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Ποσό σχεδόν ίδιο με εκείνο της πρώτης προκήρυξης. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον αρχικό διαγωνισμό, δεν περιλαμβάνει δικαίωμα προαίρεσης και δυνατότητα επέκτασης της σύμβασης, που στο παρελθόν ανέβαζαν το συνολικό δυνητικό οικονομικό αντικείμενο στα 88,1 εκατ. ευρώ.

Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε έξι χρόνια και το έργο χαρακτηρίζεται ως αυτοχρηματοδοτούμενο. Η αποπληρωμή του αναδόχου θα προέλθει από τα πρόστιμα που θα βεβαιώνονται μέσω του νέου συστήματος, χωρίς επιβάρυνση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Η οικονομική τεκμηρίωση της διακήρυξης εκτιμά ότι κάθε κάμερα θα καταγράφει κατά μέσο όρο λιγότερες από δύο παραβάσεις ημερησίως, οδηγώντας σε ακαθάριστα έσοδα περίπου 96,4 εκατ. ευρώ κατά την πρώτη πενταετία. Ακόμη και στο δυσμενέστερο σενάριο, τα εκτιμώμενα έσοδα υπολογίζονται σε περίπου 47 εκατ. ευρώ. Προβλέπεται επίσης ότι η βελτίωση της οδικής συμπεριφοράς θα επιφέρει ετήσια μείωση των καταγεγραμμένων παραβάσεων κατά περίπου 10%.

Πώς θα λειτουργεί το σύστημα

Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση 1.000 σταθερών καμερών σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου της Αττικής, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης, με δυνατότητα επέκτασης και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Οι κάμερες θα καταγράφουν:

• Υπέρβαση ορίου ταχύτητας
• Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη
• Χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση
• Μη χρήση ζώνης ασφαλείας και κράνους
• Παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδες και στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ)

Η διαδικασία θα είναι πλήρως ψηφιακή. Μετά την καταγραφή της παράβασης, το σύστημα θα αναγνωρίζει την πινακίδα κυκλοφορίας, θα διασταυρώνει τα στοιχεία με τα κρατικά μητρώα και θα δημιουργεί ηλεκτρονικό φάκελο. Πριν από την επιβολή οποιουδήποτε προστίμου, κάθε καταγραφή θα ελέγχεται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας. Οι πολίτες θα ενημερώνονται μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου, όπου θα μπορούν να δουν το αποδεικτικό υλικό, να εξοφλήσουν ηλεκτρονικά το πρόστιμο ή να υποβάλουν ένσταση.

Πηγή: Tanea