Η Πτώση του Πετρελαίου δεν Φτάνει στην Αντλία: Γιατί τα Διυλιστήρια Αποκομίζουν Κέρδη

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παρουσιάζει μια εικόνα δύο ταχυτήτων. Ενώ η τιμή του Brent έχει υποχωρήσει σημαντικά, φτάνοντας κοντά στα 88 δολάρια το βαρέλι – μια πτώση περίπου 30% από τα 126 δολάρια που είχε φτάσει κατά την κορύφωση της κρίσης, οι τιμές των τελικών καυσίμων, όπως η βενζίνη και το ντίζελ, δεν ακολουθούν την ίδια πτωτική πορεία. Όπως αναδεικνύει ανάλυση του Reuters, ακόμη και μια ειρηνευτική συμφωνία ή η απρόσκοπτη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, που θα μπορούσαν να μειώσουν περαιτέρω την τιμή του αργού πετρελαίου, δεν αναμένεται να προσφέρουν άμεση και αντίστοιχη ανακούφιση στους καταναλωτές. Ο κύριος λόγος αυτής της απόκλισης εντοπίζεται στα διυλιστήρια.

Ενώ οι προμήθειες αργού πετρελαίου μπορούν να αποκατασταθούν σχετικά γρήγορα, η παραγωγή και η διαθεσιμότητα των παραγόμενων καυσίμων, όπως το ντίζελ, η βενζίνη και τα αεροπορικά καύσιμα, αντιμετωπίζουν ελλείψεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η πτώση της τιμής της πρώτης ύλης να μην μετακυλίεται αυτόματα στην τιμή που βλέπουμε στις αντλίες, ενώ ταυτόχρονα τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών διύλισης κινούνται σε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα.

Το «Μπουκάλι» στα Διυλιστήρια: Έλλειψη Δυνατότητας Παραγωγής και Εξαγωγών

Οι πετρελαιαγωγοί του Κόλπου προσφέρουν κάποιες εναλλακτικές διαδρομές για την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ στην περίπτωση του αργού πετρελαίου. Ωστόσο, δεν υπάρχει αντίστοιχη εναλλακτική λύση για τις εξαγωγές των διυλισμένων προϊόντων. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι η παραγωγή των διυλιστηρίων στη Μέση Ανατολή ήταν κατά 2,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα κατά το δεύτερο τρίμηνο, με την υστέρηση να αναμένεται να παραμείνει στα 2,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και για το τρίτο τρίμηνο.

Την κατάσταση επιδεινώνουν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, οι οποίες έχουν μειώσει τη δραστηριότητα των ρωσικών διυλιστηρίων σε επίπεδα που πλησιάζουν τα χαμηλότερα της τελευταίας εικοσαετίας. Επιπλέον, η μειωμένη παραγωγή και οι περιορισμένες εξαγωγές καυσίμων από την Κίνα συμβάλλουν στην αυξανόμενη έλλειψη.

Η Σοβαρή Έλλειψη στο Ντίζελ

Η μεγαλύτερη έλλειψη εντοπίζεται στο ντίζελ, ένα καύσιμο ζωτικής σημασίας για τις οδικές μεταφορές, τη γεωργία και τη βιομηχανία. Σύμφωνα με τον IEA, οι εξαγωγές από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και τους κύριους ασιατικούς προμηθευτές, ήταν τον Ιούλιο μειωμένες κατά 1,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με τον προηγούμενο χρόνο. Αυτή η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, από το οποίο εξαρτώνται οι εισαγωγικές αγορές.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε εξαιρετικά επισφαλή θέση. Τα αποθέματα gasoil στον κόμβο Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσα, που αποτελούν βασικό δείκτη για την αγορά ντίζελ, είναι 24% κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων, τα οποία βρίσκονται 39% χαμηλότερα από τον μέσο όρο.

Τριπλάσια Κέρδη για τα Διυλιστήρια

Οι εταιρείες διύλισης είναι οι μεγάλοι ωφελημένοι αυτής της ανατροπής. Η διαφορά μεταξύ της ευρωπαϊκής τιμής του ντίζελ και του Brent, ένας ενδεικτικός δείκτης του περιθωρίου κέρδους από τη μετατροπή του αργού σε καύσιμο, έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Από περίπου 25 δολάρια το βαρέλι στις αρχές του έτους, έχει ξεπεράσει τα 70 δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.

Ενώ οι υψηλότερες τιμές στα αεροπορικά καύσιμα μπορεί να περιορίσουν κάποιες προαιρετικές μετακινήσεις, η ζήτηση για ντίζελ είναι πολύ πιο δύσκολο να μειωθεί, καθώς συνδέεται άμεσα με κρίσιμες δραστηριότητες όπως οι μεταφορές με φορτηγά, η γεωργία και η λειτουργία των εργοστασίων. Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στους οδηγούς. Τον Ιούλιο, η τιμή του ντίζελ στην αντλία ήταν περίπου 20% υψηλότερη σε σχέση με τον Φεβρουάριο στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές, σύμφωνα με στοιχεία του IEA.

Ράλι 66% στις Μετοχές Διυλιστηρίων

Αυτή η απόκλιση αποτυπώνεται και στην πορεία των χρηματιστηριακών δεικτών. Οι μετοχές των Valero Energy, Marathon Petroleum και Phillips 66 έχουν ενισχυθεί κατά μέσο όρο 66% από την έναρξη της σύγκρουσης. Στο ίδιο διάστημα, οι μετοχές των μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων όπως ExxonMobil, Chevron, Shell, BP και TotalEnergies, κατέγραψαν μέση άνοδο μόλις 8%, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG. Η διαφορά αυτή οφείλεται στο επιχειρηματικό μοντέλο: τα διυλιστήρια επωφελούνται από τα υψηλά περιθώρια επεξεργασίας, ενώ οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι είναι πιο εκτεθειμένοι στην τιμή του αργού, η οποία έχει υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά της κρίσης.

Γιατί η Ανακούφιση θα Αργήσει

Νέες και επεκτεινόμενες μονάδες παραγωγικής δυναμικότητας αναμένεται να προστεθούν στην Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη εικόνα της αγοράς παρουσιαζόταν ήδη πιεσμένη, ακόμη και πριν τις πρόσφατες πολεμικές αναταράξεις. Οι αναλυτές της Morgan Stanley προβλέπουν ότι η παγκόσμια ζήτηση για διυλισμένα καύσιμα θα αυξηθεί κατά 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τα επόμενα τρία χρόνια, ενώ η καθαρή αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας εκτιμάται μόλις στα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Επιπλέον, η κατασκευή ενός νέου διυλιστηρίου απαιτεί συνήθως από οκτώ έως δέκα χρόνια.

Μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε πράγματι να αφαιρέσει γρήγορα ένα γεωπολιτικό «ασφάλιστρο» από την τιμή του Brent. Δεν μπορεί, όμως, να επιδιορθώσει άμεσα τα πληγέντα διυλιστήρια ούτε να αναπληρώσει μέσα σε λίγες εβδομάδες τα εξαντλημένα αποθέματα καυσίμων. Για τους καταναλωτές, αυτό σημαίνει ότι η πτώση στην τιμή του πετρελαίου δεν μεταφράζεται αυτόματα σε φθηνότερο ντίζελ. Για τις εταιρείες διύλισης, αντίθετα, αυτή η καθυστέρηση σημαίνει περισσότερο χρόνο με εξαιρετικά υψηλά περιθώρια κέρδους.

MoneyReview.gr

Διαβάστε επίσης:

Πετρελαϊκοί κολοσσοί: Κέρδη 9,1 δισ. από τον πόλεμο και τα ακριβά καύσιμα

Η νέα «χρυσή εποχή» των διυλιστηρίων – Γιατί όμως δεν θα κρατήσει

Στροφή σε χώρες εκτός Κόλπου για τα ελληνικά διυλιστήρια