Κυριάκος Πιερρακάκης: Η Ελλάδα Ανοίγει Νέους Δρόμους για Επενδύσεις Στρατηγικού Χαρακτήρα

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος κατέχει επίσης τη θέση του Προέδρου του Eurogroup, ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο του κράτους στη διαμόρφωση της οικονομικής στρατηγικής και τόνισε την επιτακτική ανάγκη για κινητοποίηση μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων. Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε κατά την 18η Ετήσια Σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), με θέμα «Sovereign Capital in a Contested World», η οποία διεξάγεται στην Αθήνα υπό την αιγίδα του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου.

Ο κ. Πιερρακάκης απηύθυνε θερμή πρόσκληση στους διεθνείς κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς να εξετάσουν την Ελλάδα ως ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις. Ειδικότερα, εστίασε σε τομείς ζωτικής σημασίας όπως οι στρατηγικές υποδομές, η ενέργεια, οι αναδυόμενες τεχνολογίες και η ενίσχυση ελληνικών επιχειρήσεων με ισχυρή διεθνή παρουσία.

Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα, δυναμική φάση της αναπτυξιακής της πορείας. Σε αυτό το πλαίσιο, η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων, η περαιτέρω ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποκτούν υψίστη σημασία, καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Η Επιστροφή του Κράτους στην Καρδιά της Οικονομικής Στρατηγικής

«Το κράτος έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο της οικονομικής στρατηγικής. Δεν πρόκειται για μια προσωρινή παρέμβαση λόγω έκτακτης ανάγκης, αλλά για μια μόνιμη και ουσιαστική συνεισφορά», δήλωσε ο κ. Πιερρακάκης, τονίζοντας τη στενή σύνδεση μεταξύ οικονομικής και εθνικής ισχύος.

Όπως ανέφερε, χώρες που στο παρελθόν υιοθετούσαν επιφυλακτική στάση απέναντι στα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, σήμερα τα αξιοποιούν ως στρατηγικά εργαλεία ανάπτυξης. Ως παραδείγματα ανέφερε τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Πλούτου στη Βρετανία, τις εκτεταμένες επενδύσεις σε υποδομές στη Γερμανία, τη βιομηχανική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το καίριο ερώτημα δεν είναι πλέον εάν τα κράτη θα επηρεάζουν την κατανομή των κεφαλαίων, αλλά με ποιον τρόπο μπορούν να το πράττουν αποτελεσματικά, χωρίς να πλήττουν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών.

Στο πλαίσιο αυτό, προσδιόρισε τρεις θεμελιώδεις συνεισφορές του κράτους στην οικονομία: τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, την προάσπιση του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της στρατηγικής ελευθερίας επιλογών.

Εξήγησε ότι οι επενδύσεις σε ενεργειακά δίκτυα, λιμάνια, διασυνδέσεις, ερευνητικά οικοσυστήματα και κρίσιμες υποδομές απαιτούν έναν σχεδιασμό που εκτείνεται σε βάθος δεκαετιών, υπερβαίνοντας τόσο τις πολιτικές θητείες όσο και τους συνήθεις επενδυτικούς κύκλους.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι η υπερβολική εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές ενέχει σημαντικούς στρατηγικούς κινδύνους, όπως κατέδειξε με σαφήνεια η πρόσφατη ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη.

«Η αποτελεσματικότητα είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, η ανθεκτικότητα δεν συνιστά αναποτελεσματικότητα. Είναι το τίμημα που καταβάλλουμε για να διατηρούμε την ελευθερία των επιλογών μας», υπογράμμισε.

Ωστόσο, ο κ. Πιερρακάκης προειδοποίησε και για τους κινδύνους της υπερβολικής κρατικής παρέμβασης, τονίζοντας την ανάγκη οι κυβερνήσεις να συνδυάζουν τον στρατηγικό σχεδιασμό με την αυστηρή οικονομική πειθαρχία.

Ο Ρόλος των Κρατικών Επενδυτικών Ταμείων

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στα κρατικά επενδυτικά ταμεία, επισημαίνοντας την ικανότητά τους να συνδυάζουν τη μακροπρόθεσμη προοπτική του κράτους με την επενδυτική αποτελεσματικότητα.

«Εάν ένα έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικό, αλλά δεν αντέχει σε αυστηρό χρηματοοικονομικό έλεγχο, ο χαρακτηρισμός «στρατηγικό» δεν πρέπει να το απαλλάσσει από τον έλεγχο. Αντιθέτως, πρέπει να οδηγεί σε ακόμα πιο αυστηρό έλεγχο», ανέφερε.

Τόνισε, επιπλέον, ότι οι δημόσιοι επενδυτικοί φορείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη δημοσιονομικών δεσμεύσεων, και ότι οι στρατηγικές επενδύσεις πρέπει να εναρμονίζονται πλήρως με τη δημοσιονομική υπευθυνότητα.

Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές προκλήσεις, ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε ότι το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης δεν έγκειται στην έλλειψη αποταμιεύσεων, αλλά στην αδυναμία αξιοποίησής τους για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.

Όπως σημείωσε, παρά την ύπαρξη σημαντικών κεφαλαίων, υψηλού επιπέδου επιστημονικού δυναμικού και ισχυρών επιχειρήσεων, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως ένα εγχείρημα οικονομικής κυριαρχίας και όχι απλώς ως μια τεχνική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Δημόσιο Χρέος Κοντά στο 137% του ΑΕΠ έως το Τέλος του 2026

Σχετικά με την ελληνική οικονομία, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, οι τράπεζες έχουν αποκαταστήσει την ικανότητά τους να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία, και η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί πλέον θεμελιώδες πυλώνα της οικονομικής πολιτικής.

Όπως ανέφερε, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στο 137% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026, σημειώνοντας σημαντική μείωση από το 208%-209% που βρισκόταν μετά την πανδημία.

«Αυτά δεν είναι απλώς αριθμητικά στοιχεία που παραθέτουμε. Αποτελούν το θεμέλιο για κάτι πολύ πιο σημαντικό: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης», τόνισε, προσθέτοντας ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί ουσιαστικό επενδυτικό πλεονέκτημα.

Η Επόμενη Ημέρα Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη διαμόρφωσης ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Όπως τόνισε, το Ταμείο συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των επενδύσεων, ωστόσο η επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας δεν πρέπει να εξαρτάται από έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

Αντιθέτως, η ανάπτυξη πρέπει να στηρίζεται σε παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, σε βαθύτερες κεφαλαιαγορές και σε θεσμούς ικανούς να κινητοποιούν μακροπρόθεσμα κεφάλαια.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που αφορούν το πλαίσιο λειτουργίας των διαχειριστών επενδυτικών κεφαλαίων, με στόχο την ενίσχυση της φορολογικής και κανονιστικής προβλεψιμότητας.

Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη φορολογική ασφάλεια δικαίου ως προς τη μόνιμη εγκατάσταση, διαδικασίες αναγνώρισης διαχειριστών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, και ορισμός φορολογικού συντελεστή 5% επί της αμοιβής απόδοσης (carried interest).

«Δεν επιθυμούμε απλώς κεφάλαια που διέρχονται από την Ελλάδα. Θέλουμε επενδυτική τεχνογνωσία, επαγγελματικά οικοσυστήματα και τη δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων με έδρα τη χώρα μας», υπογράμμισε.

Νέος Επενδυτικός Λογαριασμός Αποταμίευσης για Παιδιά

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο υπουργός στον νέο επενδυτικό λογαριασμό αποταμίευσης για παιδιά, επισημαίνοντας ότι η σχετική ρύθμιση θα ψηφιστεί σήμερα στη Βουλή.

Όπως εξήγησε, ο νέος λογαριασμός προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές, εντός των ορίων που καθορίζει ο νόμος, με απώτερο σκοπό την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και τη συμμετοχή της νέας γενιάς στη δημιουργία κεφαλαίου.

Ο υπουργός χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως ταυτόχρονα οικογενειακή πολιτική και πολιτική ανάπτυξης των κεφαλαιαγορών, σημειώνοντας ότι «μια χώρα που επιθυμεί περισσότερες επενδύσεις, οφείλει να καλλιεργεί και περισσότερους επενδυτές».

Αναφερόμενος στην ενσωμάτωση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι αυτή αποτελεί βασικό κομμάτι της στρατηγικής για την ενίσχυση της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Όπως σημείωσε, οι ελληνικές εταιρείες δεν πρέπει να περιορίζονται από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς, αλλά να αποκτήσουν ευρύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια, ρευστότητα και αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη αντιμετώπισης μιας διαρθρωτικής αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, που συνίσταται στο μικρό μέγεθος ενός μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον υπουργό, το επόμενο στάδιο ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερες συγχωνεύσεις και εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία ισχυρών ελληνικών εταιρειών με δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού.

«Το επόμενο στάδιο της ελληνικής ανάπτυξης οφείλει να ενσωματώνει συγχωνεύσεις, εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και τη δημιουργία εταιρειών ικανών να πρωταγωνιστήσουν στην Ανατολική Μεσόγειο και πέραν αυτής», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου

Ο κ. Πιερρακάκης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι σηματοδοτεί τη μετάβαση από την παθητική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων στην ενεργό κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων.

Όπως εξήγησε, οι πρωτοβουλίες του Ταμείου στους τομείς της καινοτομίας, των υποδομών και της προετοιμασίας επενδυτικών έργων αποσκοπούν στη δημιουργία ώριμων επενδυτικών ευκαιριών, με κύρια εστίαση στους τομείς της ενέργειας, των ψηφιακών υποδομών, της γαλάζιας οικονομίας και της αγροτικής τεχνολογίας.

«Ο στόχος δεν είναι απλώς να ανακοινώνουμε έργα. Είναι να τα προετοιμάζουμε σε τέτοιο βαθμό, ώστε σοβαροί επενδυτές να επιλέγουν να τα χρηματοδοτήσουν», υπογράμμισε.

Η Ελλάδα ως Επενδυτικός και Τεχνολογικός Κόμβος

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, τονίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται στο σταυροδρόμι της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.

Όπως σημείωσε, οι ενεργειακές διασυνδέσεις, τα δίκτυα εφοδιαστικής αλυσίδας, τα υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και οι νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές προοπτικές.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στον PHAROS, ως μέρος των αναδυόμενων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης της χώρας.

Υπογράμμισε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η τεχνολογική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη δικτύων, τα μικροκυκλώματα, τα κέντρα δεδομένων, το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων.

«Το ψηφιακό μέλλον έχει υλική υπόσταση. Όποιος παραμελήσει αυτή τη βάση, θα διαπιστώσει ότι η τεχνολογική εξάρτηση είναι απλώς μια άλλη μορφή στρατηγικής εξάρτησης», επισήμανε.

Πρόσκληση στους Διεθνείς Επενδυτές

Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση στους εκπροσώπους των κρατικών επενδυτικών ταμείων να συμμετάσχουν ενεργά στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

«Επενδύστε μαζί μας στις υποδομές που συνδέουν περιοχές, στις τεχνολογίες που αυξάνουν την παραγωγικότητα και στις ελληνικές επιχειρήσεις που είναι έτοιμες να αναδειχθούν σε πρωταγωνιστές της ευρύτερης περιοχής», ανέφερε.

Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι η ελληνική πλευρά θα εργαστεί συστηματικά για τη διαμόρφωση αξιόπιστων επενδυτικών έργων, την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και τη διατήρηση ενός σταθερού και προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος.

«Το μέλλον δεν θα οικοδομηθεί από κράτη που δρουν απομονωμένα, ούτε από αγορές που αγνοούν τη γεωπολιτική πραγματικότητα», σημείωσε, τονίζοντας ότι η ανάπτυξη απαιτεί θεσμούς ικανούς να συνδυάζουν το όραμα με την πειθαρχία, την ελευθερία με την ανθεκτικότητα, και τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια με την παραγωγική φιλοδοξία.