Ισχυρή Ελληνική Συμβολή στο Νέο Ευρωπαϊκό Πακέτο για τα Δίκτυα Ενέργειας: Η Ελλάδα πρωτοστατεί

Αθήνα – Το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, κατά τη συνεδρίασή του στο Λουξεμβούργο, ενέκρινε σήμερα το αναθεωρημένο Πακέτο για τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας (European Grids Package), μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάστηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Η Ελλάδα κατέχει κεντρικό ρόλο, καθώς τρεις από τις οκτώ στρατηγικές ενεργειακές διασυνδέσεις που τέθηκαν σε προτεραιότητα από την ΕΕ αφορούν άμεσα τη χώρα μας: ο Διαβαλκανικός Αγωγός φυσικού αερίου, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και η ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), οι νέες ρυθμίσεις φέρουν ένα ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα. Η ελληνική κυβέρνηση, ήδη από το 2023, είχε αναδείξει την ανάγκη αντιμετώπισης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας ως ευρωπαϊκής κρίσης, και όχι αποκλειστικά εθνικής. Την ίδια κατεύθυνση υιοθέτησε και η επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Ιανουάριο του 2025, ζητώντας μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις διασυνοριακές ενεργειακές υποδομές. Παράλληλα, ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος προώθησαν σταθερά αυτές τις θέσεις στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Κατά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Υπουργών, ο κ. Παπασταύρου τόνισε:

«Η Ελλάδα υπήρξε από την πρώτη ημέρα ένθερμος υποστηρικτής. Υποστηρίξαμε αυτό τον Κανονισμό, όχι επειδή θεωρούμε ότι είναι τέλειος, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι ανοίγει τον δρόμο για μια ισχυρότερη εσωτερική αγορά ενέργειας, για μια ισχυρότερη Ενεργειακή Ένωση, κάτι που είναι απολύτως αναγκαίο».

Όπως σημείωσε, η ενίσχυση της ενεργειακής ενοποίησης είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση προσιτής και ασφαλούς ενέργειας για τους Ευρωπαίους πολίτες. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι η αποτυχία του Συμβουλίου να καταλήξει σε συμφωνία θα αποτελούσε «τεράστια απογοήτευση».

«Όλοι μας έχουμε παρατηρήσεις να κάνουμε. Όμως η μεγάλη εικόνα είναι ότι πρόκειται για ένα θετικό βήμα προς τον καλύτερο συντονισμό της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Πιστεύω ότι έχει επιτευχθεί μια καλή ισορροπία μεταξύ της συνεργασίας και της αυτονομίας των κρατών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη προστασίας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, επισημαίνοντας ότι οι απειλές κατά των υποβρύχιων καλωδίων και των διασυνοριακών ενεργειακών δικτύων δεν προέρχονται μόνο από τη Ρωσία, αλλά από πολλαπλές πηγές, καθιστώντας αναγκαία μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική ανθεκτικότητας και ασφάλειας.

Η σημερινή έγκριση επιβεβαιώνει την υιοθέτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μιας προσέγγισης που η Ελλάδα είχε έγκαιρα αναδείξει ως ζωτικής σημασίας για την ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης. Το Grids Package εισάγει μια νέα φιλοσοφία στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων, προωθώντας μεγαλύτερο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, απλούστευση των κανόνων για τα διασυνοριακά έργα και δικαιότερη κατανομή του κόστους. Αυτή η φιλοσοφία ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις ελληνικές θέσεις, αντιμετωπίζοντας τις διασυνδέσεις ως ευρωπαϊκά έργα στρατηγικής σημασίας.

Δίνεται, επίσης, έμφαση στην αξιοποίηση των υφιστάμενων δικτύων, την ενίσχυση της ευελιξίας του συστήματος και την καλύτερη ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), καθώς η αυξανόμενη παραγωγή από ΑΠΕ απαιτεί ισχυρότερες ευρωπαϊκές διασυνδέσεις. Το γεγονός ότι τρία από τα οκτώ στρατηγικά έργα («Energy Highways») που προτεραιοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορούν άμεσα την Ελλάδα, ενισχύει τη σημασία της χώρας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Τα έργα αυτά είναι:

• Ο Διαβαλκανικός Αγωγός (Trans-Balkan Pipeline), του οποίου η αντίστροφη ροή συνιστά βασικό πυλώνα του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου.
• Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), η οποία θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
• Η ενίσχυση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στον άξονα Ουγγαρίας – Ρουμανίας – Βουλγαρίας – Ελλάδας, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και τη σταθεροποίηση των τιμών στην ευρύτερη περιοχή.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας ως τη «ραχοκοκαλιά» της ευρωπαϊκής αγοράς. Το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, που εκτείνεται σε περισσότερα από 11 εκατομμύρια χιλιόμετρα, αντιμετωπίζει αυξανόμενες ανάγκες λόγω της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, της ηλεκτροκίνησης και της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου το 40% των δικτύων διανομής στην Ευρώπη είναι άνω των 40 ετών, ενώ η διασυνοριακή μεταφορική ικανότητα ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2030, απαιτώντας επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Με την έγκριση του Grids Package, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε έναν πιο συντονισμένο σχεδιασμό ενεργειακών υποδομών, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας να υποστηρίζει τις διασυνδέσεις ως ευρωπαϊκές και όχι μόνο εθνικές υποθέσεις.

Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, η Ελλάδα στήριξε επίσης την κοινή πρωτοβουλία για τριετή αναβολή της εφαρμογής του Κανονισμού για τις Εκπομπές Μεθανίου (Methane Regulation). Η χώρα τόνισε την ανάγκη παροχής πρόσθετου χρόνου προσαρμογής στην αγορά και στις αρμόδιες αρχές, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο ο ευρωπαϊκός στόχος μείωσης των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα. Το σχετικό κείμενο (non-paper) υποστηρίχθηκε από 18 κράτη-μέλη, αναδεικνύοντας την ευρεία ευρωπαϊκή στήριξη για μια πιο ρεαλιστική και εφαρμόσιμη μετάβαση στο νέο κανονιστικό πλαίσιο.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ