Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης: Τι Αλλάζει σε Ποινικό Μητρώο, Αρχεία και Δικαστικές Αίθουσες

Η ελληνική Δικαιοσύνη βρίσκεται στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα προγράμματα τεχνολογικής αναβάθμισης, που περιλαμβάνει την αναβάθμιση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, την ψηφιοποίηση περίπου 300 εκατομμυρίων σελίδων δικαστικών αρχείων και τον εξοπλισμό 110 αιθουσών ακροαματικής διαδικασίας με συστήματα ψηφιακής καταγραφής. Τα έργα, που υλοποιούνται από την Κοινωνία της Πληροφορίας, φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στοχεύουν στη βελτίωση της διαχείρισης των δικαστικών δεδομένων, την επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών για πολίτες και επαγγελματίες, καθώς και στον εκσυγχρονισμό των υποδομών και υπηρεσιών σε όλα τα δικαστήρια και τις εισαγγελικές αρχές της χώρας.

Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το έργο αναβάθμισης και επέκτασης των ΤΠΕ στη Δικαιοσύνη, συνολικού προϋπολογισμού 69,1 εκατομμυρίων ευρώ (με ΦΠΑ). Βασικά στοιχεία του έργου είναι η ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου και η β’ φάση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης (ΟΣΔΔΥ-ΠΠ).

Ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου:
Η αναβάθμιση στοχεύει στην ενίσχυση των διαδικασιών τήρησης και έκδοσης πιστοποιητικών μέσω αυτοματοποιήσεων, βελτιωμένης ποιότητας δεδομένων και διαλειτουργικότητας με εθνικά και ευρωπαϊκά συστήματα (όπως το ECRIS). Ενσωματώνονται μηχανισμοί ασφάλειας, ελέγχου και διοικητικής πληροφόρησης. Η αναβάθμιση αυτή είναι ζωτικής σημασίας, καθώς το ποινικό μητρώο είναι μια από τις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες της Δικαιοσύνης. Η απλούστευση και επιτάχυνση της έκδοσης αναμένεται να μειώσει το διοικητικό βάρος και να βελτιώσει την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Το Μέγα Έργο Ψηφιοποίησης Δικαστικών Αρχείων:
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης στον δημόσιο τομέα. Αφορά τα αρχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης σε 320 δικαστήρια και εισαγγελίες σε όλη τη χώρα, από τον Άρειο Πάγο έως τα ειρηνοδικεία. Το έργο περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση περίπου 300,24 εκατομμυρίων σελίδων, με στόχο την ολοκλήρωση του 90% (περίπου 270 εκατομμύρια σελίδες). Μέχρι σήμερα, έχουν σαρωθεί 273.411.559 σελίδες, με σημαντικό ποσοστό ελεγμένων, μεταφορτωμένων και καταχωρημένων εγγράφων. Η ουσία του έργου είναι η μετατροπή του φυσικού αρχείου σε αναζητήσιμη ψηφιακή πληροφορία, μέσω σάρωσης, αναγνώρισης χαρακτήρων (OCR), εμπλουτισμού με μεταδεδομένα και καταχώρισης σε σύστημα Διαχείρισης Διαδικασιών, Εγγράφων και Ψηφιακών Αρχείων. Αυτό διευκολύνει την αναζήτηση, ενισχύει την ασφάλεια και βελτιώνει τη διασύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Το έργο έχει πανελλαδική κάλυψη, σε 249 δομές στην ηπειρωτική και 71 στη νησιωτική Ελλάδα.

Οι 110 Αίθουσες Που Μπαίνουν στην Ψηφιακή Εποχή:
Ένα ακόμη σημαντικό μέρος του ψηφιακού μετασχηματισμού αφορά την αναβάθμιση του συστήματος τήρησης των αρχείων των δικαστηρίων, με συμβατικό τίμημα 28,78 εκατομμυρίων ευρώ (με ΦΠΑ). Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση τεχνικών υποδομών για ψηφιακή καταγραφή, αποθήκευση και διάθεση των πρακτικών συνεδριάσεων σε έως 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας πανελλαδικά, συμπεριλαμβανομένων αιθουσών σε καταστήματα κράτησης. Παρέχονται επίσης υπηρεσίες ηχογράφησης και αποηχογράφησης έως 110.000 ωρών ετησίως. Η ψηφιακή καταγραφή και ασφαλής αποθήκευση των πρακτικών είναι κρίσιμες για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων, μειώνοντας τον χρόνο επεξεργασίας και διευκολύνοντας την πρόσβαση. Περιλαμβάνονται δυνατότητες αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης για την αποηχογράφηση, με στόχο την περαιτέρω επιτάχυνση και ενίσχυση της ποιότητας.

Η Πορεία Υλοποίησης:
Στο έργο για τα αρχεία των δικαστηρίων έχουν ολοκληρωθεί φάσεις μελέτης, αναβάθμισης συστήματος, ηλεκτρονικών υπηρεσιών, εγκατάστασης εξοπλισμού και επέκτασης σε 110 δικαστικές αίθουσες. Έχουν επίσης ολοκληρωθεί δοκιμαστικές και πιλοτικές λειτουργίες, εκπαίδευση χρηστών και υιοθέτηση τεχνολογιών ΑΙ, ενώ σε εξέλιξη παραμένουν οι υπηρεσίες ηχογράφησης/αποηχογράφησης. Στο έργο αναβάθμισης των ΤΠΕ της Δικαιοσύνης έχουν ολοκληρωθεί μελέτες, προμήθεια εξοπλισμού, ανάπτυξη ψηφιακών υπηρεσιών, παραμετροποίηση και εκπαίδευση. Η πλήρης λειτουργία του ΟΣΔΔΥ-ΠΠ αναμένεται εντός του 2026.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Κοινωνίας της Πληροφορίας, Σταύρος Ασθενίδης, δηλώνει: «Η Δικαιοσύνη μπαίνει πλέον σε μια νέα ψηφιακή τάξη, όπου η πληροφορία δεν χάνεται στον όγκο του χαρτιού, αλλά οργανώνεται, προστατεύεται και αξιοποιείται προς όφελος του πολίτη και των θεσμών. Με τα έργα που υλοποιεί η Κοινωνία της Πληροφορίας, το ποινικό μητρώο, τα δικαστικά αρχεία και οι ίδιες οι αίθουσες των δικαστηρίων αποκτούν σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, που ενισχύουν την ταχύτητα, τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαστικής λειτουργίας».

Προσθέτει: «Δεν μιλάμε απλώς για έργα πληροφορικής. Μιλάμε για μια ουσιαστική θεσμική υποδομή που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η Δικαιοσύνη στην πράξη. Από την ψηφιοποίηση εκατοντάδων εκατομμυρίων σελίδων και την ενίσχυση του Εθνικού Ποινικού Μητρώου, έως τις 110 αίθουσες ακροαματικής διαδικασίας που αποκτούν προηγμένες δυνατότητες ψηφιακής καταγραφής, χτίζουμε ένα περιβάλλον πιο αποτελεσματικό, πιο διαφανές και πιο φιλικό για όλους».