Σφοδρή Αντιπαράθεση για τον Προϋπολογισμό Μαμούθ της ΕΕ: Η Γερμανία Ζητά “Ψαλίδι” 400 Δισ. Ευρώ

Αθήνα – Καθώς η αντίστροφη μέτρηση για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2028-2034) έχει ήδη ξεκινήσει, οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών σχετικά με το ύψος του παραμένουν έντονες. Η διαπραγμάτευση, που λαμβάνει χώρα στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, βασίζεται στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε τον Ιούλιο και Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους. Η πρόταση αυτή προβλέπει μια σημαντική αύξηση των δαπανών, φτάνοντας σχεδόν τα 2 τρισ. ευρώ, σε σύγκριση με τα περίπου 1,2-1,3 τρισ. ευρώ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου (2021-2027).

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, η Γερμανία, ως η χώρα με τη μεγαλύτερη καθαρή συνεισφορά στον κοινό προϋπολογισμό, ζητά μια δραστική περικοπή ύψους 400 δισ. ευρώ. Σε επίσημο κυβερνητικό έγγραφο της Γερμανίας αναφέρεται ότι το σχέδιο της Επιτροπής θα αύξανε την ετήσια εισφορά της χώρας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό σε πάνω από 50 δισ. ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι, ακόμη και μετά την προτεινόμενη περικοπή των 400 δισ. ευρώ, ο προϋπολογισμός θα παρέμενε αυξημένος κατά 27% σε σχέση με τον σημερινό.

Ωστόσο, σε πραγματικούς όρους, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, ο προτεινόμενος από την Επιτροπή προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-2034 δεν παρουσιάζει τόσο μεγάλη διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη. Σε σταθερές τιμές του 2025, οι δαπάνες για την επόμενη προγραμματική περίοδο ανέρχονται σε περίπου 1,7 τρισ. ευρώ. Σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται και 134 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή χρεολυσίων από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης (Next Generation EU), ποσό που δεν αφορά χρηματοδότηση νέων δράσεων.

Είναι σαφές ότι η πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας δεν ικανοποίησε τις λεγόμενες «φειδωλές χώρες» του Βορρά, οι οποίες ασκούν πιέσεις για περαιτέρω μειώσεις. Η τελική έκβαση αναμένεται να κριθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Ο Πολωνός Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ, Πιοτρ Σεραφίν, προειδοποίησε τις χώρες του Βορρά ότι ένας «φειδωλός προϋπολογισμός δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι είναι μοντέρνος». Τόνισε, μάλιστα, ότι υπάρχει κίνδυνος να περικοπούν δαπάνες σε νέες και επιτακτικές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η άμυνα και η ενεργειακή ασφάλεια. Επεσήμανε, επίσης, ότι σε τελική ανάλυση, ένας «ψαλιδισμένος» προϋπολογισμός δεν θα στοιχίσει λιγότερο στους Ευρωπαίους φορολογούμενους, καθώς πολλές δαπάνες θα πρέπει ούτως ή άλλως να πραγματοποιηθούν σε εθνικό επίπεδο, με πιθανώς χαμηλότερη αποτελεσματικότητα.

Η αύξηση του προϋπολογισμού, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, οφείλεται κυρίως σε νέες δαπάνες σε τομείς όπου η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Αυτοί περιλαμβάνουν την ενίσχυση της άμυνας και της ανταγωνιστικότητάς της, σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στο εμπόριο τόσο από τις ΗΠΑ όσο και, κυρίως, από την Κίνα.

500 Δισ. για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας

Η πρόταση της Επιτροπής προβλέπει δαπάνες περίπου 500 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Για την ασφάλεια (άμυνα και διαστημική δραστηριότητα) έχουν δεσμευτεί 131 δισ. ευρώ, ποσό που είναι πενταπλάσιο σε σχέση με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο. Επιπλέον, 175 δισ. ευρώ προορίζονται για τη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων μέσω του Horizon Europe, και 67,4 δισ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση και τη στροφή της βιομηχανίας σε καθαρή ενέργεια.

300 Δισ. για την Κοινή Αγροτική Πολιτική

Για τη στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) προβλέπονται 300 δισ. ευρώ. Για τις πολιτικές συνοχής, που αφορούν κυρίως μέσω των αναπτυξιακών ταμείων (ΕΣΠΑ) και του Κοινωνικού Ταμείου, έχουν διατεθεί άλλα 450 δισ. ευρώ.

Μια σημαντική καινοτομία της νέας πρότασης της Επιτροπής είναι η ενοποίηση όλων των δαπανών για τη συνοχή, τον αγροτικό τομέα και τη μετανάστευση σε ένα «Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης» (National and Regional Partnership Plan) για κάθε χώρα. Αυτό το σχέδιο, που θα αντιστοιχεί στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, θα συνδέει τις επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις. Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, η Ελλάδα δικαιούται συνολικά 49,2 δισ. ευρώ για την επταετία 2028-2034, στο πλαίσιο αυτού του ευρύτερου Σχεδίου Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης.

Ο προϋπολογισμός της Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης 182 δισ. ευρώ για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, που αφορά αναπτυξιακή βοήθεια σε τρίτες χώρες, ανθρωπιστική βοήθεια και τη διεύρυνση της ΕΕ. Τέλος, 104 δισ. ευρώ ανέρχονται οι δαπάνες για τη διοικητική λειτουργία της ΕΕ.