Σταδιακή Εφαρμογή Νέων Μέτρων Στήριξης: Οικονομικές Εφεδρείες για τον Δύσκολο Χειμώνα

Εξετάζεται η επαναφορά του fuel pass με ενίσχυση έως 60 ευρώ, καθώς και επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, σχεδιάζεται περαιτέρω κρατική στήριξη για την ακτοπλοΐα. Εάν οι αυξήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια συνεχιστούν, ενδέχεται να υπάρξει μέριμνα για τους οικονομικά ευάλωτους, ενώ η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων καυσίμων θεωρείται βέβαιη.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Δεδομένου του επίμονα υψηλού ενεργειακού κόστους και των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η κυβέρνηση προχωρά στον σχεδιασμό περαιτέρω ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η κύρια στόχευση είναι η παροχή στήριξης σε εκείνους που επιβαρύνονται περισσότερο, καθώς αναμένεται ένας ιδιαίτερα δύσκολος χειμώνας.

Οι επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζονται πλέον μόνο στους λογαριασμούς ρεύματος και στις τιμές των καυσίμων, αλλά επεκτείνονται στο συνολικό λειτουργικό κόστος της οικονομίας. Αυτό επηρεάζει κλάδους όπως η βιομηχανία, η βιοτεχνία, οι μικρές επιχειρήσεις, η εστίαση, οι μεταφορές και το λιανεμπόριο. Ο σχεδιασμός των μέτρων αναμένεται να γίνει σταδιακά. Το πρώτο βήμα περιλαμβάνει την παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα, οι οποίες αφορούν την αντλία για ντίζελ κίνησης και βενζίνη, καθώς και το πετρέλαιο θέρμανσης. Σε επόμενη φάση, εφόσον εξασφαλιστούν επιπλέον πόροι, εξετάζονται η επαναφορά του fuel pass, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για τους λογαριασμούς ρεύματος και η επιδότηση μέρους των αυξήσεων στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις.

Οι Προγραμματισμένες Παρεμβάσεις

Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, ο οποίος θα προσαρμοστεί ανάλογα με τα δημοσιονομικά δεδομένα και την εξέλιξη των τιμών, εξετάζονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις:

– Επαναφορά του fuel pass. Σε περίπτωση εξασφάλισης πρόσθετης χρηματοδότησης, ένα από τα κύρια σενάρια είναι η επανενεργοποίηση του fuel pass για καθορισμένο χρονικό διάστημα. Η ενίσχυση θα μπορούσε να κυμαίνεται από 25 έως 60 ευρώ, με βάση την κατηγορία του οχήματος, την περιοχή διαμονής και τα εισοδηματικά κριτήρια του δικαιούχου. Το προηγούμενο πρόγραμμα, που εφαρμόστηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026, είχε κόστος περίπου 113 εκατομμύρια ευρώ. Η πιθανότητα επανάληψής του εξαρτάται από την πορεία των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ. Την περασμένη Πέμπτη, η τιμή του brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια το βαρέλι, υποδηλώνοντας ότι, εάν η άνοδος συνεχιστεί, η κατάσταση μπορεί να γίνει δυσμενής.

Στήριξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

Η κυβέρνηση εξετάζει νέα μέτρα στήριξης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αντιμετωπίζοντας το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η πρόσφατη άνοδος στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος ασκεί σημαντική πίεση σε χιλιάδες επαγγελματίες, ιδίως σε κλάδους με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση. Η κατεύθυνση συζητήσεων παραπέμπει στο μοντέλο επιδοτήσεων που εφαρμόστηκε το 2025, όταν πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις εντάχθηκαν σε πρόγραμμα ενίσχυσης για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Το προηγούμενο πρόγραμμα περιελάμβανε ειδικές προβλέψεις για ενεργοβόρες δραστηριότητες, όπως αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια, και αποτελεί βασική αναφορά για τις τρέχουσες παρεμβάσεις.

Υπενθυμίζεται ότι, από την 1η Δεκεμβρίου 2024 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2025, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε θεσπίσει επιδοτήσεις για επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατομμύρια ευρώ. Το μέτρο αυτό ωφέλησε πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις. Η ενίσχυση ανερχόταν σε 0,02 ευρώ ανά κιλοβατώρα, με το ποσοστό της επιδοτούμενης κατανάλωσης να διαφοροποιείται ανάλογα με τον κύκλο εργασιών. Για αρτοποιεία, ζαχαροπλαστεία και καθαριστήρια, η επιδότηση ήταν διπλάσια, στα 0,04 ευρώ ανά κιλοβατώρα, και κάλυπτε το σύνολο της κατανάλωσης, ανεξαρτήτως κύκλου εργασιών.

– Επιδότηση κόστους στην ακτοπλοΐα. Παράλληλα, σχεδιάζεται η επιδότηση μέρους του επιπλέον κόστους που αντιμετωπίζει η ακτοπλοΐα, με σκοπό την αποφυγή μετακύλισης των αυξήσεων στα εισιτήρια. Εξετάζεται η δυνατότητα απορρόφησης τμήματος της αύξησης του κόστους καυσίμων, καθώς και η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων METSAF. Το πλαίσιο αυτό, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, επιτρέπει την επιδότηση του πρόσθετου ενεργειακού κόστους. Πρόκειται για το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026 για τη στήριξη επιχειρήσεων που πλήττονται από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Ισχύει προσωρινά έως το τέλος του έτους.

– Πιθανή επιδότηση ρεύματος για ευάλωτους καταναλωτές. Εάν συνεχιστούν οι αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος, δεν αποκλείεται να υπάρξει επιδότηση για τους πλέον ευάλωτους. Η εμμονή των υψηλών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά προμηνύει ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τον Νοέμβριο. Από την 1η έως και τις 22 Οκτωβρίου, η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 177,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε σύγκριση με 88,49 ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του Ιουνίου, καταγράφοντας αύξηση άνω του 100%. Σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, η αύξηση φτάνει ήδη το 11%.

Δεδομένου ότι ο Οκτώβριος αποτελεί τον τέταρτο διαδοχικό μήνα ανόδου, οι πάροχοι αναμένεται να ενσωματώσουν το αυξημένο κόστος στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Έτσι, οι λογαριασμοί του επόμενου μήνα είναι πιθανό να επιβαρυνθούν, ανάλογα με το πρόγραμμα και τη συνολική κατανάλωση κάθε πελάτη.

– Παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα. Καθώς οι τρέχουσες ενισχύσεις λήγουν στα τέλη Οκτωβρίου, εξετάζεται η παράτασή τους για επιπλέον 15 ημέρες. Το τρέχον σχήμα περιλαμβάνει επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης (που φτάνει τα 40 λεπτά με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων), 15 λεπτών στο ντίζελ κίνησης και 10 λεπτών στη βενζίνη. Η τελική απόφαση για την έκταση των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Χρηματοδοτικό Πλαίσιο

Η χρηματοδότηση παραμένει κρίσιμος παράγοντας. Με τα τρέχοντα δεδομένα, τα διαθέσιμα κονδύλια για νέες παρεμβάσεις εκτιμώνται περίπου σε 300 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό επιτρέπει στοχευμένα μέτρα, αλλά περιορίζει τη δυνατότητα ευρείας και μακροπρόθεσμης στήριξης, ειδικά αν οι διεθνείς τιμές ενέργειας συνεχίσουν να αυξάνονται. Για αυτόν τον λόγο, η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να είναι σε θέση να διαθέσει πρόσθετους πόρους χωρίς να διαταράξει τους δημοσιονομικούς της σχεδιασμούς.

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η δυνατότητα ανακατεύθυνσης μέρους του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ που σχετίζεται με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής. Αν και η διεκδίκηση αυτή θεωρείται δύσκολη, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι υπάρχουν περιθώρια συμβιβασμού. Κρίσιμα για τις εξελίξεις θεωρούνται το συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, η άτυπη Σύνοδος των ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου και η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου.