Η Κυβέρνηση Ενισχύει τη Στήριξη σε Δόσεις για τον Δύσκολο Χειμώνα – Ποιες οι Εφεδρείες του Οικονομικού Επιτελείου;

Εξετάζεται η επαναφορά του fuel pass και ένα σενάριο επιδότησης λογαριασμών ρεύματος ύψους 25 έως 60 ευρώ. Επίσης, προωθείται μοντέλο ενίσχυσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σχεδιάζεται περαιτέρω κρατική στήριξη στο κόστος της ακτοπλοΐας. Σε περίπτωση συνέχισης των αυξήσεων στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, δεν αποκλείεται να υπάρξει μέριμνα για τους οικονομικά ευάλωτους καταναλωτές. Η παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα θεωρείται βέβαιη.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Με το ενεργειακό κόστος να παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τις γεωπολιτικές εντάσεις να επιμένουν, η κυβέρνηση προχωρά στον σχεδιασμό περαιτέρω ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Βασική κατεύθυνση είναι η λήψη μέτρων στήριξης για όσους επιβαρύνονται περισσότερο, καθώς αναμένεται ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας.

Οι επιπτώσεις του αυξημένου κόστους δεν περιορίζονται πλέον στους λογαριασμούς ρεύματος ή στις τιμές των καυσίμων, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρο το φάσμα της οικονομίας – από τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία έως τις μικρές επιχειρήσεις, την εστίαση, τις μεταφορές και το λιανεμπόριο. Ο σχεδιασμός αναμένεται να υλοποιηθεί σταδιακά. Το πρώτο βήμα περιλαμβάνει την παράταση των ενισχύσεων στα καύσιμα, οι οποίες αφορούν την αντλία για το ντίζελ κίνησης και τη βενζίνη, καθώς και το πετρέλαιο θέρμανσης. Σε επόμενη φάση, εφόσον εξασφαλιστούν πρόσθετοι πόροι, εξετάζονται η επαναφορά του fuel pass, η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για τους λογαριασμούς ρεύματος και η επιδότηση μέρους των αυξήσεων στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις.

Οι παρεμβάσεις

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο οποίος θα προσαρμοστεί ανάλογα με τα δημοσιονομικά δεδομένα και την πορεία των τιμών, εξετάζονται τα εξής:

– Επαναφορά του fuel pass. Με την προϋπόθεση έγκρισης πρόσθετης χρηματοδότησης, ένα από τα βασικά σενάρια είναι η επανενεργοποίηση του fuel pass για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η ενίσχυση θα μπορούσε να κυμανθεί από 25 έως 60 ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη την κατηγορία του οχήματος, την περιοχή κατοικίας και τα εισοδηματικά χαρακτηριστικά του δικαιούχου. Το προηγούμενο πρόγραμμα εφαρμόστηκε τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026, με κόστος περίπου 113 εκατομμύρια ευρώ. Η επανάληψή του θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ. Την περασμένη Πέμπτη, πάντως, η τιμή του brent ξεπέρασε τα 112 δολάρια το βαρέλι, υποδεικνύοντας ότι, αν συνεχιστεί το ράλι, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ανεξέλεγκτη.

Στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει νέα μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων έναντι του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Η νέα άνοδος στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος εντείνει τις πιέσεις σε χιλιάδες επαγγελματίες, ιδίως σε κλάδους με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση. Η κατεύθυνση που συζητείται παραπέμπει στο μοντέλο επιδοτήσεων του 2025, όταν πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις εντάχθηκαν σε πρόγραμμα ενίσχυσης για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Το πρόγραμμα αυτό περιελάμβανε ειδική πρόβλεψη για ενεργοβόρες δραστηριότητες, όπως τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και τα καθαριστήρια, και αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τις τρέχουσες παρεμβάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση.

Υπενθυμίζεται ότι, από την 1η Δεκεμβρίου 2024 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2025, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε θεσπίσει επιδοτήσεις για επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών έως 10 εκατομμύρια ευρώ. Το μέτρο κάλυψε περισσότερες από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις. Η ενίσχυση ανερχόταν σε 0,02 ευρώ ανά κιλοβατώρα, ενώ το ποσοστό της επιδοτούμενης κατανάλωσης διέφερε ανάλογα με τον κύκλο εργασιών. Για τα αρτοποιεία, τα ζαχαροπλαστεία και τα καθαριστήρια είχε προβλεφθεί διπλάσια επιδότηση, ύψους 0,04 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Η ενίσχυση κάλυπτε το σύνολο της κατανάλωσης, ανεξάρτητα από τον κύκλο εργασιών της επιχείρησης.

– Επιδότηση του κόστους στην ακτοπλοΐα. Παράλληλα, σχεδιάζεται η επιδότηση μέρους του πρόσθετου κόστους που επωμίζεται η ακτοπλοΐα, με στόχο την αποτροπή μετακύλισης των αυξήσεων στα εισιτήρια. Εξετάζονται η δυνατότητα απορρόφησης μέρους της αύξησης του κόστους των καυσίμων, καθώς και η αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων METSAF, το οποίο, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, παρέχει τη δυνατότητα επιδότησης του πρόσθετου ενεργειακού κόστους. Πρόκειται για το προσωρινό ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026 για τη στήριξη επιχειρήσεων που πλήττονται από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Ισχύει προσωρινά έως το τέλος του έτους.

– Ενδεχόμενη επιδότηση ρεύματος για ευάλωτους καταναλωτές. Αν οι αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος συνεχιστούν, ενδέχεται να χορηγηθεί επιδότηση στους πιο ευάλωτους. Η επιμονή των υψηλών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά προμηνύει ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τον Νοέμβριο. Από την 1η έως και τις 22 Οκτωβρίου, η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 177,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 88,49 ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του Ιουνίου, καταγράφοντας άνοδο άνω του 100%. Σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο, η αύξηση φτάνει ήδη το 11%.

Καθώς ο Οκτώβριος αποτελεί τον τέταρτο διαδοχικό μήνα ανόδου, οι πάροχοι αναμένεται να ενσωματώσουν το αυξημένο κόστος στα κυμαινόμενα τιμολόγια. Ως εκ τούτου, οι λογαριασμοί του επόμενου μήνα είναι πιθανό να επιβαρυνθούν, ανάλογα με το πρόγραμμα και τη συνολική κατανάλωση κάθε πελάτη.

– Παράταση των υφιστάμενων ενισχύσεων στα καύσιμα. Καθώς οι τρέχουσες ενισχύσεις λήγουν στο τέλος Οκτωβρίου, εξετάζεται η παράτασή τους για επιπλέον 15 ημέρες. Το υφιστάμενο σχήμα προβλέπει επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, η οποία φτάνει τα 40 λεπτά με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων, 15 λεπτών στο ντίζελ κίνησης και 10 λεπτών στη βενζίνη. Η τελική απόφαση για το ύψος των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από την πορεία των τιμών και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Χρηματοδότηση

Η χρηματοδότηση παραμένει κρίσιμος παράγοντας. Με τα σημερινά δεδομένα, τα διαθέσιμα κονδύλια για νέες παρεμβάσεις υπολογίζονται σε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό επιτρέπει στοχευμένα μέτρα, αλλά περιορίζει τη δυνατότητα ευρείας και μακροχρόνιας στήριξης, ιδίως εάν οι διεθνείς τιμές ενέργειας συνεχίσουν να αυξάνονται. Για τον λόγο αυτόν, η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να μπορέσει να διαθέσει πρόσθετους πόρους χωρίς να ανατρέψει τους δημοσιονομικούς της σχεδιασμούς.

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται η δυνατότητα ανακατεύθυνσης μέρους του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ που συνδέεται με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής. Η διεκδίκηση αυτή δεν θεωρείται εύκολη, ωστόσο κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι υπάρχουν περιθώρια για συμβιβασμό. Κρίσιμα θεωρούνται το συμβούλιο υπουργών Ενέργειας στις 29 Οκτωβρίου, το Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου, η άτυπη Σύνοδος των ηγετών στο Δουβλίνο στις 13 Νοεμβρίου και η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου.